Aımaqtar • 31 Qazan, 2019

Atyraýdyń aýasy tazarady

248 retkórsetildi

Onsyz da ekologııalyq ahýaly ońyp turmaǵan Atyraýda taǵy bir problema bar. Káriz sýy «Sasyqsaı» býlaný alańyna jetkenshe tazartýdyń tolyq satysynan ótpeıdi. Oblys ortalyǵynyń sanıtarlyq-epıde­mıologııalyq jaǵdaıyna keri áserin tıgizetin bul máseleni akademık, ekolog Muftah Dıarov baspasóz betinde jıi kóterip júr.

Ǵalym: «Sasyqsaı» o basta 24 myń tekshe metr suıyq jınaýǵa arnalǵan edi, qazir kásiporyndardan táýligine 60 myń tekshe metr sarqyndy quıylady. Ýly zattardyń qorymyna aınalǵan polıgon aýmaǵy 8 ese ulǵaıdy», deıdi.

Ataýynyń ózi kóp nárseden habar beretin bul býlaný alańynyń jabylatyny týraly oblys ákimi Nurlan Noǵaev halyqqa esep berý jıynynda aıtqan edi. Qalanyń sol jaq jaǵalaýynda salynyp jatqan káriz tazartý júıesi qurylysynyń aıaqtalýyn atyraý­lyqtar asyǵa kútip júr. 2017 jyly bastalǵan keshen qazir aıaqtalyp keledi. Aldaǵy jyly iske qosylýǵa tıis.

Keshen quramyndaǵy negizgi káriz aıdaý stansasyn, tazalanbaǵan aǵyndy sýlardyń qondyrǵysyn, bıologııalyq kólder men býlaný alańdarynyń qurylysyn teksergen oblys ákimi Nurlan Noǵaev bul jobanyń óńirdiń ekologııalyq qaýipsizdiginde mańyzy zor ekenin atap ótti. Jańa keshenniń erek­sheligi – aǵyndy sýdy tazartady, al taza sý kózderi jer qabattary men jerasty sýla­rynyń lastanýyna jol bermeıdi. Tazarǵan sýdy sharýashylyq maqsatqa qaıtadan paıdalanýǵa da bolady. Oblystyq qurylys basqarmasynyń basshysy Málik Amanovtyń sózine súıensek, jańa nysannyń qýatyn táýligine 100 myń tekshe metrge deıin jet­kizý josparlanǵan.

Oblystyq Ekologııa departamentiniń bas­shysy Abaı Safınniń aıtýynsha, 2021 jyl­dan bastap «Sasyqsaıǵa» las sý aǵyzý toq­tatylyp, aýmaǵy qalpyna keltiriledi. Bý­­landyrý alańyn rekýltıvasııalaý jumy­synyń basym bóligin «Atyraý munaı óńdeý zaýyty» júzege asyrady. Jańa keshen oblys ortalyǵynyń sol jaq bóliginiń káriz sýyn tazartady. Bolashaqta oń jaǵalaýdan da osyndaı keshen boı kóteredi, qazir osy maqsatta jobalaý jumystary júrip jatyr. «Bul qorshaǵan ortany qorǵaýǵa, aýa taza­lyǵyn saqtaýǵa oń yqpal etedi», deıdi óńirdiń bas ekology. 1978 jyly salynyp, sodan beri birde bir ret kúrdeli jóndeý júrgizilmeı, ábden tozyǵy jetip turǵan «Sasyqsaıdyń» dáýreni osymen aıaqtalady.

Jyl basynan beri qala aýmaǵynda orna­lasqan NKOK kompanııasynyń stansalarynan jáne Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń sa­nıtarlyq-qorǵanys aýmaǵynan aýany las­taýǵa qatysty 514 derek tirkelgen. «Ási­rese «Sasyqsaıdyń» janyndaǵy «Vest oıl» stan­­­sasynda atmosferalyq aýanyń óte kóp las­tanǵany anyqtaldy. Saraptama jumys­­tarynyń nátıjesinde lastaný kózi káriz sýlary quıylatyn býlaný alańy ekeni anyq­taldy», deıdi Abaı Safın.

«Qazgıdromettiń» monıtorıngtik baqy­laýy nátıjesinde jasalǵan aýasy eń las qalalar tizimin bıylǵy birinshi jarty­jyldyqta Aqtóbe bastap, Qaraǵandy, Nur-Sultan qalalarynan keıin Atyraý jalǵas­tyrǵan. Munaıly aımaqta birinshi sanattaǵy qaýipti kásiporyndar sany 147-ge jetti. Bul qorshaǵan ortany qorǵaý sharalaryn áli de jetildire túsý kerektigin kórsetedi. Al keler jyldan bastap iske qosylatyn jańa káriz sýyn tazartý júıesi Atyraýdyń las aýasyn tazartady degen úmit bar.

 

ATYRAÝ

 

Sońǵy jańalyqtar

Altyn ordanyń aq tańy

Rýhanııat • Keshe

Qobyz bizge qaı dáýirden jetken?

Rýhanııat • Keshe

Almatyda kitap kórmesi ashyldy

Rýhanııat • Keshe

Kúlki kerýeni № 23

Rýhanııat • Keshe

Jańǵyrǵan Jambyl óńiri

Aımaqtar • Keshe

Baǵa QR kodtar arqyly beriledi

Medısına • Keshe

Rýhanı ráýishtegi tartý

Aımaqtar • Keshe

Turar taǵdyrynyń taǵylymy mol

Rýhanııat • Keshe

Orynbor jáne qazaq zııalylary

Rýhanııat • Keshe

El erteńi – jalyndy jastar

Prezıdent • Keshe

Uqsas jańalyqtar