Medısına • 30 Qazan, 2019

Tıtannan jasalǵan omyrtqa – jahandyq medısınadaǵy sony jańalyq

60 retkórsetildi

Ulttyq neırohırýrgııa ortalyǵynda tuńǵysh ret qazaqstandyq mamandardyń qolynan shyqqan jasandy keýde omyrtqasy tórt pasıentke salyndy. Qazaqstannyń Eńbek Eri, professor Serik Aqsholaqov basqaratyn Ulttyq neırohırýrgııa ortalyǵy ashylǵannan beri 11 jyl ishinde kóptegen teńdessiz operasııalar jasalyp, talaı jannyń ómirine dárigerler qaýymy arasha tústi. Sondaı biregeı operasııanyń biri – aýrý omyrtqany jasandy ımplantpen aýystyrý. Al bul jolǵy jańalyqtyń jóni tipten ózgeshe.

Buryn. Iá, buryn da omyrt­qanyń aýrý bóligi almastyry­la­tyn. Biraq ondaǵy ımplant ár naýqas omyrtqasynyń qury­lysy, ereksheligi eskerilmegen, orta­sha qalypty esepke alyp jasalǵan jalpyǵa birdeı omyrtqa bolatyn. Dárigerler adam balasynyń tabıǵa­tynda eshqashan birin-biri qaıta­la­maıtynyn, tipti egizder aǵza­synyń da ózgeshelikteri bolatynyn aıtady. Sondyqtan aýrý omyrtqany aýystyrǵanymen, onyń kirigip jumys istep ketýine aǵza tarapynan qarsylyq týyp jatady. Sol sebepti ár pasıenttiń ózine ǵana arnalǵan ımplant jasaý kerek degen toqtamǵa kelgen ortalyq basshysy Serik Aqsholaqov granttyq izdenister aıasynda 3 jyldaı eńbektenýdiń nátıjeli bolǵanyn jetkizdi.

Izdenis joly. Áýeli Ult­tyq neırohırýrgııa ortalyǵy otan­dyq ǵarysh salasynda izdenisi mol «Ǵalam» kompanııasynyń ujymymen aqyldasady. Olar 3D apparaty arqyly pasıenttiń ózine ǵana arnalǵan omyrtqanyń modelin jasaýǵa bolatynyn, bul úshin tek naqty ólshemderdi bilý kerektigin aıtady. Osylaısha aǵzaǵa kompıýterlik tomografııa jasalyp, omyrtqanyń qu­ry­lysy, pishimi men kólemi, qura­myn tolyq eseptegen mate­ma­tıkalyq 3D model jasaldy.

 Al ımplant qandaı mate­rıal­dan bolý kerek degen saýaldyń da jaýaby daıyn turǵan edi. Bul aǵza tarapynan eshqandaı jatsyný, qabyldamaý týmaıtyn medısınalyq tıtan bolatyn. Endi ony tájirıbeden ótkizý týraly másele týǵanda álemdik medısınada jańa tehnologııalardy engizýdegi ozyq kompanııalar arasynan nemis áriptesterge tańdaý túsip, ortalyq mamany Vıktor Aleınıkov modeldi synamadan ótkizýge Germanııaǵa jol tartady. Ýlm qalasynyń Ortopedııa jáne bıomehanıka ınstıtýtynda nemis ǵalymdarymen birlesip ımplanttarǵa mehanıkalyq jáne bıo­mehanıkalyq testileý ótkiz­gen qazaqstandyq dárigerdiń eńbe­gi esh ketken joq. Jasandy omyrt­qa túrli eksperıment júr­­gize­tin apparatqa salynyp qysym­ǵa, túrli bıomehanıkalyq kúshke tótep beretinin, qımyl-qozǵalysqa ıkemdiligin tolyq dáleldedi. Nátıjesinde tabıǵı omyrtqadan aıyrmasy joq degen qorytyndy qolǵa tıdi. Sol jerde synamanyń ekinshi kezeńi, ıaǵnı 6 máıitke atalǵan jasandy omyrtqany salý tájirı­be­si jasaldy. Bul da óte jaqsy kórsetkishke ıe boldy. Tipti jasandy omyrtqaǵa nemis árip­tes­ter de qyzyǵýshylyq tanytyp, birlese jumys isteýge yqylas bildirdi.

Sheshýshi kezeń. Bıyl shilde aıyn­da alǵashqy pasıentke omyrt­qa ımplanty salyndy. Er azamat omyrtqasyndaǵy agres­­sıvti gemangıoma derti­nen oty­ryp-tura almaı, tipti jú­rý­di aýyrsynyp jatyp qalǵan eken. Tepse temir úzetin jastaǵy adamnyń tósekke tańyl­ýy qaı­dan ońaı bolsyn?! Omyrt­qany jep, julyndy qysyp tastaıtyn mundaı isikti omyrt­qa­nyń tutas segmentimen túgel alyp tas­ta­masa bolmaıdy. Neıro­hırýrg­ter osy azamatqa arnaıy jasandy omyrtqa jasap salý jóninde sheshim qabyl­daı­dy. Buryn jalpyǵa birdeı ımplant jasaýdyń tehnologııasy bolǵanymen, jańa jasandy omyrtqa salý úshin basqa ádis kerek. Germanııada máıitke jasal­ǵan tájirıbelik jumystar barysynda bul ádis te ekshelgen edi. Sonymen alǵashqy operasııa óte sátti ótti. Pasıenttiń aýrýdan turýy túgil, qalypqa kelýi jyldam júrdi, deıdi or­ta­­lyqtyń bólim meńgerýshisi Talǵat Kerimbaev.

Operasııadan aıyǵyp shyqqan azamatty biz de kórdik. «Qazir otyryp-turý jattyǵýyn erkin jasaımyn, syrqatymdy umytýǵa aınaldym. Sebebi eshqandaı aýyr­syný, janǵa batý degen joq, sap-saý adammyn. Dárigerler kórsetken jattyǵýlardy erkin jasaımyn, bolashaqta sportpen de aınalysamyn. Negizi órt sóndirýshi mamanmyn ǵoı», deıdi jasandy omyrtqa ıesi.

О́ris. Arada ótken úsh aıdyń ishinde tórt pasıentke jasandy omyrtqa salyndy. Báriniń de jaǵdaılary jaqsy. «Sizderge myń alǵys! Qandaı da bir jasandy dene salynǵany esh se­zil­meıdi. Aýrýdan jazylǵan soń kóńil kúıimiz de kóterińki, – deıdi tıtandy omyrtqanyń artyq­shylyǵyn uǵynǵan jandar. Búginde qazaqstandyq neırohırýrgter tájirıbesi men «Ǵalam» ujymynyń qolynan shyqqan ımplant týraly nemis neırohırýrgtarymen birlese álemdik medısınalyq kásibı jýrnaldarǵa maqala ázirlendi. Sonymen bul operasııa derbestendirilgen me­dı­­sınadaǵy jarqyn jańalyq bolyp tur. Osylaısha omyrtqasy isik­pen zaqymdalǵan pasıenttiń tek ózine arnalyp, 3D prınterlik tehnologııa boıynsha jasalǵan jasandy omyrtqany ornatý Ulttyq neırohırýrgııa ortalyǵy mamandarynyń biregeı jobasy arqyly júzege asty.

 

Sońǵy jańalyqtar

Táýelsizdik – tuǵyrym

Aımaqtar • Keshe

Jas otbasylar baspanaly boldy

Aımaqtar • Keshe

Kúlki kerýeni № 25

Rýhanııat • Keshe

Qoldaý ǵylymǵa qajet

Qoǵam • Keshe

Apta úzdigi atandy

Hokkeı • Keshe

Uqsas jańalyqtar