–Bıyl kúzdegi aýa raıy 2014 jyldy eske saldy, – dep bastady dıqan áńgimesin. – Col jyly biz astyq ala almaı qalǵan edik. Jerdiń bári ezilip, jaýyn tópeledi de turdy. Bir-eki kún ashyq bolsa, jer tolyq keppeı jatyp úshinshi kúni taǵy da quıady. Kombaın egiske kire almaı, kóz aldymyzda aqqan ter, tókken eńbekpen kelgen halyqtyń yryzdyǵyn ala almaı qor bolǵan edik. Qudaıǵa shúkir, bıyl jaýyn kóp bolǵanymen ashyq kúnder de jetkilikti bolyp, jeti myń gektar jerge ekken astyǵymyzdy áıteýir jınap aldyq.
Buryn J.Omarov otyz bir myń gektar alqapqa astyq egedi eken. Soltústik Qazaqstanǵa ınvestor retinde kelip, aýqymdy jer alyp, astyq ekken reseılik «Trans-Avto» degen kásiporyn keıin ol jerdi tastap ketkende jergilikti azamattar ony qolǵa alyp, «Shaǵala-Agro» atty kásiporyn quryp, ózderi astyq egýdi bastaǵan. J.Omarov sol astyq kásiporny basshylarynyń biri bolǵan. Al byltyrdan beri on bes jyldaı birge istegen kásiporynynan «ortaq ógizden ońasha buzaý artyq» degen qazaq danalyǵymen óz aldyna jeke otaý tikken eken.
Jomarttyń ákesi Jaqsylyq ómir boıy dıqanshylyqpen aınalysqan, eki birdeı Eńbek Qyzyl Týy ordenin alǵan eńbekqor jan. Únemi janynda júretin ulyna ol jasynan dıqanshylyqtyń qyr-syryn, kombaınnyń uńǵyl-shuńǵylyn ábden sińirgen. Sóıtip ata kásip bolyp qalyptasqan dıqanshylyqpen Jomart ta alysqa kete almady. Esep-qısapqa júırik bolyp, qarjyger mamandyǵyn ıgerse de, ekonomıst, revızor sııaqty qyzmetterdi abyroımen atqarsa da jerdiń qudireti ony ózine tarta berdi. Árıne, ózi eshteńe óndirmeıtin, eshteńege jaýap bermeıtin, júıkesi tozbaıtyn, tek bireýdiń istegenin tekseretin revızor qyzmeti adamǵa óte jaıly. Biraq «Qarýyńnyń barynda qaırat qylmaı, qańǵyp ótken ómirdiń bári de jel», demeı me Abaı danyshpan. Al Jomart Abaı men Maǵjan óleńderin, Sábıt, Ǵabıt shyǵarmalaryn jatqa biletin, túısigi mol, tanymy tereń jigit. «О́zim óndirmesem, qaınaǵan eńbektiń qaq ortasynda júrmesem, artymda iz qaldyrdym – dep aıta alamyn ba?» dep ózin ózi qaıraǵan jigit qıyndyǵy men qyzyǵy mol jer tyrnaýǵa osylaı kirisip ketipti. Sóıtip qazir oblystaǵy ataqty dıqanshylardyń birine aınalyp otyr.
2016 jyly onyń kásiporny oblystaǵy úzdikterdiń qatarynan sanalǵandyqtan Qyzyljar men Aqqaıyń aýdandarynyń aýmaǵyndaǵy «Shaǵala-Agro» kásiporny oblysymyzǵa jumys saparymen kelgen Elbasy Nursultan Nazarbaevqa da tanystyrylǵan. Jomarttyń ózi sol joly Nursultan Ábishulymen erkin sóılesip, barlyq jaǵdaıdy jerine jetkizip áńgimelep bergende Elbasy soltústik qazaǵynyń shapqan attaı zaýlaǵan qazaqshasyna da tánti bolǵan eken.
Jerdi súıgen, keń dalanyń tynysyn boıyna sińirgen jigit astyq alqabyn aralap, «bastary salbyrap, maýjyrap turǵan bıdaı sabaǵyna eńkeıip, tushynyp ıiskegende, dalanyń ıisi men traktordyń maıy burqyrap turǵan kombaınshylarmen, traktorshylarmen áńgimeleskennen kúsh-qýat alady. Maǵan ashyq teńizdiń gúrili men jyly jaǵajaıdyń shýylynan góri osy aranyń salqyn aýasy áldeqaıda asyl sııaqty kórinedi. Erinbeı etken eńbekke, mahabbatpen súıip istegen jumysqa oraı, qara jer de berip, Jókeńniń tabysy bıyl da qomaqty bolypty. Úsh myń tonna astyǵyn elevatorǵa ótkizip qoıǵan. Gektar berekesi orta eseppen 25 sentnerden aınalǵan. Alaıda buǵan dıqan qanaǵattanyp turǵan joq, kem degende otyzdan alý kerek deıdi.
Aldyńǵy qatarly kombaınshylardyń tabysy mıllıon teńgeden aınalǵan. Qazir jumysshylary qoımada qalǵan astyqty qurǵatyp, sapasyn kóterý jumystaryn júrgizýde.
Joǵaryda aıtylǵan «Trans-Avto» kásiporny óziniń ýaqytsha kelgenin shý degennen bildirip, jerge tyńaıtqysh sebý, topyraq qunaryn jaqsartý sııaqty jumystarǵa kóńil bólmegen eken. Birneshe jyl boıy tek seýip tastap, bıdaıdy jınap alýdy ǵana bilgen ǵoı. Sol jerlerdi alǵashqy jyly-aq sapaly tyńaıtqyshpen asyldandyrý arqyly «Toqýshy-Greın» keıbir ýchaskelerden gektaryna qyryq sentnerge deıin astyq alypty. «Osy jumysty talmaı jalǵastyratyn bolamyz, jerden tileseń oǵan berý de kerek» deıdi dıqan. Sonymen birge ol topyraqty asyldandyrý jónindegi túrli ǵalymdardyń eńbekterin salystyryp oqıtynyn jetkizdi. Dándi daqyl men zyǵyr sııaqty maıly daqyldy da aýystyryp egý topyraq qunaryn arttyratynyn, sondaı-aq jasymyqtyń da qasıetin biletinin aıtty. «Tuzy joǵary kóterilip, aq sortań bolyp jatqan jerge buryn bir ret jasymyq egip kórgenbiz. Sol jer keıin tyńaıyp, artynan jaqsy ónim bere bastady. Sondyqtan osy daqyldy jıi qoldanýdy josparlap otyrmyz. О́zi suranysqa da ıe, átteń tym alasa ósedi», deıdi Jókeń.
Mashına-traktor parkin jańartyp, bıyl Qostanaıdan shyǵatyn alty «Esil» kombaınyn alǵan eken. Baǵasyna, Úkimettiń bergen sýbsıdııasyna qaraǵanda bul kombaındar tıimdi bolyp tur. Belarýstyń «Gomselmashynyń» negizinde jasalatyn bul kombaındar Reseıdikinen sapaly. Baǵasy 52 mıllıon teńge bolǵanymen, jeti jylǵa berilgen 25 paıyzdyq sýbsıdııasy bar. Sóıtip kombaın úshin memleket on alty mıllıondaı qarjyny qaıtaryp beredi.
Bir saǵattaı áńgimeleskenimizde dıqannyń aýzynan qıyndyq týraly, qoldamaıdy dep memleketke ókpeleý jóninde birde-bir sóz estimedik. Kerisinshe, memleket tarapynan jasalyp jatqan kómekti joǵary baǵalap, tek sony qoldana bilý kerek degen sózder ǵana aıtty. Sonyń ishinde bıylǵy astyqtyń satyp alý baǵasynyń tonnasyna 75 myń teńgege jetip, joǵary bolǵanyna rızashylyǵyn bildirdi. Utymdy paıdalana alsaq, bıylǵy baǵa sharýalardyń jaǵdaıyn edáýir jaqsartyp tastaıdy deıdi ol.
Aldaǵy ýaqytta mal sharýashylyǵymen de aınalysý oıynda bar eken. «Odan bas tartpaımyz, Úkimettiń qoldaýy bolyp tursa mal ósirmeıtin nesi bar. Atam qazaqtyń malmen kózi shyqqan joq pa edi», deıdi J.Omarov.
Soltústik Qazaqstan oblysy
