Jýrnalıster aldynda sóılegen Memleket basshysy Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy tabysty ári tıimdi yntymaqtastyqtyń negizin Elbasy Nursultan Nazarbaev pen Aleksandr Lýkashenko qalaǵanyn atap ótip, Belarýs kóshbasshysynyń bul sapary eki el arasyndaǵy strategııalyq seriktestiktiń jalǵasy sanalatynyn aıtty.
Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Lýkashenkonyń TMD keńistigindegi eń tájirıbeli saıasatkerlerdiń biri ekenine toqtalyp, sońǵy jarty jyldyń ishinde onymen úshinshi ret resmı kezdesip otyrǵanyn jáne bul eki taraptyń da yntymaqtastyqty ózara tereńdetýge jáne damytýǵa degen umtylysyn kórsetetinine nazar aýdardy.
Memleket basshysy taraptardyń ekijaqty kelissózder qorytyndysy boıynsha yntymaqtastyqtyń birqatar mańyzdy baǵyttaryna, eń aldymen, saýda-ekonomıka salasyna qatysty ortaq pikirge kelgenin aıtty.
– Byltyr ózara saýda kólemi shamamen 800 mıllıon dollar boldy. Bul – jaqsy úrdis, biraq jetkilikti emes. Sondyqtan bul jumys keleshekte de jalǵasyn tabady dep úmittenemiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezıdenti taýar aınalymyn jáne jetkiziletin taýarlar sanyn ulǵaıtý úshin eki el Úkimetteri arasynda Arnaıy uzaqmerzimdi jospardy ázirleý jóninde ýaǵdalastyqqa qol jetkizilgenin habarlady jáne Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń múmkindikterin paıdalanýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
Qasym-Jomart Toqaev brıfıngke qatysýshylardyń nazaryn Qazaqstan men Belarýs arasyndaǵy ózara ónerkásiptik is-qımyldardy kúsheıtý týraly kelisimge aýdardy.
– Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda Belarýs kapıtalynyń qatysýymen 340-qa jýyq kásiporyn jumys isteıdi. 8 birlesken kásiporyn iri ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn shyǵarýmen aınalysady, – dedi Memleket basshysy.
Memleketterdiń geografııalyq erekshelikterine toqtalǵan Qasym-Jomart Toqaev eki eldiń ózara qarym-qatynastarynda mańyzdy ról atqaratyn kólik-tranzıttik is-qımyldary jóninde aıtty.
– Eger Qazaqstan Azııaǵa ashylǵan qaqpa bolsa, Belarýs Eýropaǵa salynǵan kópir. Sondyqtan elderimizdiń «Bir beldeý, bir jol» jahandyq bastamasynyń bir bóligi bolýy beker emes. Onyń júzege asyrylýy saýda-ekonomıkalyq baılanystarymyzǵa tyń serpin beredi, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev Birikken kólik-logıstıkalyq kompanııanyń jumysyn oń baǵalady. Qazaqstan men Belarýs bul kásiporynnyń aksıonerleri sanalady. Prezıdenttiń aıtýynsha, kompanııanyń sońǵy úsh jyl ishindegi qyzmetiniń nátıjesinde Qazaqstan men Belarýs arqyly Qytaı – Eýropa – Qytaı baǵyty boıynsha konteınerlik temir jol tasymaly shamamen 6,5 esege artqan.
Memleket basshysy Nazarbaev Ýnıversıtetiniń, «Astana Hub» halyqaralyq IT-startaptar tehnoparkiniń, Mınskidegi joǵary tehnologııalar parkiniń tabysty qyzmetin úlgi ete otyryp, IT salasyndaǵy ózara yntymaqtastyqtyń áleýetin atap ótti. Sondaı-aq qarjy salasyna qatysty «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy aıasynda yqpaldastyq ornatýdy usyndy.
Qazaqstan Prezıdenti eki memlekettiń óńirler arasyndaǵy ekonomıkalyq baılanystardy damytýǵa nıetti ekenin málimdedi.
– Bul úshin О́ńiraralyq yntymaqtastyq forýmyn ótkizýdiń perspektıvalaryn qarastyrý máselesi usynyldy. Búginde Qazaqstan men Belarýs mundaı tájirıbeni ózge memlekettermen yqpaldastyqta júzege asyryp otyrǵandyqtan, óńirler deńgeıinde de yntymaqtastyǵymyz tabysty bolady dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy eki el arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy, ǵylym jáne bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytý mańyzdy dep sanaıtynyn aıtty.
Prezıdent kelissózder barysynda Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 75 jyldyǵyn atap ótý máselesi de kóterilgenin atap ótti.
– Sol surapyl jyldary barlyq keńes halqy sııaqty qazaq-belarýs halyqtary da nemis basqynshylaryna tize qosyp qarsy shyqty. Basqynshylar áskeriniń alǵashqy soqqysyn qabyldaǵan Belarýs eń aýyr shyǵynǵa ushyrady. Biz ákelerimizdiń eren erligin umytýǵa haqymyz joq. Qaza tapqan jaýyngerlerdiń rýhyna taǵzym etýge mindettimiz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sonymen qatar Prezıdent kelissózder barysynda óńirlik jáne jahandyq kún tártibindegi ózekti máseleler jóninde pikir almasqanyn aıtty.
– Búginde Qazaqstan men Belarýstiń álemdegi ahýaldyń damýyna qatysty kózqarastary ortaq jáne ony birdeı baǵalaıdy. Sondaı-aq eki el BUU, TMD, UQShU, ShYU, EQYU jáne Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sııaqty túrli halyqaralyq qurylymdar aıasynda konstrýktıvti yntymaqtastyq ornatqan. Belarýs eli Dúnıejúzilik saýda uıymyna kirgen kezde bizdiń kórsetken qoldaýymyz ózara tıimdi is-qımyldardyń dáleli bolyp sanalady, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sóz sońynda Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Lýkashenkonyń sapary ózara senim men túsinistik rýhynda ótkenin aıtyp, qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar men qabyldanǵan sheshimder eki el halyqtarynyń ıgiligine qyzmet etetine senim bildirdi.
