Parlament • 29 Qazan, 2019

Áleýmettik salalardy sıfrlandyrý – basty mindet

66 retkórsetildi

Keshe Parlament Májilisinde ótken Úkimet saǵatynda «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń oryndalý barysy talqylanyp, onyń ishinde 250 adamnan turatyn eldi mekenderdiń ınternetke qoljetimdiligi turǵysynda keńinen sóz boldy.

 Jyldamdyǵy joǵary ınternet ornatylmaq

Aldymen Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Parlamenti Májilisi Tór­­aǵasynyń orynbasary Vla­dı­mır Bojko elimizdegi áleý­met­tik salalar, onyń ishinde den­saýlyq saqtaý, bilim berý, aýyl sharýashylyǵy salasynyń da­­mýyna sıfrly tehnologııa­lardy engizýdegi birqatar keleń­siz­dikterdiń kedergi kelti­rip otyrǵanyna toqtaldy.

–Elimizdegi aýyldarda keń jo­laqty ınternet jelisiniń to­lyq qamtamasyz etilmeýi saldary­nan ósimdik sharýashylyǵyna ar­nalǵan ilkimdi jobalar orta tus­ta turalap qaldy. Tipti ká­sip­kerlerdiń qajetti geoaqpa­rat­tyq jáne ózge de aqparattyq re­sýrstarǵa qol jetkizýi múmkin emes. Buǵan qosa, aýyldy eldi mekenderde ınternetke qol jetkizý boıynsha da sheshilmegen máseleler jeterlik. Búginde res­pýblıka boıynsha ınternetke qosylmaǵan mektepter sany – 93-ke jetken, − dedi V.Bojko. Onyń aıtýynsha, shalǵaıdaǵy aýyldarda aqparattyq tehnologııalardyń kómegimen halyqtyń turmys deńgeıin jaqsartýǵa basymdyq berilýi kerek. Sıfrly salaǵa qy­rýar qarajat bólingenimen, elektrondy formatqa kóshýdiń mashaqa­tynan arylmaı kelemiz.

Bul salada memleket tara­py­nan atqarylap jatqan ju­mys­tardy baıandaǵan Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aero­ǵarysh ónerkásibi mınıstri As­qar Jumaǵalıev 2022 jyldyń sońyna deıin halyqtyń 97 pa­ıyzy keń jolaqty ınternet je­lisimen qamtylatynyn aıtty. Onyń sózine qaraǵanda, qazirgi kezde elimizde 117 qala men 3 324 aýylda keń jolaqty ınternet qol jetimdi bolyp otyr.

 –Internetke qoljetimdilik túrli tehnologııalarmen qam­ta­masyz etilgen. Solardyń ishinde talshyqty-optıkalyq jeli, 3G jáne 4G jelilerin atap ótýge bolady. Byltyr Qazaqstan uıaly baılanys abonentteri boıynsha álemdik reıtıngte 21-oryn­ǵa ıe bolsa, ınternetti jıi qol­danatyn memleketterdiń ishin­de 45-shi orynda. Jalpy byltyr ınternet paıdalanýshylar sany 81,3 paıyzdy qurady. Aýyl­dy jerlerdi keń jolaqty ınternetpen tolyqtaı qamtýdy jalǵastyrý úshin 2018-2022 jyldary talshyqty-optıkalyq jáne LTE (4G) jelilerin salý josparlanýda, – dedi A.Jumaǵalıev.

Atap aıtqanda, birinshi kezeń talshyqty-optıkalyq jelilerdi salýǵa negizdelgen. Jobany iske asyrý 1250 aýyldyq eldi me­ken­de joǵary jyldamdyqty ınter­net qyzmetterin usynýǵa múm­kindik beredi. Bıylǵy birinshi jartyjyldyqtaǵy jaǵdaı bo­ıynsha talshyqty-optıkalyq je­liler 83 aýyldyq eldi mekende (onyń ishinde 85 densaýlyq saqtaý jáne 76 bilim berý nysany) iske qosyldy. 2019 jyldyń aıaǵyna deıin 685 aýyl ınternet jelisine qosylsa, al 2020 jy­ly qalǵan 509 aýyldy qosý jos­parlanyp otyr. Sonymen qatar ekinshi kezeń barysynda, ıaǵnı 2020-2022 jyldary LTE (4G) standartyndaǵy mobıldi jelilerdi jáne ózge de tehnologııalardy damytý arqyly 3 143 aýyldy ınternetpen qamtý jos­parlanýda.

 5G jelisi kommersııalyq negizde iske aspaq

Jıynda belgili bolǵandaı, atalǵan jobalardy iske asyrý aıasynda 2020 jyldyń aıaǵyna deıin turǵyndardyń sany 250-den asatyn 880 aýyl keń jolaqty ınternet jelisimen qamtylmaq.

–Turǵyndar sany 50-den jo­ǵary 885 aýyldy ınternet je­lisine qosý josparlanýda. 2022 jyldyń sońyna deıin 5089 aýyldyq eldi meken ınternet jelisine qosylady. Al qalǵan aýyl­darǵa spýtnıktik baılanys arqyly ınternet jelisin uıym­dastyrýdyń tehnıkalyq múm­kindigi qamtamasyz etiledi. Bul oraıda aýyldyq eldi mekenderdi ınternet jelisine qosý Ulttyq eko­nomıka mınıstrligimen ja­sal­ǵan perspektıvti aýyldar tizi­mine sáıkes oryndalatyn bolady, – dedi mınıstr.

Sıfrly salanyń jańa tehnologııalarmen tolyǵýy nazardan tys qalmaıdy. Nur-Sul­tan qalasynyń Astana Hub aý­ma­ǵynda 5G jelisin kommersııalyq negizde iske qosý jumystary aıaq­talýda. Prezıdent tapsyrma­syna sáıkes, Sıfrlyq damý, ın­no­vasııalar jáne aeroǵarysh óner­kásibi mınıstrligi Qazaq­stan­da 5G jelisin engizý boıyn­sha ar­naıy jol kartasyn bekitti. Qa­zirgi kezde 5G jańa mobıldi baı­lanys tehnologııasyn anyq­taý boıyn­sha jumystar júrgi­zilýde. 5G mo­bıldi baıla­ny­sy­nyń testtik sy­naǵy Nur-Sul­tan, Almaty jáne Shymkent qala­larynda ótkizildi. Synaq nátı­jesinde telemedısına, ónerká­sip, taý-ken óndirisin sıfrlan­dyrý jáne «aqyldy» qalalar­dy damytý múmkindikteri jan-jaq­ty saralanǵan. 5G tehnolo­gııasyn engizý úshin tartylatyn ın­ves­tısııalar kólemi qomaqty bol­ǵandyqtan, birinshi kezeńde bul teh­nologııany engizý res­pýb­lıkalyq mańyzdaǵy qalalarda uıymdastyrý josparlanýda.

–Nur-Sultan qalasyndaǵy Astana Hub aýmaǵynda 5G je­lisin kommersııalyq negizde is­ke qosý jumystary júrip jatyr. Ol 2020 jyly tolyqtaı iske qosylady. Osylaısha, 2021 jyl­dyń aıaǵyna deıin Nur-Sultan qalasynda Nazarbaev ýnıver­sıteti men EKSPO qalashy­ǵynda, al 2022 jyly áýejaı men vok­zalda, saýda oryndary men alań­darda 5G tehnologııasyn engi­zý josparlanýda. Odan ári 2023 jyldan bastap barlyq oblys or­talyqtarynda engizý jumys­tary júrgiziledi, – dedi A.Ju­maǵalıev.

 2021-2022 jyldary barlyq aýylda ınternet bolýy kerek

Eldegi áleýmettik mańyzy bar salanyń qaı-qaısyna bol­syn tolyqtaı elektrondy júıe engizilgen joq. Ásirese bi­lim berý salasynda sıfrly úde­riske kóshýdiń paıdasynan zııa­ny, túıitkildi máselesi kóp bo­lyp tur. О́ńirlerdi jıi aralaıtyn halyq qalaýlylary pedagogtarǵa sapaly, turaqty jáne joǵary jyldamdyqtaǵy ınter­netti usy­ný boıynsha atqa­ryl­ǵan jumys­tardyń júıeli júr­gizilmeı otyrǵanyn synǵa aldy.

Májilis depýtaty Nurtaı Sa­bılıanov úsh myńnan asa aýyl­da joǵary jyldamdyqty ınternet ornatylǵandyǵy týraly aqparatqa kúmánmen qaraıtynyn aıtty.

–Qazir halyq sany 250 adam­nan asatyn aýyldardyń sany – 4204. Endi mınıstrlik 2018-2020 jyldar aralyǵynda tal­shyqty-optıkalyq baılanys jeli­leri boıynsha keń jolaqty ınter­netti 1250 aýylǵa tartyp otyr. 2017 jylǵa deıin elimizde ınter­netpen qamtylǵan 1228 aýyl boldy. Ekeýin qossaq, 2020 jyl­ǵa deıin 2478 aýyldyq eldi me­kenge ınternet tartylady eken. Sonda aıtaıyn degenim, ınter­netke qosylmaǵan 1726 eldi me­ken qaıda ketti? – dedi N.Sa­bılıanov. Onyń aıtýynsha, halyq sany 250 adamnan asatyn aýyldardy aıtpaǵanda, bir myń adam turatyn eldi mekenderde joǵary jyldamdyqty ınternet joqtyń qasy.

–2018-2019 jyldary Beeline, Ksell, Tele2 operatorlary Qazaqstandaǵy 1600 aýyldy 3G ınternetpen qamtamasyz etti degen aqparat bar. Al men ondaı aqparatty Beeline men Ksell-den ala almadym. Sonda bul qalaı? Bizge jalǵan aqparattan góri ár aýylda joǵary jyldamdyqty ınternet bolǵany kerek. Múmkin ol 2020 jyldyń sońyna deıin aıaqtala qoımas, degenmen 2021-2022 jyldary da iske asyrýǵa bolady dep oılaımyn. Biraq aýyldarǵa barǵanda, biz ınternet joq degende halyqtyń aldynda uıatqa qalamyz. Sizder, myna jaqta qaǵaz júzinde bárin qatyryp qoıasyzdar, al aýylǵa barǵanda, joǵary jyldamdyqty ınternet joq, − dedi depýtat. Onyń pikirinshe, ınternettiń jyldamdyǵy jaǵynan Qazaqstan álemdik reıtıngte byltyr 2018 jyly 57-orynda bolsa, al bıyl 64-orynǵa syrǵyǵan.

Otyrysty qorytyndylaý ba­ry­synda, vıse-spıker V.Boj­ko «Sıfrly Qazaqstan» mem­le­kettik baǵdarlamasyn júzege asy­rýǵa, jan-jaqty kómek kór­se­týge Májilis depýtattary daıyn ekenin jetkizdi.

 

Sońǵy jańalyqtar

Otbasylyq janjal sýısıdke ulasqan

Aımaqtar • Búgin, 21:16

Qyzyljarda 75 kóshe jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 20:30

Nur-Sultanda «Jeńis baǵy» ashyldy

Aımaqtar • Búgin, 19:40

Halyqqa qolaıly jaǵdaı jasalýy tıis

Aımaqtar • Búgin, 19:06

Mektebimen túletken qoshtasady túlekter

Aımaqtar • Búgin, 18:40

Qapshaǵaı qalasynyń ákimi aýysty

Aımaqtar • Búgin, 17:20

Jigittiń jaqsysy

Rýhanııat • Búgin, 16:21

Qylmystyq top qarajatty ofshorǵa aýdarǵan

Ekonomıka • Búgin, 15:50

Uqsas jańalyqtar