Álem • 30 Qazan, 2019

«Qazaqtyń Mosarty» oqýyn támamdady

46 retkórsetildi

Topqa salsa toqtamaıtyn, sóz sóılese súrinbeıtin óne boıy ónerge toly órender kóp­shiliktiń batasymen kógeretini belgili. Elden alǵan batasyn eki eselep qaıtaryp jatqan je­tis­­tigine jurt súısingen oǵylandarymyz je­ter­­lik. Búgingi keıipkerimizdiń de tula boıy tun­ǵan óner. Sol óneriniń arqasynda Qazaq­stan­nyń mádenı mártebesin álem aldynda asqaq­tatyp júr.

 

Ol nebári 13 jasynda stýdent atanyp, 17 jasynda magıstrant bolyp, 18 jasynda magıstrlik dıssertasııasyn qor­ǵap, ónertaný ǵylymynyń dok­toranty atandy. Ol – «Daryn» memlekettik syılyǵynyń eń jas ıegeri. Táýelsiz Qazaqstan tarı­hyn­daǵy 17 jasynda TMD Parlamentaralyq Assambleıa­synyń «Mádenıet pen ónerdi da­mytýdaǵy eren eńbegi úshin» qur­met belgisimen marapattalǵan eń jas jáne jalǵyz mádenıet qaıratkeri. Ol – Bah, Mosart, Gaı­dnnan bastap, qazirgi klas­sıkterge deıingi álemdik klas­sıkalyq shedevrlerdi jınaı­tyn Ońtústik Illınoıs ýnıver­sıtetiniń (AQSh) «Discography» orkestrimen fortepıanoǵa ar­nal­ǵan týyndylardy oryndaıtyn álemdik qordyń qorjy­ny­na týyndylary engen Qa­zaq­­standaǵy eń jas ári jal­ǵyz kompozıtor. Ol – zamanaýı mýzykalardy oryndaýshy­lar men kompozıtorlardyń halyq­aralyq akademııasynyń eń jas qatysýshysy.

Qarapaıym otbasynan shy­ǵyp, qaraqurym halyqty aýzyna qaratqan erekshe talant ıesiniń esimi – Ábdisaǵın Rahat-Bı Tólegenuly. Jas kompozı­tor, pıanıst, halyqaralyq konkýrs­tardyń laýreaty Rahat-Bıdi elimiz túgili álem jurtshylyǵy da tanyp úlgerdi. Bizdiń keıip­ke­rimizdiń shyǵarmalaryn Eýro­pa, Azııa jáne Amerıkanyń sım­fonııalyq orkestrleri men kameraly ansamblderi, ataqty solıster oryndaıdy. Onyń mýzykasy Azııa men Eýropa elderiniń belgili konserttik zaldarynda jıi qoıylady. Shy­ǵarmalarynyń álemdik preme­rasy Praga, London, Vena, Pa­rıj, Berlın, Seýl, Ankara, Ystan­­bul, Máskeý, Rogashke-Sla­­tıne, Bergamo, Arkeıe, Alı­­­kante, Almaty jáne Nur-Sul­­tan qalalarynda ótti. She­tel­dik synshylar Rahat-Bı­ge «qazaqtyń naǵyz ǵajaıyp qu­by­­lysy, minezinde ambısııa­sy, qolynda erekshe kúshi bar asqan sheber pıanıst» degen baǵa bergen. Ol – matematıkany zertteýge qyzyqqan, jan-jaq­ty ıntellektýal. 14 jasynda «Matematıka jáne qazirgi zamanǵy mýzyka» (Almaty, 2013) jáne «Mathematics and Contemporary Music» (Almaty, 2013) ǵylymı eńbekterin ja­rııalad­y. «Garmonııanyń shet­teri» atty shyǵarmashylyq ju­mys­tar jınaǵynyń avtory.

Jaqynda Italııanyń Mı­lan qalasynda Rahat-Bı Ábdi­saǵınniń «Sezilmeıtin jul­dyz­dar serenadasy» týyndysynyń álem­dik tusaýkeseri ótti degen sú­ıinshi habar jetken bolatyn. Eske sala ketsek, Rahat-Bı Italııanyń úsh birdeı ataq­­ty joǵary oqý ornyna dokto­rantýraǵa qabyldanǵan bolatyn. Olar – Djýzeppe Verdı atyndaǵy Mılan konservatorııasyna Master di II Livello (kompozısııa), Chezare Pollını atyndaǵy Padýıa konservatorııasyna Master di II Livello (fortepıano) jáne Rım qalasyndaǵy Santa-Chechılııa akademııasyna Corso di Perfezionamento (kompozısııa). Osy jyly ol atalǵan oqý oryndaryn nebári 20 jasynda támamdady.

О́ner jolynda ózindik qol­tań­basyn qaldyryp úlger­gen jas daryndy barlyǵy «Qazaq­tyń Mosarty» dep ataıdy. On eki jasynan mýzyka jaza bas­taǵan ol kóptegen bedeldi ha­lyq­aralyq jarystardyń laý­rea­ty atandy. 100-den astam mý­­zy­kalyq shyǵarmanyń av­to­ry, sonyń ishinde keń aýqym­­dy sımfonııalyq jáne ár­­túr­li kameralyq shyǵarma­lar­dyń avtory. Rahat-Bı osy­dan eki jyl buryn naýryz aıyn­da P.I.Chaıkovskıı atyn­da­ǵy MMK-den bir aılyq tá­ji­rıbeden ótken bolatyn. Más­­keý qalasyndaǵy aty ańyzǵa aı­nal­ǵan «Kompozıtor» baspa úıi­nen Rahat-Bı Ábdisaǵınniń «God’s dwelling» («Jılıshe Boga») men «Over the vault of depth» («Nad svodom glýbıny») atty sımfonııalyq kartı­na­larynyń partıtýralary shyq­ty. Dál qazirgi ýaqytta Rahat-Bı Ábdisaǵın ár jyl saıyn 24 elden 200-ge jýyq álemge áıgi­li mýzykanttar men pedagogtar qatysatyn P.I.Chaıkovskıı atyn­daǵy jasóspirimder konkýr­synyń ádilqazylar múshesi bolyp tabylady.

Sonymen birge R.Ábdisaǵın – «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» baıqaýynyń jeńimpazy.

Sońǵy jańalyqtar

Shymkenttiń úlgili otbasylary anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 18:38

Almatyda páter balldyq júıemen beriledi

Aımaqtar • Búgin, 18:13

Jer máselesi jaıly otyrys ótti

Qazaqstan • Búgin, 16:33

Bakýde greplıngten qolaǵa qol jetkizdi

Qazaqstan • Búgin, 16:07

Nur-Sultanda kómir qory jetkilikti

Qazaqstan • Búgin, 15:13

21 jyl boıy qujatsyz júrgen

Aımaqtar • Búgin, 10:59

VII PR forýmy Almatyda ótti

Aımaqtar • Búgin, 10:45

Fermerdiń maýsymdyq tabysy qansha?

Aımaqtar • Búgin, 09:51

Jánibek aýdanynda et óndirý artty

Aımaqtar • Búgin, 09:26

MRT alýǵa jarty mıllıard jumsalǵan

Aımaqtar • Búgin, 09:21

Bas basylymnyń baıtaq belesi

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Qaıta oralǵan qumarshyq

Aımaqtar • Búgin, 07:54

Termeshiler tereńnen terbedi

Ádebıet • Búgin, 07:52

Túrik kınolary tegin kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 07:47

«Arý» – kóz arbaǵan kórkemdik álemi

Rýhanııat • Búgin, 07:45

«Speshranda» saqtalǵan...

Rýhanııat • Búgin, 07:26

«Tákappar eken qulja alma»

Qoǵam • Búgin, 07:23

Zań kerek!

Ekologııa • Búgin, 07:20

El qurmeti erekshe

100 • Búgin, 07:14

It júgirtip, qus saldy

Aımaqtar • Búgin, 07:12

Senim hám serpin

Rýhanııat • Búgin, 07:09

Ekologııany qorǵaýǵa adaldyq kerek

Ekologııa • Búgin, 07:03

Uqsas jańalyqtar