Qoǵam • 05 Qarasha, 2019

Máýlen Áshimbaev: Ulttyq múdde bárinen bıik

442 retkórsetildi

Bıyl elimiz úshin erekshe jyl. Qazaqstan damýdyń kelesi kezeńine qadam basty. Jańadan saılanǵan Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev elimizdiń ishki jáne syrtqy saıasatyn ulttyq múddege saı júrgizip keledi. Osy oraıda Qazaqstan Prezıdentiniń kómekshisi Máýlen Saǵathanuly Áshimbaevpen arnaıy jolyǵyp, memlekettik mańyzy bar birqatar másele jóninde suhbattasqan edik.

– Máýlen Saǵathanuly, siz Pre­zıdent Qasym-Jomart Toqaev­tyń saılaýaldy shtabyn bas­qardyńyz. Qazirgi tańda saı­laýaldy baǵdarlama qalaı jú­zege asyrylyp jatyr? Mem­le­ket basshysynyń kómek­shisi re­tinde bul salany da óz nazary­ńyzda ustap otyrǵan bolarsyz?

– Memleket basshysynyń saı­laý­aldy baǵdarlamasy «Igi­lik barshaǵa! Sabaqtastyq. Ádil­dik. О́rleý» dep atalǵany belgi­li. Baǵdarlama Nur Otan partııa­sy­nyń músheleri ǵana emes, búkil memlekettik apparat basshylyqqa alatyn mańyzdy qujatqa aınaldy. Qasym-Jomart Kemeluly onda kórsetilgen el múddesi jolyndaǵy maqsat-mindetterdiń tolyq oryndalýyna basa mán berip otyr.    

Saılaýdan keıin baǵdarlamada kózdelgen is-sharalardy iske asyrý jónindegi is-qımyl jospary bekitilip, aldymyzǵa naqty min­detter qoıyldy. Baǵdarlamada aıtylǵan negizgi tujyrymdar Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda naqtylana tústi. Osy baǵytta aýqymdy ju­mys­tar atqarylyp jatyr.

Qasym-Jomart Kemeluly sózi men isi bir jerden shyǵatynyn jar­ty jylǵa jetpeı-aq dáleldedi. Ol ha­lyqtyń muń-muqtajyn jaqsy biletinin kórsetip, eń ózek­ti máselelerdi sheshýge basym­dyq berip otyr. Qazirdiń ózinde bir­qatar nátıjege qol jetkizdi. Eli­mizdegi az qamtylǵan otbasy­larǵa kórsetilip jatqan áleýmet­tik kómek, turmysy tómen otbasy­lar­dyń nesıesin keshirý aksııa­sy, shaǵyn bıznesti úsh jylǵa sa­lyqtan bosatý, aýyr qylmys jasaǵandarǵa jazany qatańdatý sııaqty sharalar – sonyń aıqyn dáleli. Osyndaı oń ózgerister halyqtyń da kóńilinen shyǵyp, kópshiliktiń qoldaýyna ıe boldy.   

Bıylǵy qazan aıynda Nur-Sultan, Almaty qalalaryn damytý máselelerine arnalǵan keńester ótip, elordamyzdy jáne eń iri qalamyzdy órkendetýdiń baǵyt-baǵdary talqylandy. Prezıdent bul jıyndarda turǵyndardy alańdatqan birqatar túıtkildi problemaǵa qatysty naqty sheshim qabyldap, kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Shaharlarymyzdyń ekonomıkasyn odan ári damytýǵa, ınfraqurylymyn jetildirýge, qoǵamdyq qaýipsizdikti kúsheıtýge, azamattardyń turmys sapasyn jaqsartýǵa baılanysty naqty tapsyrmalar berdi. 

Osynyń bári Memleket basshy­sy­nyń saılaý aldyndaǵy baǵdar­la­masynda kórsetildi. Aldaǵy ýaqyt­ta bul jumystar júıeli jalǵasyn tabady. Baǵdarlamanyń oryndalýy Qasym-Jomart Kemelulynyń tikeleı baqylaýynda.

– Memleket basshysy ál-Fa­rabı men Abaıdyń mereıtoılaryn, Altyn Orda memleketiniń 750 jyldyǵyn atap ótý týraly bastama kóterdi. Eldik rýhty asqaqtatatyn osyndaı ıgi is-sharalardyń qandaı formatta ótkeni durys dep oılaısyz?

– Bizdiń myń jyldyqtarǵa ulasatyn tarıhymyz bar. Álem­dik órkenıet bıigine kóterilgen oıshyl­darymyz az emes. Memleket­ti­ligimizdiń de shejiresi baı. Son­dyqtan Altyn Ordanyń 750 jyl­dyǵyn, ál-Farabı men Abaıdyń mereıtoılaryn atap ótý týraly sheshimderdiń ıdeologııalyq mańyzy óte zor.   

Áıgili Altyn Orda memle­ke­tiniń tarıhy – elimizdiń de tarıhy.  Belgili Talas quryltaıynyń bizdiń jerde ótkeni, Joshy han kesenesiniń Ulytaýda ornalasqany kóp jaıtty ańǵartady. Ordanyń iri saýda-ekonomıkalyq ortalyǵy bolǵan Saraıshyq qalasyn da eshkim qazaqtan bólip-jaryp ala almaıdy. Bizdiń memlekettiligimiz Altyn Orda memleketinen de tamyr tartatynyn esten shyǵarmaýymyz kerek. Osyndaı naqty derekter arqyly tarıhı shejiremizdiń baı ekenin búkil álemge tanytqan jón.

Ál-Farabı men Abaı – álemdik deńgeıge kóterilgen ǵulama oıshyldar. Olardyń shyǵarmashylyǵy men eńbekteri arqyly qazaq jeri­niń de úlken órkenıet ordasy bol­ǵanyn nasıhattaýymyz qajet.

Ál-Farabı babamyz ǵylym­nyń birneshe salasyn damy­týǵa ólsheýsiz úles qosty. Ony ór­kenıetti elder ekinshi ustaz retinde moıyn­daıdy. Abaıdyń da murasy eskir­meı­tinin ýaqyt dáleldedi. Onyń shyǵarmalary ozyq oıly jańa ult qalyptastyrýǵa qyzmet etýi kerek. Qoǵamdyq ómirdiń túr­li salalaryn jań­ǵyrtýǵa qadam basqan elimiz úshin uly oıshyl­darymyzdyń týyn­dylary rýhanı azyq bola alady.

Sondyqtan bul bastamalardyń toı toılaý úshin emes, oı oılap, ótke­nimizdi taný jáne sanany jań­ǵyrtý úshin qolǵa alynyp otyr­ǵan dúnıe ekenin túsingen abzal. Osyndaı is-sharalar jastardy pat­­rıottyq rýhta tárbıeleýge, ult­tyq qundylyqtardy dárip­teý­ge baǵyttalýy kerek. Bul memle­­ket­­tiligimizdi nyǵaıtý, táýelsiz­­digimizdi kúsheıtý úshin qajet. Memleket basshysy tól tarıhy­myzǵa baılanysty mereıtoılardy atap ótýde osyndaı jaıttarǵa basymdyq berýde.

– Búginde Qazaqstan Prezı­denti eldi ekonomıkalyq jáne saıası turǵydan bir mezgilde jańǵyrtýdy maqsat etkeni jáne sol baǵytta jumys isteıtini aıqyn bolyp otyr. Bul ýaqyt talaby ma, álde munyń basqa da sebepteri bar ma?

Elimizdi ekonomıkalyq jáne saıası turǵydan jańǵyrtý – ýaqyt talaby. Qazaqstandy jańa úrdisterge saı damytý jáne qoǵamdyq ómirdiń barlyq salasyn jańǵyrtý Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bastamasy boıynsha qolǵa alynǵanyn bilesizder. Sońǵy jyldary osy baǵytta kóp jumys atqaryldy. 

Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń elimizdi ekonomıkalyq jáne saıası turǵydan jańǵyrtý jónindegi bas­tamasyn Tuńǵysh Prezıdentimiz aıqyndaǵan saıasattyń zańdy jalǵasy dep qabyldaý kerek.  

Sonymen qatar ár kezeńniń ózine tán erekshelikteri men úrdisteri bolady.  Qazir qoǵam da ózgerdi, adamdar da ózgerýde. Soǵan sáıkes beıimdelip, laıyqty saıası júıe qalyptastyrý qajet. Bul – zaman talaby. Memleket basshysy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda elimizdiń qoǵamdyq-saıası ómirin jańǵyrtpaı tabys­ty ekonomıkalyq reformalardy júzege asyrý múmkin emes ekenin aıtty.

Saıası jańǵyrýdyń basty maqsaty – memlekettiń tıimdiligi men ashyqtyǵyn qamtamasyz etý, sondaı-aq damyp kele jatqan aza­mattyq qoǵamnyń syndarly basta­ma­laryn júzege asyrýǵa múm­kindik berý.  

Qazir memleket basqarý isinde qoǵamdyq pikirdiń mańyzdylyǵy arta tústi. Bul – órkenıetti jolmen órleýdiń birden-bir kórinisi. Saıası jańǵyrý úderisi osy formýla boıynsha damıtyn bolsa, ekonomıkalyq reformalarǵa tyń serpin beredi. Osy oraıda Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesin qurý týraly bastamasy jurtshylyq tarapynan qoldaý tapqanyn atap ótken jón.

«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyna birneshe mindet negiz boldy. Birin­shiden, bılik qoǵamdyq mańyzy bar másele boıynsha sheshim qabyl­daǵanda azamattardyń, úkimet­tik emes uıymdardyń usynys­tary men pikirin eskerýi kerek. Bul – «memlekettik bıliktiń bir­den-bir bastaýy – halyq» degen konstıtýsııalyq qaǵıdanyń is jú­zindegi kórinisiniń biri. Azamattar bılikpen birge sheshim shyǵarýǵa atsalyssa, jaýapkershilik sezimi de kúsheıedi. 

Ekinshiden, qoǵamdy alań­dat­qan máselelerge qatysty dereý ún qatý, beıqamdyq tanyt­paý. Barlyq memlekettik organdar men laýazymdy tulǵalar, eń al­dymen, halyqqa qyzmet eteti­nin túsingeni jón. Sondyqtan qoǵam­nyń suranysyna sáıkes tıisti sharalar qabyldaý – memle­ket­tik organdardyń negizgi maqsat­tarynyń biri.    

Úshinshiden, turǵyndardyń talap-tilekterine tez jaýap berý, bıýrokratııaǵa jol bermeý. Bul ásirese jergilikti bılik ókil­derine qatysty másele. Azamat­tar quqyqtyq, áleýmettik-ekono­mıkalyq, turmystyq jaǵdaıyna qatysty suraqtar boıynsha kóbine ákimdikterge júginedi. Ákimder men jaýapty qyzmetkerler mun­daı ótinishterdi barynsha tez qaras­tyryp, tıisti sheshimder qabyl­daýy qajet.     

Tórtinshiden, «Halyq únine qu­laq asatyn memleket» tujyrym­damasy memlekettik organdar jumy­synyń ashyqtyǵyn da qamtı­dy. Basty talap – qujattarǵa jáne aqparatqa qoljetimdilikti qamta­masyz etý, bıýdjet máselelerine qatysty jumysty ashyq júrgizý, sheshimderdi jarııa túrde qabyldaý.

Besinshiden, qolǵa alynǵan bas­tamalardyń mán-mańyzyn jan-jaqty túsindirý. Keı jaǵdaıda qoǵam úshin paıdaly sheshim ha­lyqqa durys túsindirilmeı ja­tady. Sonyń saldarynan oryn­syz narazylyq týyndaýy múm­kin. Memlekettik organdar óz she­shimderiniń mańyzyn túsindirýge basa mán berýi tıis.  

Bul rette Prezıdentimiz ózi kópke úlgi kórsetip keledi. My­saly, keıbir ótkir máselelerge qatys­ty áleýmettik jeliler arqy­ly pikirin bildirip, istelip jatqan jumystar týraly halyqty tikeleı habardar etip otyr.

Toqeterin aıtqanda, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujy­rymdamasy memlekettiń ashyq­tyǵyn qamtamasyz etip, halyq pen bılik arasynda syndarly dıalog ornatý úshin qajet. Son­daı-aq halyqtyń bılikke degen senimin kúsheıtýdi kózdeıdi. Bul, óz kezeginde, el ishinde saıası turaqtylyq pen qoǵamdyq keli­simdi saqtaýǵa, ekonomıkamyzdy órkendetip, azamattardyń ál-aý­qatyn arttyrýǵa jańa múmkin­dikter beredi.

– Sizdiń oıyńyzsha, búgingi­deı áleýmettik jeli qýatty qu­ralǵa aınalǵan ýaqytta qoǵam aza­mattyq belsendilik pen saıa­sı-po­pýlıstik belsendiliktiń araji­gin ajyratýy úshin ne isteýi kerek?

– Oryndy suraq. Sońǵy jyldary, ásirese jahandyq qarjy daǵdarysynan keıin álemde po­pýlıstik ıdeıalar men aǵymdar keń tarap keledi. Bul úrdiske siz aıtyp otyrǵan áleýmettik jelilerdiń de yqpaly zor. Kúrdeli ekonomıkalyq jáne saıası máselelerge qatysty ózderiniń prımıtıvti oılaryn áleýmettik jeliler arqyly jón-josyqsyz aıta beretin adamdar az emes.  

Jalpy, popýlıstik ustanym­daǵy toptardyń qazirgi tańda úl­ken kúshke aınalyp kele jatqanyn kórip otyrmyz. Munyń dálelin álemniń kóptegen memleketterinen,  Eýropadan da, Amerıkadan da taba alamyz.

Popýlıstik ıdeıany nasıhat­taý­shylar kóbine kúrdeli ja­han­dyq máselelerge qatysty taıaz oılap, dáıeksiz sheshimder usy­­nady. Mańyzdy máseleler ke­shendi josparlar, jan-jaqty oılas­ty­rylǵan sharalar arqyly ǵana she­shiletinin esepke almaıdy. Sebebi olardyń maqsaty – áleýmettik teńdik, ulttyq namys sekildi uǵym­dardy paıdalana otyryp, halyqtyń emosııasyna áser etý.

Osy rette uly Abaıdyń: «Bir-aq sekirip shyǵam dep, bir-aq yrǵyp túsem dep, mertigedi, jatady» degen oı oramy popýlısterdiń is-áreketin dál sıpattaıdy. Ár nárseniń óz orny, reti bar. Kez kelgen jalań uranǵa ere berýge bolmaıdy.

Sonymen qatar popýlızmniń artynda, negizinen, belgili bir toptardyń bılikke qol jetkizý sııaqty jymysqy oıy turatynyn da umytpaý kerek.

Al azamattyq belsendilik – qoǵamǵa qajet nárse. Bul quqyqtyq, áleýmettik, demokratııalyq memleket retinde damýdyń birden-bir joly.  Azamattyq belsendilik, sózsiz, saıası belsendilikti qam­tı­dy, biraq onyń aýqymy keń túsinik. Adamdar tek saıası maqsatta ǵana emes, basqa da kóptegen qoǵamdyq máselelerdi sheshý úshin birigedi.

Saıası popýlızm men azamattyq belsendiliktiń arajigin ajyratý úshin azamattar ár nársege baıyppen, synı kózqaraspen qaraý kerek. Túrli aqparatty nemese aıtylǵan oıdy qoǵamǵa paıdasy bar-joǵy, shynaıylyǵy turǵysynan saralaı bilgen jón. Sonda jalań popýlızmdi naǵyz azamattyq belsendilikten ajyrata alamyz.

– Qazirgi tańda muqtaj jandardy qoldaý úshin tyń bastamalar qolǵa alyndy. Áleýmettik kómek kórsetken durys. Biraq qo­ǵamda masyldyqtyń aıtar­lyqtaı deńgeıde ekeni de baıqa­lyp jatyr. Ony joıý úshin ne isteý kerek?

– Ras, az qamtylǵan otbasylar­ǵa áleýmettik qoldaý kórsetý úshin naqty jumystar atqarylýda. Olar Memleket basshysynyń saı­laý aldyndaǵy baǵdarlamasy men halyqqa arnaǵan Joldaýynda kórsetilgen mindetterden týyndaıdy.

О́kinishke qaraı, keıbir azamattar jumysqa jaramdy bolsa da memleketten áleýmettik kómek alýǵa umtylady. Bul – masyldyq psıhologııa. Kezinde Abaı atamyz da muny qatty synaǵan bolatyn. Sol kezde uly oıshyl munyń aldyn alý úshin halyqty eńbek etýge, kásippen aınalysýǵa shaqyrdy. Qazir de bul sózderdiń ózektiligi joǵalǵan joq.

Áleýmettik masyldyq memleket damýyn tejeıdi. Azamattar jumys istep, tabys tappasa, elimiz órkendemeıdi. Sondyqtan Úkimet jańa jumys oryndaryn ashý úshin shaǵyn jáne orta bıznes­ke jaǵdaı jasap otyr. Jańa kásip túrlerin meńgerýge mol múmkindik bar. О́ndiris oryndarynda bilikti mamandarǵa degen suranys joǵary. Azamattar osyndaı múmkindikterdi paıdalanýy qajet.     

Búgingi zaman – básekege qabi­lettiniń zamany. Ár adam, ásirese jastar, bilim alýǵa, shet tilin úırenýge, jańa kásipti ıgerýge, ózgelerden ozyq bolýǵa, tájirıbe jınaqtaýǵa, dúnıetanymyn keńeı­týge basymdyq berýi tıis. Sonda ǵana qoǵam da damıdy, memleket te órkendeıdi. О́skeleń urpaqtyń sanasyna osy ustanymdardy sińi­rýimiz kerek. Masyldyqty joıý­dyń birden-bir joly osy.  

– Qazir elimizde jas kadr­lar­dyń prezıdenttik rezervi qurylyp jatqanyn bilemiz. Biraq keıin bul bastama sol rezerv kúıinde qalyp qoımaı ma? Osyǵan qatysty oıyńyzdy tarqatyp aıtyp berseńiz.

– Kez kelgen qoǵamnyń qoz­ǵaýshy kúshi – jastar. Jańa ıdeıa da, tyń bastama da jastardan shyǵady. Qazir Qazaqstan damýdyń kelesi kezeńine qadam basty. Sondyqtan memleket basqarý isine kadrlardyń jańa býyny kelýi tıis. Bul – ýaqyt talaby. Elbasy da, Memleket basshysy da buǵan zor mán berýde.

Ár zamannyń óz qaıratkerleri men óz kadrlary bolady. Búgingi tańda bılikke kásibı bilikti, hal­qyna adal qyzmet etetin, jańasha oılaıtyn, ádil ári jaýapkershiligi joǵary jas mamandar kerek. Prezıdent usynǵan kadrlyq rezerv osy maqsatpen qurylyp otyr. Bul – talapty jastar úshin úlken múmkindik. 

Jalpy, qazirgi tańda órke­nıetti memleketter materıaldyq aktıvterin emes, adam kapıtalyn damytýǵa kúsh jumyldyrýda. О́ıtkeni kez kelgen tabıǵı resýrstyń taýsylatyny belgili. Al azamattarynyń basym kópshi­ligi bilimdi bolsa, ǵylymmen aınalyssa, jańa tehnologııalar men ınnovasııany meńgerse, mundaı memleket ozyq damyǵan elderdiń qataryna qosyla alady. Mysaly, Dúnıejúzilik banktiń málimetine sáıkes, qazirgi álemde ekonomıkalyq ósimniń 55 paıyzyn adam kapıtaly qamtamasyz etedi eken. AQSh-ta ulttyq baılyqtyń 76 paıyzyn adam kapıtaly quraıdy. Batys Eýropa elderinde bul kórsetkish – 74 pa­ıyz. Jańa Qazaqstannyń ulttyq múddesi týraly aıtqanda osyndaı qundylyqty dáripteýge mán bergen jón. 

Adam kapıtaly tynymsyz izdený, oqyp-úırený arqyly qalyptasady. Biz de osy kóshten qalmaýymyz kerek. О́ıtkeni – adam kapıtaly ınnovasııalyq ekonomıkany jáne bilim ekonomıkasyn qalyptastyrýdyń basty faktory.

Sondyqtan Prezıdenttiń kadrlyq rezervin elimizdiń basqarý júıesindegi adam kapıtalyn damytýdyń bir tetigi retinde qarastyrǵan jón. Jas azamattar memleketti órkendetýge tyń serpin beredi dep úmittenemiz.

Prezıdent Elbasynyń syndarly syrtqy saıasatyn jalǵastyratynyn málimdedi. Deıturǵanmen, jańa geosaıası jaǵdaılarǵa baılanysty belgili bir baǵyttarǵa basymdyq berilýi múmkin be?

Qazaqstan syrtqy saıasatta áýel bastan kópvektorly baǵytty ustanyp keledi. Bul – ulttyq múd­demizge, táýelsizdigimizdi saqtaý­ǵa negizdelgen saıasat. Memle­ket basshysy syrtqy saıasatta El­basy belgilep bergen osy baǵyt-baǵ­dardy jalǵastyratynyn naqty aıtty.

Kópvektorly syrtqy saıasat ult­tyq qaýipsizdikti qam­tama­syz etý, halyqaralyq bede­li­miz­di odan ári nyǵaıtý, strate­gııa­lyq seriktesterimizben saıa­sı, ekonomıkalyq jáne basqa sala­­lardaǵy yntymaqtastyqty tereń­detý úshin qajet. Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev kásibı dıplomat bolǵandyqtan jáne osy salada kóp jyl qyzmet etkendikten syrtqy saıasattyń qyr-syryn óte jaqsy biledi.

Qazaqstan egemen el retinde tolyq qalyptasyp, halyqaralyq qoǵamdastyqtyń beldi múshesine aınaldy. Aldaǵy ýaqytta da táýelsizdigimizdi kúsheıtip, memle­ketimizdi órkendetý úshin syrtqy saıasatymyz ulttyq múddege saı júrgiziletin bolady.

Qazir álemdik geosaıası jaǵdaıdan týyndaıtyn jáne biz­ge áser etetin syn-qaterler joq emes. Keıbir memleketterdiń eko­nomıkalyq jáne áskerı áleýetiniń qarqyndy damyp kele jatqanyn da esten shyǵarmaýymyz qajet. Halyqaralyq qoǵamdastyq Reseı men AQSh, AQSh pen Qytaı arasyndaǵy kúrdeli qarym-qaty­nastarǵa, Sırııadaǵy, Aýǵan­standaǵy ahýalǵa jáne basqa da ózekti máselelerge alańdaýshylyq bildirip otyr.

Jańa geosaıası jaǵdaıda stra­te­gııalyq seriktesterimiz – Reseı, Qytaı, AQSh, Túrki jáne Arab álemi, Eýropa elderimen ynty­maq­tastyqty jalǵastyra berýdiń mańyzy óte zor. Qasym-Jomart Kemeluly osy baǵyttaǵy jumys­tardy jańa beleske shyǵaratynyna eshqandaı kúmán joq.

– Taıaýda Memleket basshysy latyn qarpine negizdelgen qazaq álipbıine qatysty pikir bildirip, keıbir olqylyqtardyń bar ekenin aıtty. Demek, álipbıdiń buǵan deıin bekitilgen nusqasy qaıta qarastyrylatyn boldy ǵoı?! Osyǵan baılanysty óz oıyńyzdy ortaǵa salsańyz?

– Elbasynyń qazaq álipbıin latyn qarpine kóshirý jónindegi bastamasy – memlekettik mańyzy bar másele. Bul tarıhı sheshim jurtshylyq tarapynan qoldaý tapty. Qazirdiń ózinde qoǵamdyq oryndarda qazaqsha sózderdi latyn qaripterimen jazý úrdisi bastalyp ketti. Biraq birizdilik joq. Sonyń saldarynan bir sózdiń túrli nusqalary taraı bas­tady. Memleket basshysy osy jaıtqa der kezinde nazar aýdaryp, olqylyqty túzetýdi tapsyrdy. Bul álipbıdi qaıta jasaý degen sóz emes. Tek keıbir áripterge qatysty ózgerister engizilýi múmkin. 

Jańa álipbıdi jetildirýge ǵalymdar men til mamandary jumyldyryldy. Olarǵa zor jaýap­kershilik júktelip otyr. Sondyqtan ony jan-jaqty oılastyryp sheshýge tıispiz. Kezin­de Alash qaıratkeri Ahmet Baıtur­synuly «Jaqsy álipbı tilge shaq bolýy kerek» degen edi. Dál qazir biz osy qaǵıdatty basshylyqqa alýymyz qajet. Prezıdentimizdiń qazaq tilin ultaralyq qatynas tiline aınaldyrý týraly aıtqan sózin de esten shyǵarmaǵan jón.

Tilsiz ult bolmaıdy. Latyn qarpine negizdelgen álipbı arqyly ana tilimizdiń aıasyn keńeıtip, ony zaman talabyna saı damytýǵa jol ashamyz. Bul – qazaq tiliniń jańa kókjıegi.

– Qurmetti Máýlen Saǵat­han­uly, mazmundy áńgimeńizge rahmet. Memleketimizdi damytý úshin atqarylyp jatqan jumystarǵa, qoǵamdaǵy ózekti máselelerge qatysty tushymdy jaýap aldyq.  

– Sizderge de kóp rahmet. Bıyl «Egemen Qazaqstan» gazetine 100 jyl tolyp otyr. Bul – búkil qazaq baspasózi úshin ortaq qýa­nysh. Ǵasyr jasaǵan basylymnyń torqaly toıy qutty bolsyn!

Gazettiń taǵylymdy tarıhy ult zııalylarynyń el múdde­si jolyndaǵy eseli eńbegimen bastalǵanyn bilemiz. «Egemen­dik­ter» júz jyl boıy osy usta­nymnan aınymaı, ulttyq qundy­lyqtardy dáripteý, el eńsesin tikteý, memlekettiligimizdi nyǵaıtý úshin kóptegen ıgi bastamalarǵa uıytqy boldy. 

Búginde bas basylym qoǵamdy jańǵyrtý isine de atsalysyp keledi. Gazetimiz aldaǵy ýaqytta da táýelsizdigimizdi nyǵaıtýǵa, elimizdi órkendetýge ólsheýsiz úles qosa beredi dep senemiz.

Ujymdaryńyzǵa bereke-birlik, shyǵarmashylyq shabyt jáne mol tabys tileımin! 

 

Áńgimelesken

Aıbyn ShAǴALAQ,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Túlkibasta «Ana men bala» monýmenti ashyldy

Rýhanııat • Búgin, 16:41

Termınge saýattylyq kerek

Qoǵam • Búgin, 15:33

Keńeıtilgen alqa otyrysy ótti

Qoǵam • Búgin, 09:05

Erlikti el bilýi tıis!

Qoǵam • Búgin, 08:53

Sapardaǵy syr

Rýhanııat • Búgin, 08:51

Turǵyndar qaýipsizdigi – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Aǵalardyń jas shaǵy

100 • Búgin, 08:42

Aqańnyń amanaty

Rýhanııat • Búgin, 08:40

Taralym hám qaralym

100 • Keshe

Tarhan tekti redaktor

100 • Keshe

Júz jyl

100 • Keshe

Uqsas jańalyqtar