Qoǵam • 14 Qarasha, 2019

Ortalyq Azııa elderiniń genderlik teńdigine arnaldy

107 retkórsetildi

Almatyda Ortalyq Azııa elderiniń óńirdegi genderlik teńdiktiń maqsatty kórsetkishterine qol jetkizýdi ilgeriletý jónindegi birlesken is-qımyl jospary sarapshylarynyń óńirlik keńesi ótip jatyr.

«BUU jáne áıelder» uıymy jáne Syrtqy ister mınıstrligi uıymdastyrǵan bul kezdesý 2030 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan turaqty damý salasynda qabyldanǵan genderlik teńdik mindettemelerin oryndaý úshin qolda bar resýrstardy jumyldyrýǵa baǵyttalǵan.

TMD sheńberinde gender­lik kórsetkishterdi iske asyrý­da­ǵy ilgerileý áıelderdiń ekono­mı­ka­lyq jáne áleýmettik mártebesiniń regresi baıqalatyn Ortalyq Azııa elderi úshin mańyzdy.

BUU áıelder uıymynyń Eý­ro­pa jáne Ortalyq Azııa elderi boıynsha óńirlik dırektorynyń orynbasary Blerto Chelo óz qut­tyqtaýynda genderlik teńdiktegi kún tártibiniń 2030 jylǵa deıingi basymdyqtaryn atap ótti. «Bul quqyq jáne osy quqyqty júzege asyrý bizdiń zamanymyzdyń eń ózekti máselelerin sheshýdegi múm­kindik. Áıelder men qyzdardyń múmkindikterin saqtaý arqyly biz ádildik pen ıntegrasııaǵa qol jetkize alamyz. Sondaı-aq barlyq salada jumys isteıtin bolashaq urpaǵymyz úshin qorshaǵan ortany saqtaı alatyn ekonomıkalyq orta qura alamyz», dedi Blerto Chelo.

Jaqyn kórshimiz Qyrǵyz úkime­tiniń «Birlik, senim, jasam­paz­dyq» baǵdarlamasyna genderlik maqsatty kórsetkishterdi engizipti. Al Tájikstan bolsa genderlik maq­satty kórsetkishterdi 2030 jylǵa deıingi ulttyq damý strategııasyna engizgen. Al О́zbekstannyń halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý týraly stragegııasy basym sektorlarda aıqyndalǵan. Qazaqstanda bul prosess evolıýsııalyq jolmen júrip jatyr.

2018 jyly tamyz aıynda Qazaqstan Premer-Mınıstri TMD úılestirý boıynsha ulttyq qurylym qurý týraly qaýly shyǵardy. 2019 jyly shilde aıyn­da Nıý-Iorktegi joǵary deń­geıdegi saıası forýmda alǵash ret erikti ulttyq sholýyn usyndy.

Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Erjan Ashyqbaev   Qazaq­stan Úkimeti «BUU – Áıel­der» Nur-Sultan qalasyndaǵy eldik ofısimen genderlik teńdik jáne áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý boıynsha baǵdarlamalyq qyzmeti sheńberindegi syndarly ózara áre­kettestikti jalǵastyrýdy mańyzdy sanaıtynyn aıtty. Mem­leket basshysy Qasym-Jomart Toqaev alǵashqy Joldaýynda áıelder men balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qoldanatyn jazany qatańdatýdy tapsyrdy. Osy­ǵan baılanysty Parlament qol­da­nystaǵy zań jobasyna ózgerister engizdi. Sondaı-aq «Qazaqstan otbasy zorlyq-zombylyqtan taza» qanatqaqty jobasy turmystyq zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qarsy turý týraly jańa zań jobasynyń negizine aınalatyn sııaqty.

 Búginde Qazaqstannyń qarjy salasynda basshylyq qyzmettegi áıelderdiń sany 30 paıyzdan asady. Áıelder 500-den astam shaǵyn jáne orta bıznes kompanııalaryn basqarýda, ıaǵnı olardyń 43 paıyzyn qurap otyr. Osy sektorda qurylǵan barlyq jumys ornynyń úshten biri áıelderge tıesili. Memlekettik qyzmettegi áıelder úlesi – 56 paıyz, basshylyq laýa­zymdyq qyzmetterde 41 paıyz, dıplomatııalyq korpýsta 3 áıel elshi, BUU janyndaǵy Jeneva keńsesi Turaqty ókildiginde 1 qa­zaqstandyq áıel bar.

Sonymen qatar jıynda Qazaq­stannyń BUU-nyń 2030 jyl­ǵa deıingi Turaqty damý maq­sat­taryna qol jetkizý baǵytynda atqarǵan jumystary jóninde Syrtqy ister mınıstrliginiń baıandamasy tyńdaldy. Mınıs­trdiń orynbasary Erjan Ashyq­baevtyń aıtýynsha, elimizde kez kelgen saladaǵy áıelderdiń úlesin 30 paıyzǵa jetkizý kózdelgen.

«2015 jyly BUU-nyń bas assambleıasy kezinde uıymǵa múshe elderdiń bári 17 ornyqty damý maqsatyn bekitken bolatyn. Sonyń biri genderlik saıasat­qa qatysty. Mejeniń basty maq­saty qoǵamnyń jartysyn quraı­tyn áıelder qaýymynyń múmkin­digin paıdalana otyryp, tepe-teńdik saqtaýǵa kóńil bólý», dedi E.Ashyqbaev.

El ishinde nekesi buzylyp jat­qan otbasylardyń sany alań­datarlyq. Sarapshylar jańa zaman jańa tolqyndaǵy jastar býynyn qalyptastyrǵanyn jáne ol otbasylyq qundylyqtarǵa da áserin tıgize bastaǵanyn aıtady. 

«Bul is-sharanyń Qazaqstan Úkimetiniń genderlik teńdik jáne áıelderdiń múmkindikterin keńeı­tý máselelerine belsendi kóńil bólýi aıasynda ótkeni qýantýda. Aǵymdaǵy jyldyń kúzinde Jene­vadaǵy BUU komıtetinde Qazaq­stan Áıelderge qatysty kemsi­týshiliktiń barlyq nysandaryn joıý týraly konvensııa aıasyndaǵy mindettemelerin oryndaý týraly 5-shi baıandamasyn usynady, sondaı-aq Beıjiń deklarasııasy men «Beıjiń+25» is-qımyl platformasyn iske asyrý boıynsha óńirlik keńesterge qatysady» dedi Erjan Ashyqbaev

«BUU – Áıelder» quryly­myn­yń Qazaqstandaǵy ókili Ileın Konkıevıch ótken is-shara­nyń Qazaqstan Úkimetiniń eldegi genderlik kún tártibin iske asyrý­ǵa degen mindettemesin rastaıtynyna senimdiligin atap ótti.

«Osy kezdesýde usynylǵan bir­lesken is-qımyl jospary Orta­lyq Azııadaǵy genderlik teńsiz­dik problemasyn sheshý úshin is-qımylǵa jańa serpin beredi degen úmit bar.  Jıyn qorytyn­dysy boıynsha genderlik meınstrı­mıngti ilgeriletý úshin saıasattaǵy, ekonomıkadaǵy jáne qoǵamdaǵy áıel­der kóshbasshylyǵyn damy­týǵa baǵyttalǵan usynymdar ázir­lendi.  

 ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Bernııaz KÚLEEV (1899-1923)

Basylym basshylary • Búgin, 14:55

Basylym basshylary - Támımdar SAFIEV (1892-?)

Basylym basshylary • Búgin, 11:28

Elordada Úsh arysqa eskertkish ornatyldy

Rýhanııat • Búgin, 11:14

Almaty álemdik qalalar qataryna qosylady

Aımaqtar • Búgin, 10:57

Atyraýlyqtar taǵy da úzdikter qatarynda

Aımaqtar • 13 Jeltoqsan, 2019

Táýelsizdik – tuǵyrym

Aımaqtar • 13 Jeltoqsan, 2019

Arhıv ǵımaratyna eskertkish taqta ornatyldy

Rýhanııat • 13 Jeltoqsan, 2019

Uqsas jańalyqtar