Ekologııa • 13 Qarasha, 2019

Jer jamylǵysy sortańǵa aınalyp barady

30 retkórsetildi

BUU málimetteri boıynsha, búginde álemniń keıbir elderinde topyraqtyń qunarsyzdanýy men tuzdanýy 50 paıyzǵa jetken. Al Qazaqstan topyraǵynyń qunarsyzdanýyna baılanysty sala mamandary únemi dabyl qaǵyp, jer qabatyn saýyqtyrý máselesin jıi kóterip keledi. Sońǵy málimetter boıynsha, elimiz aımaqtaryndaǵy jaǵdaı ártúrli, al qunarsyzdaný úderisi 30-40 paıyzǵa jetken. Jer anany saýyqtyrýǵa baılanysty arnaıy zań qabyldaý kerek degen mamandar aldaǵy onshaqty jylda bul kórsetkishterdiń ulǵaıyp ketý qaýpi bar ekendigin aıtady.

Ospanov atyndaǵy Qazaq topyraqtaný jáne agrohımııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda ótken konferensııaǵa onnan astam ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary qatysyp, sortań aımaqtardan arylý máselesin talqylady. Aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory Abdolla Saparuly, ekonomıkalyq kórsetkishterdi negizge ala otyryp, jerdiń tuzdaný saldaryna toqtaldy. Mamandar sortań qabattardy joıý úshin topyryqtyń qunarlyǵyn saqtaý týraly zań qajet deıdi. Bul baǵyttaǵy zań Eýropa elderiniń bárinde bar. Kedendik Odaqqa kiretin Reseı men Belorýssııada da jerdi qorǵaıtyn zańdar qoldanysta. Atalǵan elder aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýde bizden oq boıy ozyp keledi.  

Konferensııada sóz alǵan aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory S.Asylseıituly sharýalardyń qolyndaǵy tehnıkalardyń jyldan-jylǵa tozyp bara jatqandyǵy sharýashylyqtyń damýyna kedergi dep atap ótti. Búginde zamanaýı tehnologııalardy engizý, sıfrlandyrý júıesin engizý ýaqyt talaby desek, tozǵan tehnıkasynyń betine qarap otyrǵan sharýanyń jaǵdaıy turaqty emestigin alǵa tartqan maman kóligi isten shyqsa sharýanyń tabysy da azaıady deıdi. Bul baǵytta aımaqtaǵy ákimdikter arnaıy monıtorıng júrgizip, sharýalardyń ujym bolyp eńbek etýine qoldaý kórsetkeni abzal. Sharýalarǵa tehnıkalardy lızıngpen alý barysynda da paıyz jeńildikterdiń qarastyrylýy birqatar jyldar boıy kún tártibinen túspeı keledi.

Osy oraıda daqyldarmen qatar jemis-jıdek, kókónis alańdaryndaǵy topyraq qunarlylyǵyn saqtaýda bilikti mamandar tájirıbesi qajettigin qozǵaǵan ǵalymdar ónimdilikti arttyrýdy maqsat etetin sharýashylyqtar aldaǵy jyldarda topyraqty saýyqtyrý máselesine sergek qaraý tıis ekendigin aıtady. Qunary mol topyraq - salaýatty densaýlyqtyń kepili. Mamandar sonymen qatar topyraqtyń qunarlylyǵyn arttyrýda aýyspaly egisterdiń mańyzy bar ekendigin aıtady.  О́ńdelgen egistik jerlerde kópjyldyq shópter ósirý men aralyq daqyldardy jasyl tyńaıtqysh retinde paıdalaný, t.b. keshendi baptaý jumystary organıkalyq quramdy qalpyna keltirýge múmkindik beredi. Jer jamylǵysyn sortańnan aryltý máselesin qozǵaǵan B.Jeksenbın, B.Ámirov, t.b. mamandar topyraqty zańmen qorǵaý kóptegen túıtkildi máseleniń sheshilýine yqpal etedi dep atap ótti.

 

 ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 21

Rýhanııat • Keshe

Shaǵaman batyr

Tarıh • Keshe

361 lıft aýystyrylady

Aımaqtar • Keshe

О́ńirdegi ónegeli is

Qoǵam • Keshe

Iri eseppen basym tústi

Sport • Keshe

«Sýnamıdi» sulatyp saldy

Kásipqoı boks • Keshe

Astyń dámin keltirgen

Aımaqtar • Keshe

Saıraıdy bulbul...

Rýhanııat • Keshe

Izi aıqyn, isi myǵym

Qoǵam • Keshe

Qarapaıymdylyq hanǵa da jarasady

Rýhanııat • Keshe

Jekpe-jekte jerlestermiz des bermedi

Sport • 08 Jeltoqsan, 2019

Kiris kózi emes, ýaqytsha qarjylaı kómek

Qoǵam • 08 Jeltoqsan, 2019

Baǵa QR kodtar arqyly beriledi

Aımaqtar • 08 Jeltoqsan, 2019

Kardıoortalyq ujymy biriktirýge nege qarsy?..

Aımaqtar • 08 Jeltoqsan, 2019

«Jeltoqsanshy» jetkinshek eske alyndy

Rýhanııat • 08 Jeltoqsan, 2019

Uqsas jańalyqtar