Rýhanııat • 01 Qarasha, 2019

«Shoqany bar el – shoqtyǵy bıik el» atty kórme ashyldy

212 retkórsetildi

Búgin Petropavldaǵy «Abylaı hannyń rezıdensııasy» mýzeı-kesheninde Aqmola oblysyndaǵy qazaqtyń uly ǵalymy Sh.Ýálıhanov týyp ósken Syrymbet aýylynyń tarıhı-etnografııalyq mýzeıi «Shoqany bar el – shoqtyǵy bıik el» atty kórme ákeldi.

Bul mýzeıdiń ózi Sh.Ýálıhanovtyń atymen atalady. Qazaqtyń tuńǵysh ǵalymy Shoqan Ýálıhanov Abylaı hannyń týǵan shóberesi ekeni belgili. Shoqannyń atasy Ýálı Abylaıdyń bel balasy, han ólgennen keıin onyń murageri bolyp, Orta júzdiń hany boldy. Al onyń balasy Shyńǵys Ýálıhanov qazaqtyń eýropasha alǵashqy  oqyǵandarynyń biri. Ol Ombydaǵy Sibir kazaktaryna arnalǵan áskerı ýchılısheni bitirgen. 1847 jyly Shyńǵys balasy Shoqandy da Ombydaǵy sol kezde ozyq oqý oryny sanalatyn Kadet korpýsyna túsirgen. Bolashaq uly ǵalym oqý ornynyń tabaldyryǵyn attaǵanda bir aýyz oryssha bilmese, alty jyl oqyp, ony bitirip shyqqanda barlyq synyptastarynyń aldy bolǵan. Osynda oqyp júrgende Shoqan saıahatshylardyń ómiri men isi týraly jazylǵan eńbekterge asa qyzyǵýshylyqpen qarap, tanysady. Solardyń eńbekteriniń yqpalymen ol saıahatshy bolýdy armandaǵan.

Patshalyq ákimshiligi oqýdy ozyq bitirgen jas jetkinshekti áskerı qyzmetke tartyp, ony áskerı ákimshilik satylarynda qyzmetterge qoıady. Osy qyzmetterde júrip birneshe ret saıahatshy, zertteýshi retinde Orta Azııaǵa shyǵyp, ǵylymı eńbekter jazady.

Shoqan orystyń asa kórnekti progresshil qaıratkerlerimen, ǵalymdarmen, jazýshylarmen dos bolǵan. Sonyń ishinde orystyń asa kórnekti jazýshysy F.Dostoevskıımen týysqandardaı qatynas jasap turǵan. О́miriniń sońyna qaraı Shoqan qupııa tapsyrmalarmen eýropalyqtarǵa buryn-sońdy belgisiz bolyp kelgen Qashqarııaǵa saparlap baryp, óte qundy ǵylymı eńbekter jazdy. Onyń ǵylymı eńbekteri joǵary baǵalanyp, ǵalymdar ony shyǵystanýshy, tarıhshy, folklorshy, etnograf, aǵartýshy ekenin jappaı moıyndaǵan.

Shoqan mýzeıinen kelgen qyzmetkerler jınalǵandarǵa uly ǵalymnyń osynaý ómir jolymen tanystyryp, ózderi jınaǵan eksponattardy kórýge usyndy. Sonyń ishinde Ýálıhanovtar otbasynyń fotokóshirmeleri, Shoqannyń joryqta ustaǵan qobdıy, inisi Maqynyń súıekten jasaǵan sandyǵy, Aıǵanym ájesiniń qamzoly jáne t.b. jádigerler jınalǵandar arasynda úlken qyzyǵýshylyq týdyrdy.

Sóıtip, shóbere mýzeıi babasynyń mýzeıine sálem berýge kelgendeı boldy.

 

PETROPAVL

Sońǵy jańalyqtar

Keńeıtilgen alqa otyrysy ótti

Qoǵam • Búgin, 09:05

Erlikti el bilýi tıis!

Qoǵam • Búgin, 08:53

Sapardaǵy syr

Rýhanııat • Búgin, 08:51

Turǵyndar qaýipsizdigi – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Aǵalardyń jas shaǵy

100 • Búgin, 08:42

Aqańnyń amanaty

Rýhanııat • Búgin, 08:40

Taralym hám qaralym

100 • Keshe

Tarhan tekti redaktor

100 • Keshe

Júz jyl

100 • Keshe

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady?

Qazaqstan • 20 Qarasha, 2019

Elbasy Joǵarǵy sot Tóraǵasyn qabyldady

Qazaqstan • 20 Qarasha, 2019

Tapa tal tústegi qaraqshylyq

Aımaqtar • 20 Qarasha, 2019

Uqsas jańalyqtar