Saıasat • 31 Qazan, 2019

Probasııa qaıta qylmys jasaýdyń aldyn alady

22 retkórsetildi

Probasııa – adamdardyń qaıta qylmystyq quqyq buzýshylyqqa barmaýy úshin minez-qulqyn túzeýge baǵyttalǵan qyzmet túri men baqylaý jáne áleýmettik-quqyqtyq sıpattaǵy sharalardyń zańmen belgilengen júıesi. Qazaqstan TMD jáne Ortalyq Azııa elderiniń ishinde alǵashqy bolyp probasııanyń tolyq júıesin qabyldaǵan el.

 

Taıaýda Almaty qalasynda Halyq­aralyq túrme reformasynyń Orta­lyq Azııadaǵy О́ńirlik ókildiginiń qol­daýy­­­­men «II Ortalyq Azııalyq dıalog: túrmedegi adamdar sanyn azaıtý jáne probasııa qyzmetin damytý» halyq­ara­lyq konferensııasy ótti. Onda probasııa júıesiniń mańyzdylyǵy, tıimdiligi týra­ly keńinen sóz boldy.

Jalpy, bizdiń elimizde eń alǵash ret «probasııa» uǵymy 2012 jyl­dyń 15 aqpanyndaǵy «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq akti­le­rine probasııa qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańynda qoldanylǵan. De­genmen, atalǵan halyqaralyq kon­ferensııa barysynda Ishki ister mınıstr­­­­ligi Qylmystyq atqarý júıesi (QAJ) komıteti tóraǵasynyń orynbasary Meıram Aıýbaev atap kórsetkendeı, Qazaq­standa alǵash ret 2016 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy «Probasııa týraly» Zańnyń qabyldanýyna oraı proba­sııa­nyń qoldanylý aıasy anaǵurlym keńeıe túsken. Onyń odan ári qaraıǵy damýy Elbasy usynǵan «100 naqty qadam» Ult josparynyń 33-qadamynyń aıasynda júzege asyryldy. Naqtyraq aıtsaq, 2016 jylǵy jeltoqsanda «Probasııa týraly» zań qabyldanyp, probasııanyń áleýeti men ózektiligi artty. Budan bólek, sol jyldyń jeltoqsanynda Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosatylǵan jáne probasııa qyzmetinde esepte turǵan azamattardy áleýmettik ońaltýdyń 2017-2019 jyldarǵa arnalǵan keshendi strategııasy bekitildi.

Bul keshendi strategııanyń maqsaty – bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosap shyqqan jáne probasııa qyzmetinde esepte turǵan adamdardy keshendi áleýmettendirýdiń ulttyq júıesin qurý, sondaı-aq qaıta qylmys jasaý deńgeıin tómendetýge yqpal etetin tıimdi jaǵdaılardy jasaý.

Elimizde túrmeden shyqqandarǵa áleýmet­tik-quqyqtyq kómek berý isi jolǵa qoıylǵan. Osy oraıda aıta keteıik, áleýmettik-quqyqtyq kómek, ol – probasııanyń esebinde turǵan adamdardy áleýmettendirýge baǵyttalǵan jeke baǵdarlamalar negizinde iske asyrylatyn sharalar kesheni. Osy jyldyń basynan beri elimizdiń barlyq óńirinde probasııa qyzmetiniń esebinde turǵan elý myńnan asa sottalǵan adam áleýemettik-quqyqtyq kómekter alǵan kórinedi.

Áleýmettik-quqyqtyq kómek kórsetý­de­gi negizgi baǵyttarǵa probasııanyń esebinde turǵandardy jumysqa ornalas­­­tyrý, emdeý, bilim alýyna járdemdesý, qujattaryn qaıta qalpyna keltirý, psıho­logııalyq kómek berý jáne ózge de áleýmettik-quqyqtar jatady.

Probasııa qyzmetkerleriniń tıimdi áreketteriniń arqasynda 2019 jyldyń 10 aıynyń kórsetkishi boıynsha esepte turǵan 7,5 myń adam jumysqa ornalassa, 11 myń adamǵa em alýǵa kómek kórsetilgen. Sondaı-aq 130 adam bilim, 30 myńǵa jýyq jan psıhologııalyq kómek aldy. Aıta keteıik, probasııa – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańna­ma­­syna sáıkes, esepte turǵandarǵa áleý­met­tik-quqyqtyq kómek kórsetý boıynsha memlekettik organdarmen, azamat­tarmen, qoǵamdyq uıymdarmen jáne ózge de zańdy tulǵalarmen ózara áreket­tese otyryp atqarylatyn qyzmet túri.

Azamattardyń qylmystyq sot tó­re­­ligine túsýin azaıtý, qylmystyq jazalaý sharalaryn azaıtý maqsatynda qoǵamnan oqshaýlaýmen baılanysty emes qylmystyq-quqyqtyq sharalardy keńinen qoldaný úshin jaǵdaılar jasal­ǵan, jańa Qylmystyq kodeks­te birqatar sanksııalar jeńildetilip, sottalǵandardy shartty túrde merzi­mi­nen buryn bosatý ýaqyttary azaıtyldy.

IIM Qylmystyq atqarý júıesi komı­te­tiniń málimetinshe, elimizdegi probasııa qyzmetteriniń baqylaýynda 35 myńǵa jýyq adam esepte tur. Probasııa, ol – esepte turǵan adamdarǵa probasııalyq baqylaý jáne áleýmettik-quqyqtyq kómek kórsetý túrinde júzege asyrylady. Qazaqstanda jyl saıyn probasııa qyzmetiniń esebinen 50-60 myńdaı adam ótedi.

Jıynda belgili bolǵandaı, 2019 jyl­dyń basynan beri sottalǵandardyń arasynda qaıta qylmys jasaý 20,1%-ǵa azaıǵan. QAJ komıtetiniń málimetinshe, sottalǵandardyń qaıta qylmys jasaýy­na olardyń túzý jolǵa túsýge degen nıetiniń joqtyǵy, turaqty jumys ornynyń bolmaýy, ishimdikke salynýy túrtki bolady. Sondaı-aq qylmysqa barýdaǵy alǵashqy saldardy anyqtap qaraǵanda, kóbine sottalǵandardyń áleý­mettik baǵyttan alshaqtaýynan, ıaǵnı turmystyq problemalarynyń durys jolǵa qoıylmaǵandyǵynan qaıta qyl­mys jasaý oryn alady.

 

Sońǵy jańalyqtar

Shymkenttiń úlgili otbasylary anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 18:38

Almatyda páter balldyq júıemen beriledi

Aımaqtar • Búgin, 18:13

Jer máselesi jaıly otyrys ótti

Qazaqstan • Búgin, 16:33

Bakýde greplıngten qolaǵa qol jetkizdi

Qazaqstan • Búgin, 16:07

Nur-Sultanda kómir qory jetkilikti

Qazaqstan • Búgin, 15:13

21 jyl boıy qujatsyz júrgen

Aımaqtar • Búgin, 10:59

VII PR forýmy Almatyda ótti

Aımaqtar • Búgin, 10:45

Fermerdiń maýsymdyq tabysy qansha?

Aımaqtar • Búgin, 09:51

Jánibek aýdanynda et óndirý artty

Aımaqtar • Búgin, 09:26

MRT alýǵa jarty mıllıard jumsalǵan

Aımaqtar • Búgin, 09:21

Bas basylymnyń baıtaq belesi

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Qaıta oralǵan qumarshyq

Aımaqtar • Búgin, 07:54

Termeshiler tereńnen terbedi

Ádebıet • Búgin, 07:52

Túrik kınolary tegin kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 07:47

«Arý» – kóz arbaǵan kórkemdik álemi

Rýhanııat • Búgin, 07:45

«Speshranda» saqtalǵan...

Rýhanııat • Búgin, 07:26

«Tákappar eken qulja alma»

Qoǵam • Búgin, 07:23

Zań kerek!

Ekologııa • Búgin, 07:20

El qurmeti erekshe

100 • Búgin, 07:14

It júgirtip, qus saldy

Aımaqtar • Búgin, 07:12

Senim hám serpin

Rýhanııat • Búgin, 07:09

Ekologııany qorǵaýǵa adaldyq kerek

Ekologııa • Búgin, 07:03

Uqsas jańalyqtar