Qatqaqtan tazartýdyń jolyn tapty

Álemniń eń úzdik oqý oryndarynda taǵylymdamadan ótken Alına D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memleket­tik tehnıkalyq ýnıversıtetinde jumys isteıdi.

– Meniń jasap shyǵarǵan qurylǵym kólik joly men tro­týar­dy qar men muzdan tazalaıdy. Qazir qatqaqty ketiretin hımıkattar qoldanylady, biraq ol joldyń asfalt jabyndysyn da búldiredi. Meniń jańalyǵym mehanıkalyq turǵyda jumys isteıdi. Eger qarjy salǵysy ke­letin ınvestor tabylsa, jýyq ara­da naryqqa shyǵamyz dep aıta alamyn. О́ıtkeni jańalyǵymnyń tabysty bolaryna senimdimin, barlyq matematıkalyq quram­das­­taryn oılastyrdyq, tehnı­ka­lyq zertteý júrgizdik, – deıdi ol.

Jas ǵalym Berlın tehnıka­lyq ýnıversıtetinde taǵylym­damadan ótken. Mınıstrlik pen Dúnıejúzi­lik banktiń PhD arnalǵan granttyq baǵdarlama­sy oǵan magıstratýrada bas­ta­ǵan zertteýlerin jalǵastyrý­ǵa jol ashty. Aıtýyna qara­ǵan­da, Qazaqstanda granttyq baǵdar­lamalar kóp, PhD aıyr­mashy­lyǵy qatysýshylarǵa óz zertteý­lerin tolyq kólemde da­my­tý­ǵa jáne óz nátıjelerin reı­­­tıng­tik ǵylymı basylymdarda ja­rııa­­laýǵa múmkindik beredi.

– Men Scopus derekter bazasyna kiretin jýrnalǵa bir maqalam­dy jarııaladym. Son­daı-aq Thomson Reuters bazasy­na kiretin jýrnalǵa jarııa­laý úshin taǵy bir maqala jiberip, oǵan oń resenzııa aldym. Ta­ǵylymdama barysynda zert­teý­lerimniń taqyryby bo­ıyn­­sha matematıkalyq jáne kompıý­­terlik model ázir­le­dim. Baǵ­darlama maǵan halyq­ara­­lyq deńgeıde materıaldy daıyn­daýda sheteldik táji­rıbe berdi. Grant boıynsha jumys shyǵarmashylyq turǵy­da shyń­daı­dy, biraq úlken jaýap­ker­shilikti talap etedi, – deıdi ol.

 PhD arnalǵan grant aıasynda zertteýshiler Qazaqstanda ǵana emes, sonymen qatar shetelde de su­ranysqa ıe bolatyn halyq­ara­lyq patentke ótinim bere alady.

Aızere SAMARQAN