Aımaqtar • 14 Qarasha, 2019

Qazaqstanda 400 myńǵa jýyq adam sýsamyrǵa shaldyqqan

44 retkórsetildi

Búgin Almatydaǵy Qazaqstan baspasóz klýbynda Dúnıejúzilik qant dıabetine qarsy kúres kúnine oraı Qazaqstan Respýblıkasynyń Dıabet qaýymdastyǵynyń baspasóz májilisi óttti. 

Jýrnalıstermen kezdesýge medısına ǵylymynyń kandıdaty, oftalmolog-dáriger Ralııa Sabırova, Dıabet qaýymdastyǵynyń prezıdenti, medısına ǵylymynyń kandıdaty Leıla Ámınqyzy, Dıabet jaıly aǵartý qorynyń atqarýshy dırektory Natalıa Týkalevskaıa, medısına ǵylymynyń kandıdaty Laýra Danıarovalar qatysty.

Qazirgi tańda álemde 425 mıllıonǵa jýyq adam dıabetpen ómir súredi, onyń 400 myńǵa jýyǵy Qazaqstanda turady. Alaıda bul kórsetkish anyqtalmaǵan jáne dıagnostıkadan ótpegender men qaýipti topqa jatatyn naýqastar (semizdik, gepertonııalyq aýrý, tuqymqýalaýshylyq, 45 jastan asqandar, durys ómir saltyn ustanbaý) sanynyń kóptigine baılanysty birneshe esege joǵary da bolýy múmkin.

Bul másele erekshe mánge ıe, óıtkeni qant dıabetine shaldyqqan kez kelgen adam soqyr bolyp qalýy múmkin. Sýsamyry bar adamdardyń úshten birinde kóz aqaýy damıdy. Máselen, 145 mıllıon adamda osy aýrýdyń kesirinen kózinde patologııa anyqtalsa, 45 mıllıon naýqastyń kózi múldem kórmeıdi. Boljam boıynsha 2040 jylǵa qaraı bul kórsetkish 224 mıllıon adamǵa deıin artyp, 70 mıllıon adamnyń soqyr bolyp qalý qaýpi tónip tur.

Osyǵan oraı biz úkimetti, memlekettik qurylymdardy jáne medısınalyq uıymdardy, medısınalyq qyzmetterdi kórsetetin mekemelerdi qant sýsamyryna baılanysty kózden aıyrylý qaýpiniń artýyn aldyn alý úshin dereý shara qabyldaýǵa shaqyramyz, deıdi mamandar.

О́z kezeginde sýsamyr jáne kóz densaýlyǵyna mamandanǵan jetekshi tórt uıym – Halyqaralyq dıabet federasııasy, Halyqaralyq oftalmologııa keńesi, Dúnıejúzilik optometrııa keńesi jáne Soqyrlyqty aldyn alý jónindegi halyqaralyq agenttiktiń shyǵarǵan «Kózdiń dıabettik aýrýlaryn emdeý úshin densaýlyq saqtaý júıesin nyǵaıtý» atty birlesken deklarasııasyn basshylyqqa alǵaly otyr. Deklarasııa kelesilerge úndeıdi:

  1. Qant sýsamyryna shaldyqqan tulǵalardyń kóz kórýin saqtaý máselesin bastapqy medısınalyq kómek deńgeıinde yqpaldastyrýdy mindetti etý.
  2. Bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek deńgeıinde dıabettik jáne oftalmologııalyq qyzmetter arasyndaǵy yntymaqtastyqty jónge salý.
  3. Naýqasqa baǵdarlanǵan emdeý tuǵyrlaryn daıyndaý.

Qant dıabetine shaldyqqan adamdardyń búkil álemde kóbeıip kele jatqanyna baılanysty, sýsamyrmen baılanysty kózdiń nasharlarýy men onyń basqa da zııandy saldarlary jahandyq deńgeıde arta bermek. Tıimdi jedel is-qımylsyz onsyz da kóp salmaq artylǵan densaýlyq saqtaý júıelerine orny tolmas zardabyn tıgizýi múmkin.

Sondyqtan Dıabet qaýymdastyǵy men Halyqaralyq dıabet federasııasy (IDF) dıabetke jáne onymen baılanysty aýyr asqynýlarǵa qarsy kúreste kúsh biriktirýge úndeıdi.

Sońǵy jańalyqtar

Tıimdi dıologqa jol ashady

Saıasat • Búgin, 08:37

Qoǵam múddesin oılaǵan qujat

Saıasat • Búgin, 08:33

Jarysty 8 júldemen aıaqtady

Sport • Búgin, 08:29

Aqpannyń borany ashýly

Aımaqtar • Búgin, 08:26

О́tken ǵasyr órnegi

Tanym • Búgin, 08:25

Úshinshi ret fınalda jeńildi

Tennıs • Búgin, 08:24

Reıtıngtegi ornyn saqtap qaldy

Fýtbol • Búgin, 08:22

Jas ǵalymdardyń aımaqtyq semınary

Qoǵam • Búgin, 08:18

Sóz soıyl №89

Rýhanııat • Búgin, 08:02

Shahar shyraıyn shaǵyn bıznes ashady

Aımaqtar • Búgin, 08:01

10 jyl sýbsıdııalanǵan salanyń jyry

Ekonomıka • Búgin, 07:53

Jemisten chıps jasaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:52

Baǵany aýyzdyqtaýdyń amaly

Úkimet • Búgin, 07:44

Telearna jumysynyń esebi tyńdaldy

Qoǵam • Búgin, 07:36

Maqamy máshhúr Mańǵystaý

Aımaqtar • Búgin, 07:26

Saıat atynyń syny men baby

Qoǵam • Búgin, 07:23

Qalamy semser serke edi

Tanym • Búgin, 07:20

О́zi de, sózi de sulý

Rýhanııat • Búgin, 07:15

О́ner aıdynynda sáýlelengen jumaq ólke

Rýhanııat • Búgin, 07:07

Ana tili – aryń bul...

Rýhanııat • Keshe

Abaı murasy máńgilik

Abaı • 22 Aqpan, 2020

Qylmystyq is qozǵaldy

Aımaqtar • 22 Aqpan, 2020

Uqsas jańalyqtar