Baǵdarlamalar • 05 Qarasha, 2019

Jalǵa beriletin páterlerge ótinim qabyldaý bastaldy

119 retkórsetildi

Jyl basynda Tuńǵysh Pre­zıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaev Jastar jylynyń ashylý saltanatynda: «Jas ot­basylarǵa arnalǵan bas­pana máselesi iri qalalarda ótkir ekenin eskere otyryp, Úkimet­ke aldymen Nur-Sultanda, Almaty jáne Shymkentte jumys isteıtin jastar úshin jylyna 1 myń páterden kem emes qurylysty qamtamasyz etý qajet. Bul páterler jalda­maly baspana sanatyna jat­qyzylýy tıis», degen bolatyn. Osyǵan oraı ótken aptada Nur-Sultan qalasynyń ákimdiginde jumysshy jastarǵa arnalǵan jaldamaly páterge ótinish berýdiń bastalǵanyna oraı arnaıy brıfıng ótti.

Jaldamaly páter kimderge beriledi?

Statıstıka boıynsha, Qazaqstanda 14 pen 29 jas aralyǵynda 4 mln-ǵa jýyq jastar bar. Onyń ishinde 245 myń jas azamat elordada ómir súredi, jumys isteıdi. Nur-Sultan qalalyq ákimdiginiń aıtýynsha, bıyl jumys isteıtin jastarǵa 1050 páter qarastyrylǵan. Sonymen Jastar jylyndaǵy satyp alý quqyǵynsyz beriletin jaldamaly páterge kimder ótinim bere alady?

Birinshi, jasy 29-ǵa tolmaǵan kez kelgen Qazaqstan  azamaty (qujat­tardy tapsyrý jáne ótinimderdi qaraý kezinde, ıaǵnı 2019 jyldyń 6 jel­toqsanyna deıin ótinim berýshi azamat 29 jastan asyp ketpeýi kerek) qatysa alady. Ekinshi, mektep attestaty men joǵary oqý ornyn bitirgen dıplomy bar jáne jumys istep jatqan azamat bolýy kerek. Úshinshi, Nur-Sultan qalasynda keıingi 2 jyldan kem emes turaqty tirkeýde (mindetti túrde eki jyl tirkeý bolýy kerek. Iаǵnı, 2017 jyldan bastap 2019 jylǵa deıingi kezeńde turaqty tirkelgen, biraq qandaı da bir sebeptermen úzilister bolsa – úmitker irikteýden ótpeıdi) bolýy mindetti. Tórtinshi, ótinish berýshiniń jáne onyń barlyq otbasy músheleriniń Qazaqstan boıynsha menshik quqyǵynda turǵyn úıdiń, sondaı-aq 2 jyl ishinde satyp alý quqyǵymen jalǵa alý turǵyn úıiniń bolmaýy, besinshi tólem qabilettiligin rastaý (ótinish berýshide sońǵy 6 aıda aı saıynǵy tabys keminde 101 000 teńge) kerek.

– Úmitkerlerdi tańdaǵanda onyń otbasylyq jaǵdaıy men balalarynyń bolýy da eskeriledi. Atalǵan baǵdar­lama 2021 jylǵa deıin júzege asyrylady. Iаǵnı, ár jyl saıyn 3 myń páter jalǵa berilse, 2021 jylǵa deıin respýblıka boıynsha 9 myń páter beriletin bolady. Bul maqsatta bıýdjetten 21,6 mlrd teńge qarjy bólindi. Taǵy bir erekshe aıtyp ótetin jaıt, páter satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriledi, – dedi Aqparat jáne qo­ǵam­dyq damý mınıstrligi Jastar já­ne otbasy isteri komıteti tóraǵa­sy­­nyń orynbasary Shahmardan Baımanov.

 Qandaı qujattar kerek?

Eger jastar joǵarydaǵy bes krıterııge saı kelse, qujattaryn tapsyra alady. О́tinim berýshiler Jastar saıasaty jónindegi basqarmaǵa kelesi qujattaryn tapsyrady: arnaıy úlgi boıynsha jazylǵan ótinish; ótinish berýshiniń jeke basyn kýálandyratyn qujat; bilimi týraly qujat; neke qııý týraly kýálik (bar bolsa); balalardyń týý týraly kýáligi (bar bolsa); ótinish berýshige jáne otbasynyń barlyq múshelerinde jyljymaıtyn múlik­tiń joqtyǵyn rastaıtyn anyqtama; jumys ornynan anyqtama; ótinish berýshiniń aı saıynǵy tabysyn keminde 40 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde rastaıtyn sońǵy alty aı ishindegi tabysy týraly anyqtama; Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Eńbek kodeksiniń 35-babyna sáıkes eńbek ótilin rastaıtyn qujattar; banktik shottyń bolýy jáne nómiri týraly anyqtama jáne banktik shot boıynsha aqshanyń qaldyǵy men qozǵa­ly­sy týraly úzindi; ótinish berýshiniń túrli qyzmet salalaryndaǵy jeke jetistikterin rastaıtyn qujattar (bar bolsa).

Qujattar paketi bes jumys kúni ishinde tekserilýi tıis. Eger ótinim berýshi barlyq anyqtamalaryn jınap úlgermese, ol úshin taǵy bir kún beriledi. Adamdar qujattaryn tapsyrǵan soń, qarasha aıynan bastap Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda turǵyn úı bólinedi. Ákimdikter 10 jumys kúni ishinde baldy sanap, úmitkerler tizimin jasaýy tıis. Baldy neǵurlym joǵary bolǵan saıyn páter alý yqtımaldyǵy soǵurlym kóbirek.

– 29 jasqa tolmaǵan astanalyq jastar jalǵa páter alýǵa ótinimdi ákimdikke nemese tıisti oryndarǵa qujat jınap sabylmaı-aq, Smart Astana portaly arqyly elektrondy túrde tapsyra alady. Jaldamaly úıden úmitti bolsańyz Smart Astana portalynda ESQ arqyly onlaın rejimde ótinish jibere alasyz. Al qujattar qarashanyń 5-10 ara­lyǵynda qabyldanady. Sodan soń barlyq ótinish tekseriledi. Budan ári ákimdik 25 qarasha men 6 jel­toqsan aralyǵynda baldy eseptep, úmitkerlerdiń tizimin jasaıdy. Ball neǵurlym kóp bolsa, páterdi alý múmkindigi soǵurlym joǵary, – deıdi qalalyq ákimdikke qarasty «Turǵyn úı» qorynyń dırektory Nursulý Qojahmetova ákimdikte ótken baspasóz máslıhatynda.

 Upaı ne úshin jáne qalaı esepteledi?

Bul qujattardyń kópshiligi jaldamaly páterdi alýda jeńildikter úshin suralady. Iаǵnı, árbirine ball eseptelinip, joǵary ball jınaǵan jastar aldyńǵy kezekte baspanaǵa ıe bolady. Al úmitkerler birdeı ball jınaǵan jaǵdaıda ótinishti buryn tapsyrǵandar basymdyqqa ıe bolady.

Eger sizdiń kásibińiz «Eńbek» mem­­lekettik baǵdarlamasyna sáıkes halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi ýákiletti organ bekitken qajetti 100 mamandyq tizimine kiretin bolsa — 10 ball (suranysqa ıe 100 mamandyqtar tizim zhilfond.kz saıtynan qaraýǵa bolady), otbasyly bolsa – 5 ball (nekede tirkelgen árbir jyly úshin 2 ball), 1 bala bolsa – 1 ball, ekinshi baladan bastap – 2 ball qosylady. Jeke kásipkerlikpen aınalysqanyńyzǵa keminde 1 jyl bolsa – 5 ball, árbir jyl úshin 1 ball eseptelinedi. О́z salasynda jeke jetistikteri bolǵan kisilerge 2 ball eseptelse, bıýdjettik uıymdardaǵy eńbek qyzmeti úshin 5 ball (eńbek ótiliniń árbir jylyna 1 ball) qosylady. Al ekinshi deńgeıli bankterdiń jınaq shottaryndaǵy (depozıtterindegi) jınaqtardyń árbir jyly úshin 2 ball eseptelinedi.

 Turǵyn úı qaı jerde ornalasqan?

Nur-Sultan qalasynyń qurylys basqarmasy málimeti boıynsha, 1050 páterdiń 202-si 2 bólmeli páterden, 848-i 1 bólmeli páterden beriletin bolady. Jas azamat nemese azamatsha jalǵa beriletin páterde 5 jyl tura alady. Iаǵnı, 5 jyldan soń páterdi bosatý qajet jáne satyp alý quqyǵy berilmeıdi. Sebebi ol páter baspanaǵa zárý keıingi býyn jastaryna beriletin bolady. Aı saıynǵy páterdi jaldaýdyń quny 5 myń teńgeden 15 myń teńge aralyǵynda bolady. Bul jerde páterdiń aqysy kólemine qaraı belgilenedi.

Sondaı-aq elorda ákimdiginiń bas­pa­sóz ortalyǵynda ótken brıfıngte Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń Tu­r­ǵyn úı qorynyń dırektory Nur­sulý Qojahmetova jaldamaly bas­pana­lar Sh.Ýálıhanov – S.Seı­fýl­lın kó­she­siniń qıylysynda («Artem» SO mańaıy), Bóge­nbaı batyr men Á.Jangeldın kóshe­lerinen beriletinin, bir bólmeli páter aýdany 30-45 sharshy metr bolsa, eki bólmeli 46-70 sharshy metr araly­ǵynda, bári de jańa páter ekenin aıtty.

Táýelsizdik kúnine oraı satyp alý qu­qyǵynsyz jaldamaly páterge ıá bol­­­ǵan azamattardyń tizimi zhilfond.kz saı­tynda jarııalanady. Sondaı-aq atal­ǵan baǵdarlamaǵa qatysty bar­lyq suraq boıynsha 109 koll-sentr nómi­rine habarlasa alasyz. (Uıaly telefonnan tegin).

Sońǵy jańalyqtar

Keńeıtilgen alqa otyrysy ótti

Qoǵam • Búgin, 09:05

Erlikti el bilýi tıis!

Qoǵam • Búgin, 08:53

Sapardaǵy syr

Rýhanııat • Búgin, 08:51

Turǵyndar qaýipsizdigi – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Aǵalardyń jas shaǵy

100 • Búgin, 08:42

Aqańnyń amanaty

Rýhanııat • Búgin, 08:40

Taralym hám qaralym

100 • Keshe

Tarhan tekti redaktor

100 • Keshe

Júz jyl

100 • Keshe

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady?

Qazaqstan • 20 Qarasha, 2019

Elbasy Joǵarǵy sot Tóraǵasyn qabyldady

Qazaqstan • 20 Qarasha, 2019

Tapa tal tústegi qaraqshylyq

Aımaqtar • 20 Qarasha, 2019

Uqsas jańalyqtar