Qoǵam • 30 Qazan, 2019

Rınat Kertaev: Maqsatymyz – otandyq sapaly kontent jasaý

386 retkórsetildi

Kúz kelip, jyl aıaǵyna taıaǵan ýaqyt – televızııa salasyndaǵy jańa maýsymnyń, jańa bastamanyń, jańa jobalardyń bastalatyn kezi. Dál osy kezeńde tyń týyndylardyń tusaýy kesilip, jańa baǵdarlamalar men túrli telehıkaıa qalyń kórermenge jol tartady. Osyǵan oraı biz «Habar» agenttigi basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary – Rınat Kertaevpen suhbattasqan edik.

– Rınat Dýmanuly, «Habar» agent­ti­gi jańa maýsym shymyldyǵyn ash­ty. Daıyndyq qyzý bolǵan sııaq­ty?

– Rahmet. Rasynda, ár jańa maý­sym kez kelgen telearna úshin alǵa jyl­jý­ǵa serpin beredi. Bul biz úshin de kórer­­men kózaıymyna aınalý, olardy qýan­tý jolyndaǵy úlken múmkindik. Sol sebepti de agenttik tóraǵasy Erlan Bekhojın bastaǵan «Habar» shyǵar­ma­shylyq ujymynyń daıyndyǵy jyl­da­ǵydan joǵary. Qazan aıynyń týra maǵynasyndaǵy qaınaǵan shaǵy osy sát bolyp jatyr. Kópshilik kórermendi aýqymdy jobalar, telehıkaıalar jáne fılmdermen qýantpaq nıetpen jańa maýsymnyń shymyldyǵyn ashyp, bas­tap kettik.

– Jýyrda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev bıyl­ǵy «Junior Eurovision Song Contest» (Balalar Eýrovıdenıesi) halyq­ara­lyq án baıqaýyna Erjan Mak­sım qatysyp, el namysyn qorǵaı­tyn­dy­ǵyn habarlaǵan bolatyn. Sondaı-aq mınıstr, Qazaqstannyń bul dodaǵa ekinshi márte qatysýǵa múmkindik al­ǵa­­nyna «Habar» agenttiginiń eleýli eńbe­gi bar ekenin atap ótti. Daıyndyq qalaı bolyp jatyr? Tolyǵyraq toq­ta­lyp ótseńiz...

– Iá, rasynda «Habar» agenttigi – 2016 jyldyń 1 qańtarynan bastap «Junior Euro­vision Song Contest» halyqaralyq án baı­qaýyn uıymdastyratyn Eýropalyq habar taratý odaǵynyń (EBU) qa­ýym­das­qan múshesi. О́tken jyldan beri atal­ǵan baıqaýǵa óz memleketimizdiń atynan úmit­kerimizdi usynýǵa múmkindik aldyq. Esterińizde bolsa, «Balalar Eýro­vıdenıesi - 2018» án saıysyna alǵash ret elimizdiń namysyn Danelııa Týle­shova qorǵady. Bıyl Erjan Maksım baq synaǵaly otyr. Búginde Erjan Reseıdiń ataqty kompozıtory Igor Krýtoıdyń Máskeýdegi mýzykalyq akade­mııasynda bilim alýda. Jaqynda Alma­ty qalasynda ótken baspasóz otyrysynda «Junior Eurovision» án baı­qa­ýyna daıyndyǵy jóninde oı bólisken bolatyn. Halyqaralyq óner dodasynyń sharty boıynsha qatysýshylar esh jerde jarııalanbaǵan, uzaqtyǵy 3 mınýtqa deıingi kompozısııany tabıǵı daýysta oryndaýy qajet. Erjan «Arma­nyń­­nan qalma» dep atalatyn ánin qazaq­stan­dyq­tarǵa tanystyryp, tusaýyn kesti. Qazirgi tańda 24 qarasha kúni Polshanyń Glıvıse qalasynda ótetin «Junior Eurovision Song Contest» fınalyna erekshe nazar aýdaryp otyrmyz. Erjan Nur-Sultan qalasyna kelip, osy jerdegi resmı de­le­­gasııamen birge Polshaǵa attanady. Ol ózine artylǵan jaýapkershilik pen úkilegen úmitimizdi túsinip júr. Son­dyq­tan jerlesimizge senim bildirip, qoldaý kórsetken durys.

Sonymen qatar «Habar» agenttigi Azııa-Tynyq muhıty habar taratý oda­ǵynyń múshesi retinde, búkil álem­ge tanymal Dımash Qudaıbergenge Japonııada ótetin halyqaralyq Azııa-Tynyq muhıty telefestıvaline («ABU TV Song Festivals») qatysýdy senip tapsyrdy. Bul rette bizdiń usynysymyzdy qoldap, el atynan úlken sharaǵa qatysýǵa bara jatqan Dımash Qudaıbergenge alǵy­sy­myz­dy bildiremiz. Jalpy, «Habar» agen­ttigi qashanda daryndy aza­mat­ta­ry­myzǵa qoldaý bildirip, kómek­te­sip keledi.

– Álemniń eń úzdik jobalarynyń biri «Got Talent» «Habar» arnasynyń efıri­nen júrip jatyr. Atalǵan joba týra­ly keńirek aıtyp ótseńiz?

– Ras, osy kúzdiń basty jobalarynyń biri – Central Asia’s Got Talent shoýy. Bul – Ortalyq Azııadaǵy eń aýqymdy, eń iri óner alańy. Jobaǵa Qazaqstanmen qatar qyr­ǵyz, ózbek jáne tájik aǵaıyndardyń ónerpazdary qatysady. Osy ýaqytqa deıin atalǵan for­mat lı­senzııa arqyly álemniń 70 elin­de tara­ǵan. Sondaı-aq álemdegi eń sátti televızııalyq format retinde Gın­nes­tiń rekordtar kitabyna engen.

Sol sebepti shoý bizdiń kórermen úshin de qyzyqty bolaryna senimim mol. Bul baıqaýdyń basty ereksheligi – qatysýshylardyń jasy men talantyna shek­teýdiń joqtyǵy. О́ner alańynda ánshi, bıshi, sırk, ıllıýzııa óneriniń ókilderi jáne basqalar darynyn kórse­te­di. Oǵan qosa Ortalyq Azııaǵa ortaq joba bolǵan soń shoý bizde «Habar», О́zbek­standa «Zoʻr TV», Qyrǵyzstanda «KTRK» jáne Tájikstanda «TV Safına» tele­arnalarynan kórsetiledi. Iаǵnı, jeńim­pazdy osy elderdiń kórermenderi birdeı tanıdy degen sóz. Qyzyqtyń bári alda dep oılaımyn. Jyl sońyna deıin jar­tylaı fınal, fınal tikeleı efırde kór­setiletin bolady. Shyn myqtyny sol tike­leı efırde kórermendermen birge anyq­taımyz.

– Jańa maýsymda «Habar» telearnasynan taǵy da qandaı jańa joba­lar shyǵady?

– Jańa maýsymdaǵy jańa baǵ­dar­la­malarǵa keletin bolsam, «Patrıot», «Jaýynger», «Oljaly otbasy», «No­vyı kýrs», «Praım taım» syndy baǵ­darlamalardy kórermenge usyn­dyq. Sonymen birge «Bilim», «Art global», «Relıgııa segodnıa», «Bolshaıa ne­delıa» baǵdarlamalaryn ári qaraı jalǵastyramyz. Kórermen kózaıymyna aınalǵan «Qaraqatpen shaı», «Qyzyq times», «Tarıh.Tulǵa.Taǵdyr» jobalary da efır ajaryn asha túspek.

Tyń taqyryptar men áleýmettik máselelerdi jan-jaqty zertteıtin, san-saýaldarǵa jaýap izdeıtin, halyqtyń múddesine qyzmet etetin – «Bizdiń nazarda», onyń orys tilindegi nusqasy – «Narodnyı kontrol» óz jumysyn jalǵastyrady. Qoǵamnyń ózekti máse­le­lerin talqylaıtyn «Qoǵamdyq talqylaý» tok-shoýy ár seısenbi saıyn tike­leı efırde halyqqa usynylyp otyr. Interak­tıvti alań retindegi bul jobany – belgili saıasattanýshy, jýrnalıst, júrgizýshi – Saıat Jóken men agentti­gi­mizdiń telejúrgizýshisi, jýrnalıst – Jansaıa Qojahmetova tizgindeýde. «Bolshaıa nedelıa», «Davaıte govorıt» joba­lary da tikeleı efırde shyǵyp jatyr. Bir erekshelik sol – qoǵamdyq, saıası, dıskýssııalyq formattaǵy baǵ­dar­lamalardy live formatynda kóptep shy­ǵaryp jatyrmyz.

Osy rette Elbasy Nursultan Nazar­ba­ev prezıdenttik ókilettigin ýaqy­ty­nan buryn toqtatqannan keıingi óziniń alǵashqy suhbatyn «Habar» agenttigine qazan aıynda bergenin aıtqym keledi. Jalpy, qoǵam­daǵy ózekti degen máselelerdi, aktýaldy taqyryptardy operatıvti túrde taratyp, konstrýktıvti syn negizinde zerttep, sony sheshýge umtylyp jatyr­myz. Bul – baǵdarlamalardaǵy da, jańa­lyqtardaǵy da basty trend deýge bolady.

– Búginde otandyq tele­hıkaıa­lar­dyń, otandyq kınofılm ónimderiniń sany artyp keledi. Bul kóńilge qýa­nysh uıalatady. Al osy otandyq kıno­ónim­derge qyzyǵýshylyq tanytatyn kórermenderdiń suranysy qandaı?

– Búginde kórermenniń talǵamy men talaby joǵary. Qazaqtildi aýdı­to­­rııa­nyń suranysy artpasa, kemigen emes. Osy tur­ǵy­dan, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıs­trliginiń qoldaýymen túsirilip jat­qan «Habar» agenttiginiń fılmderi qashanda kórermenniń oń baǵasyn alyp keledi. Bıylǵy jańa maýsymdy «Bal­ta­kólde baqytym», «Qarlyǵash uıa sal­ǵan­da 2» telehıkaıalarymen bastadyq. Qyr­kúıektiń ekinshi jartysynan beri qaraı «Mádenıet úıi» men «Raýza» tele­­hıkaıalary, «Kókjal» dramasy kó­rer­­menge jol tartty. Ári qaraı, qa­ra­­sha aıynda «Armandastar» kome­dııa­sy, «Kebenek» dramasy men «Dala qyrandary» kórermen nazaryna usyny­la­dy. «Bekzat», «Qalamger» syndy birqatar jańa kórkem fılmderdiń tusaýy kesildi. Barlyq kınotýyndylarymyzda qalanyń, aýyldyń ómirin, tynys-tirshiligin kórermenge kórsetýdi basty maqsat etip kelemiz. Tipti bul telehıkaıalarymyzdy sheteldik telearnalarda kóptep satyp alýda. «Habar» agenttigi túsirgen «Ana júregi», «Aǵa», «О́geı júrek» syndy serıaldarymyzdy kórshiles ózbek eliniń telearnalary satyp alyp, óz tilderinde dýblıaj jasap, kórsetip jatyr. Sonymen birge olar Youtube jelisinde de kóp qaralyp, úlken yqylasqa ıe bolyp jatqany jasyryn emes. 

Jýyrda ǵana «Habar» agenttiginiń tapsyrysymen túsirilgen «Altynshy beket» («Shestoı post») atty telehıkaıa 80-ge jýyq kartınanyń ishinen Mol­dovadaǵy toǵyzynshy «TEFI-Dos­tas­tyq» halyqaralyq televızııalyq fes­tı­va­liniń jeńimpazy atandy. Fılm 2010 jyly qatań rejimdegi túzetý kolonııasynan qashqan sottalýshylar týraly shynaıy oqıǵa jelisimen túsirilgen bola­tyn.

«Habar» agenttiginiń týyndy­la­ry jýyrda ótken MIPCOM halyq­ara­lyq aýdıovızýaldy naryǵyna shy­ǵa­­­ryldy. Kórme jyl saıyn Kann qa­la­­­synda ótedi. Onda dúnıe júziniń efır­­­lik, kabeldik, sıfrly jáne jer­se­riktik televızııa jáne radıohabar taratý salasyndaǵy fılmder men baǵ­darlamalar óndirýshileri bas qo­sa­dy. Kann festıvali aıasyndaǵy kórmege qatysýdaǵy maqsatymyz – otan­dyq kórermenderge qyzyqty bolatyn ónim­di tabý. Sonymen qatar agenttik óndir­gen týyndylardy álemdik naryqqa shyǵarý. Onda birneshe telekompanııamen kelissózder júrgizildi. Sheteldik ónim­der­di taratý jóninde usynystar aldyq.

– Kórkem fılm dep qaldyńyz, bul týyndyny kınoteatrlardan kóremiz be?

– Iá, joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, ótken jyldan bastap «Habar» agent­ti­gi óz fılmderin úlken ekrandarǵa shy­ǵarýdy qolǵa aldy. Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jań­ǵy­rý», «Uly dalanyń jeti qyry» baǵ­dar­lamalary aıasynda biraz dúnıeler atqarylyp jatyr. Oǵan dálel – qyrkúıek aıynda jaryqqa shyqqan keńes dáýirindegi partııa ıdeo­lo­gııasynyń qytymyr qysymynda qal­­ǵan qazaq qalamgerleriniń ómiri tý­raly «Qalamger» tarıhı dramasy, qazan aıynyń basynda elimizdiń kı­no­teatr­larynan kórsetilgen – Bekzat Sattarhanovtyń ómiri men sporttaǵy jetistigi týraly «Bekzat» fılmi. «Qalamger» tarıhı dramasynyń da, «Bekzat» bıografııalyq kınotýyndysynyń da serıaldyq nus­qa­sy táýelsizdik merekesi qarsańynda efırge shyǵady dep josparlanýda. «Habar» agenttigi baıopık janrynda serıaldar túsirý dástúrine qashanda berik, sol dástúrdi jalǵastyryp jat­qanymyzdyń bir belgisi retinde Muhammed Haıdar Dýlatıǵa arnalǵan «Dýlatı» telehıkaıasy táýelsizdik meı­ramy kúninde kórermen nazaryna usyny­lady dep otyrmyz. Tarıhyn umytpaǵan, ulylaryn ulyqtaǵan eldiń keleshegi kemel, birligi myǵym bolatyny sózsiz ǵoı. Al biz osy týyndylarymyz arqyly búgingi urpaqqa el erleriniń esimin taǵy bir márte ulyqtaǵymyz keldi.

– Agenttikte taǵy qandaı jańa­lyq­tar bolyp jatyr?

– «Habar» arnasyndaǵy jańa­lyq­tardyń formatyn da ózgertip ja­tyrmyz. Jańalyqtardyń taqy­ryp­tary, olardy berý formasy ózgerdi. Qo­ǵamdaǵy mańyzdy, ózekti, ótkir áleý­mettik máseleler endi jıi kóte­ri­ledi. Memlekettik mekemelerdiń, sheneý­nikterdiń, quzyrly organdardyń qate­likterin, jumysyndaǵy kem­shi­lik­terdi ashyq kórsetemiz, zertteý júr­gizip, kon­s­trýk­tıvti negizde el aýzyn­da­ǵy másele­lerdiń mán-jaıyn anyqtap, kiná­li tarapty ashyq aıtamyz, qoǵamdyq tártipke shaqyramyz. Áleýmettik prob­le­malardy sheshýge tyrysamyz. Bul – jańalyqtardyń basty trendi. «Habar» men «Habar 24» arnalarynyń jańa­lyq­ta­rynda saraptamaǵa basymdyq berilip, tikeleı efırler kóbeıip jatyr. Bir mate­rıalǵa tek birjaqty pikir bermeı, bir­neshe sarapshynyń túrli pikiriniń aıtylýyn qadaǵalaýdamyz.

Agenttikke qarasty telearnalarda sport­­t­yq jańalyqtarǵa da jiti nazar aýda­rylý­da.

– «Habar» agenttigi quramyna tórt telearna kiretin úlken medıa kompanııa. О́zge úsh arnada nendeı ózgerister bar?

– Durys aıtasyz. Agenttikke qaraıtyn «Habar 24» telearnasy táýligine 24 saǵat aqparat taratatyn Qazaqstandaǵy alǵashqy telearna. Saǵat saıyn halyqty sońǵy jańalyqtarmen qulaǵdar etip otyrady. Jańa maýsymnan bastap «Habar 24» arnasy tikeleı efırde habar taratýdyń ýaqytyn kóbeıtýde. Aýqymdy sharalardyń ústinen, oqıǵa oryndarynan tikeleı efırde aqparat jetkizemiz. «Habar 24» birden-bir aqparattyq arna bolǵandyqtan, memlekettik, qoǵamdyq mańyzy bar oqıǵalardy negizge ala otyryp, analıtıkalyq baǵdarlamalardyń, live formatyndaǵy jobalardyń, jýrna­lıs­tik zertteýlerdiń, tikeleı efırlerdiń sany artýda. 

«Kazakh TV» – HotBird 13B, Galaxy 19 ı AsiaSat 5 jerserikteriniń baılanysy arqyly 4 qurlyqtaǵy 118 memleketti efırimen qamtyp otyrǵan elimizdegi tuńǵysh ulttyq jerseriktik telearna. Telearnada shyǵyp jatqan dúnıeler 100% otandyq ónim. Qazir 300 mıllıon kórermenge dástúr, tarıh jáne eldiń týrıstik jáne ınvestısııalyq áleýeti sekildi san salany qamtıtyn túrli baǵdarlamalaryn usynyp keledi. Jańa maýsymda arnanyń qorjyny «Qazaq live» baǵdarlamalar toptamasymen tolyqtyryldy. «Qazaq live» sıkly aıasynda efırge jol tartqan jobalarǵa toqtalatyn bolsam: kóshpeli órkenıet tarıhy men Eýrazııa elderiniń ózara qarym-qatynastary jaıly «Keń dala» jobasy, qazaq ádebıeti týraly, qazaq ádebıetiniń qarymy mol qalamgerleri men olardyń shyǵarmalary týraly «Book club» baǵdarlamasy, Qazaqstannyń aıtýly kúnderi týraly «Important dates in Kazakhstan» jobalary. Sonymen qatar kóshpeli órkenıet kezeńinde jasalynǵan mýzykalyq aspaptar týraly «Folk art», Tamara Asar tizgindeıtin ulttyq dástúrimiz týraly – «Dástúr», Aınur Tursynbaeva júrgizetin túrki halyqtarynyń as mázirine arnalǵan – «Taǵam» kórermenge jol tartty jáne «Kazakh TV» telearnasynyń ulttyq oıyndarǵa qanyq eń aýqymdy jobasy – «The nomads» realıtı-shoýynyń jańa maýsymda kórermenge jol tartqanyn atap ótkim keledi.

Agenttikke qarasty, elimizdiń kıno jáne teatr ónerine arnalǵan – «El Arna» tele­arnasyna toqtalyp ótsem, arnanyń kıno qorjyny Túrki álemi elderi men Ortalyq Azııa memleketteriniń «Altyn qorynda» saqtalǵan lentalarmen tolyqty. «El Arna» arna­synyń bıylǵy basty jańalyǵy – eli­mizdiń jetekshi teatrlarynyń spektakl­derin kórsete bastaýy. Osy oraıda zamanaýı qoıylymdardan bólek, ótken jyldarda túsirilgen telespek­takl­derdi de tamashalaýǵa bolady. Bul da kórermenmen qaýyshýdyń birden-bir quraly dep bilemiz.

Áńgimeńizge rahmet.

 

Áńgimelesken

Mıras ASAN,

«Egemen Qazaqstan»

 

Sońǵy jańalyqtar

Altyn ordanyń aq tańy

Rýhanııat • Keshe

Qobyz bizge qaı dáýirden jetken?

Rýhanııat • Keshe

Almatyda kitap kórmesi ashyldy

Rýhanııat • Keshe

Kúlki kerýeni № 23

Rýhanııat • Keshe

Jańǵyrǵan Jambyl óńiri

Aımaqtar • Keshe

Baǵa QR kodtar arqyly beriledi

Medısına • Keshe

Rýhanı ráýishtegi tartý

Aımaqtar • Keshe

Turar taǵdyrynyń taǵylymy mol

Rýhanııat • Keshe

Orynbor jáne qazaq zııalylary

Rýhanııat • Keshe

El erteńi – jalyndy jastar

Prezıdent • Keshe

Uqsas jańalyqtar