Aımaqtar • 30 Qazan, 2019

Mańǵystaýda Qazaq tamaqtaný akademııasy turǵyndarmen kezdesýde

63 retkórsetildi

Mańǵystaý oblysyna jumys saparymen S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq Ulttyq medısınalyq ýnıversıtetiniń nýtrısıologııa kafedrasynyń meńgerýshisi, Qazaq tamaqtaný akademııasynyń jetekshi mamany, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Maıgúl Qaınarbaeva keldi. Bul týraly Mańǵystaý oblystyq denasýlyq saqtaý basqarmasy baspasóz qyzmetinen habarlady.

M.Qaınarbaeva aldymen densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń orynbasary Lázat Esenǵalıevamen kezdesti, onda óńirdegi durys tamaqtaný men emizý máselelerin talqylady. Sodan keıin Munaıly aýdanyna baryp, medısınalyq qyzmetkerler men ata-analardy kóshpeli oqytýdy bastady.

Apta boıy Maıgúl Qaınarbaeva júkti jáne bala emizetin áıeldermen tyǵyz baılanysta jumys isteıtin óńirlik densaýlyq saqtaý salasyndaǵy mamandarmen kezdesedi. Kezdesýlerdiń negizgi taqyryby ana sútiniń artyqshylyǵy men júkti jáne bala emizetin áıelderdiń tamaqtaný erekshelikteri bolady.

-Bul taqyryp óte ózekti, óıtkeni bala densaýlyǵynyń negizi qursaqta qalanatyny belgili, kóp jaǵdaıda júkti áıeldiń tolyqqandy jáne durys tamaqtanýyna baılanysty. Júktilikke deıin áıelge saý balany kóterý úshin daıyndalý qajet, gıpovıtamınoz, temir men ıod jetispeýshiligin emdeý kerek. Osynyń bárin biz «jasyryn ashtyq» dep ataımyz, ol turaqty álsizdik, eńbekke qabilettiliktiń tómendeýi, sharshaý, titirkený sııaqty kórinedi. Sondaı-aq jetispeıtin qorektik zattar-vıtamınder, mıneraldyq zattar, paıdaly aqýyzdar, maılar men kómirsýlar tapshylyǵyn jabý mańyzdy. Dál osy nýtrıentter bolashaq deni saý balanyń negizi jáne kepili bolyp tabylady. Bala emizetin áıel de belgili bir tamaqtaný rasıonyn ustanýy kerek, óıtkeni qajet emes nemese tolyǵymen alynyp tastalatyn tamaq ónimderi bar. Keıbir zattar ana sútiniń dámin jáne quramyn ózgerte alady, nátıjesinde balalar ana sútinen bas tartady. Balanyń rasıonyna qosymsha taǵam engizilýin eskere otyryp, áıelge balany eki jasqa deıin emizý usynylady, dep túsindirdi Maıgúl Qaınarbaeva.

Tamaqtaný akademııasynyń ókili sońǵy jyldary Qazaqstanda jas analardyń kópshiligi óz balalaryn emizýge tyrysatynyn atap ótti. Buǵan salaýatty ómir salty qyzmetiniń, alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynyń bala emizýdi belsendi nasıhattaýy yqpal etedi.

-Qala áıelderi arasynda belsendilik baıqalady, osyǵan baılanysty aýyldyq eldi mekenderde omyraýmen emizýdi nasıhattaý boıynsha jumysty kúsheıtý qajet. Emizýden bas tartý balada ımmýnıtetti tómendetip qana qoımaı, sút bezderi men jynys músheleriniń patologııasyna, áıeldiń ózine endokrındik aýrýlarǵa ákelýi múmkin, dep atap ótti ǵylym kandıdaty.

Maıgúl Qaınarbaeva aıtqandaı, durys tamaqtaný máselesi tek áıelderde ǵana emes, erler men balalarda da baıqalady.

-Durys tamaqtanbaý nátıjesinde damıtyn alımentarly táýeldi aýrýlar - júrek-qan tamyrlary, qant dıabeti, semizdik, dene salmaǵynyń artyq bolýy jıi kezdesedi. Onyń ústine bul aýrýlar jasaryp keledi. Ata - analarǵa balalardyń durys tamaqtaný ádetterin, tamaqtaný mádenıetin úıretýge bolatyn jasy bar ekenin este saqtaý kerek. 2014 jyly Qazaqstanda bizdiń ýnıversıtet pen akademııanyń júrgizgen zertteýlerine sáıkes, balalar men eresek turǵyndardyń 21 paıyzy semizdik pen artyq salmaqpen zardap shekti, aǵymdaǵy jyly bul kórsetkish eresekter men balalar arasynda 30 paıyzǵa deıin ósti. Semizdik nátıjesi - júrek-qantamyr patologııasy, joǵary qan qysymy, ınfarkt jáne ınsýlt, qant dıabeti, dedi ol.

Kóshpeli oqytýdy Mańǵystaý oblystyq salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵy «Salaýatty ómir saltyn qalyptastyrý mamandarynyń Qaýymdastyǵy» ZTB-men birlesip Mańǵystaý oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń tapsyrmasy boıynsha júrgizedi.

 

 

Mańǵystaý oblysy

                          

Sońǵy jańalyqtar

Keńeıtilgen alqa otyrysy ótti

Qoǵam • Búgin, 09:05

Erlikti el bilýi tıis!

Qoǵam • Búgin, 08:53

Sapardaǵy syr

Rýhanııat • Búgin, 08:51

Turǵyndar qaýipsizdigi – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Aǵalardyń jas shaǵy

100 • Búgin, 08:42

Aqańnyń amanaty

Rýhanııat • Búgin, 08:40

Taralym hám qaralym

100 • Keshe

Tarhan tekti redaktor

100 • Keshe

Júz jyl

100 • Keshe

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady?

Qazaqstan • 20 Qarasha, 2019

Elbasy Joǵarǵy sot Tóraǵasyn qabyldady

Qazaqstan • 20 Qarasha, 2019

Tapa tal tústegi qaraqshylyq

Aımaqtar • 20 Qarasha, 2019

Uqsas jańalyqtar