100 • 14 Qarasha, 2019

«Toqsannan assam da «Egemendi» oqýdy toqtatqanym joq»

39 retkórsetildi

Jıdebaı ata aýdan ortalyǵy Kóktóbe aýylynda turady. Búkil ómirin ustazdyqqa arnaǵan. Aýdandyq, oblystyq, respýblıkalyq gazetterde tarıhı, ádebı, ımandylyq, rýhanı taqyryptarda kóptegen maqalasy jarııalandy. Derekterden quralǵan eki kitaby jaryq kórdi. Jıdebaı ata Aryqbaev – Maı aýdanynyń qurmetti azamaty.

Biz jýyrda jolsapar kezinde Jıdebaı ustaz atanǵan ónegeli ómir jolymen aınalasyna syıly atamyzben jolyǵyp, áńgimelesken edik. Qımyl-qozǵalysy shıraq. Tilimiz tasqa, taıaq ustamaıdy. Masyldyq pıǵyldan taza. Áli tyń. Túr-túsine qarap atamyzdy 91 jasta demeısiń. Ázili de, áńgimesi de jarasyp tur.

– Kóp jasaýyńyzdyń syry nede? –  deımiz biz.

– Tazalyqta. Densaýlyqty kútýde. Dene shynyqtyrýda. Birqalypty minezde. Rýhanı baılyqta. Tamaqty talǵap jeýde bolar, – dedi birden.

– Jıdebaı ustaz 90 jasqa jetkenshe tańerteńgilik júgiretin. Salamatty ómir saltyn ustanady. Qazir de mine, kitaphanaǵa jaıaý kelip, jaıaý qaıtady. Bizdiń turaqty oqyrmanymyz, – deıdi Qarlyǵash esimdi kitaphana meńgerýshisi.

Keıipkerimiz 1947 jyly mektep bitirgen soń, Semeıdegi pedagogıka ınstıtýtyna oqýǵa túsedi. Instıtýtta dáris bergen ustazdary Qaıym Muhamethanovty, Tursynbaı Erǵalıevti qatty qurmetteıdi.

1951 jyly ınstıtýtty bitirgen soń týǵan aýylyna oralyp, mektepte ustazdyq jolyn bastaıdy. Negizgi mamandyǵy – qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi. Oqý-bilim salasynda ártúrli qyzmet atqarǵan. 1955 jyly aýdandyq oqý bóliminiń meńgerýshisi bolyp taǵaıyndalady.

Ári qaraı da oqý-bilim salasynda qyzmet jasaǵan Jıdebaı Aryqbaev sol kezde beriletin «Eńbektegi erligi úshin», «Halyq aǵartý isiniń úzdik qyzmetkeri» sııaqty túrli medaldar alady. 2001 jyly «Oblys aldyndaǵy sińirgen eńbegi úshin» belgisimen marapattaldy.

Jıdebaı atanyń «Tórteýimiz túgel bolsaq», «Aǵasy bardyń aıtary bar» atty ata-babalar jaıly derekterden quralǵan eki kitaby jaryq kóripti. 2010 jyly «О́leńimde  ómirim» atty jyrlar jınaǵy shyqty.

Atamyzdy jergilikti jerdiń ádebıetshi, qalamgeri dep te ataýǵa bolady. Áli kúnge deıin qolynan oblystyq «Saryarqa samaly», el gazeti «Egemen Qazaqstan» túspeıdi.

– «Egemenniń» 100 jyldyq ulyq merekesi qutty bolsyn! – deıdi ardager ustaz. – Gazet joly ulylyq, urpaǵy júrsin uǵynyp. Kúnde oqyp, qarap, bilip otyramyn. Eldiktiń, egemendiktiń úni ǵoı. «Sosıalıstik Qazaqstan» kezinen bastap jazyldyq. «Egemenniń» tigindisin de, jaqsy maqalalaryn da jınadym. Toqsannan assam da «Egemendi» oqýdy toqtatqanym joq.  Túsinigi bar, sanaly jandar úshin bul – qymbat rýhanı qazyna ǵoı, qyzym, – deıdi «Egemenniń» egde oqyrmany.

Jergilikti ákimdik pedagogıka ardagerine qurmet kórsetip, 80 jyldyq mereıtoıyna oraı Kóktóbe aýylynan úı syılapty.

Osy tóńirektegi mektepterde oqyǵan ul-qyzdardyń kóbi – Jıdebaı muǵalimniń shákirtteri. Bul kúnderi ardager ustaz elimizdiń bilim salasyna jańashyldyqtardyń engizilip jatqanyna qýanyshty.

Muǵalimderdiń eńbegin baǵalaı bilý kerek degendi aqsaqal jıi aıtady. Jyl saıyn Jıdebaı Aryqbaıuly atyndaǵy aýdandyq «Jas maman» baıqaýy ótip turady.

Pavlodar oblysy,

Maı aýdany

 

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Bernııaz KÚLEEV (1899-1923)

Basylym basshylary • Búgin, 14:55

Basylym basshylary - Támımdar SAFIEV (1892-?)

Basylym basshylary • Búgin, 11:28

Elordada Úsh arysqa eskertkish ornatyldy

Rýhanııat • Búgin, 11:14

Almaty álemdik qalalar qataryna qosylady

Aımaqtar • Búgin, 10:57

Atyraýlyqtar taǵy da úzdikter qatarynda

Aımaqtar • 13 Jeltoqsan, 2019

Táýelsizdik – tuǵyrym

Aımaqtar • 13 Jeltoqsan, 2019

Arhıv ǵımaratyna eskertkish taqta ornatyldy

Rýhanııat • 13 Jeltoqsan, 2019

Uqsas jańalyqtar