Medısına • 15 Qarasha, 2019

191 myń adam júıege qashan engiziledi?

20 retkórsetildi

2020 jyldyń 1 qańtarynan bastap elimizdiń densaýlyq saqtaý salasyna mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesi engiziletini belgili. Jańa júıege Shyǵys Qazaqstan turǵyndary ázir me? Halyq bul júıe týraly bile me? Onyń artyqshylyqtary, basymdyqtary qandaı?

Osy jáne ózge de máseleler ob­lys ákiminiń orynbasary Ásem Núsipovanyń tóraǵalyǵymen ót­ken mindetti áleýmettik medı­sı­nalyq saqtandyrý júıesin engi­zý máseleleri jónindegi jer­gi­likti shtabtyń otyrysynda jan-jaqty talqylandy. Halyq úshin mańyzy zor máseleni ar­qaý etken jıynǵa Nur-Sultan qala­synan «Áleýmettik medısı­nalyq saqtandyrý qory» KeAQ basqarma tóraǵasynyń oryn­basary Marat Shoranov arnaıy qatysyp, áleýmettik medı­sı­nalyq saqtandyrý júıesin engi­zý elimizde qalaı júrip jatqa­nyn, buǵan medı­sı­nalyq nysan­dar­dyń, dári­gerlerdiń jáne tur­ǵyndardyń daıyndyǵy qandaı ekendigin jáne olardyń ne isteý qajettigin, neni bilý kerektigin táptishtep aıtyp, túsindirip ber­di.

«Ár óńirde «Áleýmettik medı­sı­nalyq saqtandyrý qory­nyń» fılıaldary bar. Qorǵa aı saıyn tólem jasaǵan jaǵdaıda kez kelgen turǵyn keńeıtilgen medısınalyq kómek alady. Me­dısınalyq saqtandyrý jos­parly stasıonarlyq emdeýmen jáne dári-dármekpen ǵana shek­telmeıdi, osy júıe arqyly jo­ǵary sapadaǵy medısınalyq qyz­met­terdi, ońaltý járdem­derin, konsýltasııalyq-dıagnos­tı­kalyq kómek pen medbıkelik kútimge de qol jetkizýge bolady» deıdi ol.

Mindetti áleýmettik medı­sı­nalyq saqtandyrý elimizdiń ár turǵyny úshin mańyzdy bolǵandyqtan halyqtyń barlyq toptaryn, ıaǵnı eńbektegen baladan eńkeıgen qarııaǵa deıin qamtýy tıis. «Ár turǵyn ózi­niń statýsyn egov.kz. portaly arqyly teksere alady. Bul úshin óziniń JSN nómirin terý qajet, sol kezde «Jumysy bar», «Áleýmettik tólem alýshy», «18 jasqa deıingi balalar», «О́zin ózi jumyspen qamtýshy retinde tirkelgen» degen habarlamanyń biri keledi.

Eger sizge «Statýsyńyz anyqtalmady» degen habarlama kelse, bul sizdiń jú­ıege tirkelmegendigińizdi kór­­setedi. Sondyqtan tez­de­tip tirkelý qajet. Eger siz jumyssyz bolsańyz, Halyqqa qyzmet kórsetý, Jumyspen qamtý ortalyq­taryna nemese ákimdikterge habarlasý kerek. Al ózin ózi jumyspen qamtyǵan azamat bolsańyz, jeke kásipker retinde tirkelý kerek nemese biryńǵaı jıyntyq tólem (BJT) júıesi arqyly tóleýge bolady. Qor sonymen qatar «Saqtandyrý» dep atalatyn arnaıy plagın ázirledi. Osy plagınge JSN engizý arqyly da turǵyndar statýstaryn anyqtaı alady. О́ńirdegi barlyq medısınalyq mekemeler óz saıttaryna osy plagındi ornalastyryp qoısa degen tilegimiz bar» degen Marat Shoranov 2020 jyly elimiz boıynsha mindetti áleýmettik medısınalyq saq­tandyrý júıesindegi tur­ǵyndardy medısınalyq kómekpen qamtý deńgeıi 95 paıyz bolady dep boljanyp otyrǵanyn jetkizdi.

Al Shyǵys Qazaqstan­da dál qazirgi ýaqytta óńir turǵyn­­darynyń 86 paıyzy (1 373,5 myń adam) shartty túr­de saqtandyrylypty. Al qalǵan 14 paıyz nemese 191,3 myń adam áli de óki­nish­ke qaraı bul júıeden tys qalyp keledi. Bul 191 myń­nyń ishinde jaldanyp ju­mys isteıtin, shet- ­elge ba­ryp-kelip júretin adamdar da, jeke sharýa qojalyqtary bar kisiler de, úıde bala kúti­mimen otyrǵan nemese aıaǵy aýyr áıelder de, stýdentter de, ózin ózi jumyspen qam­tyǵan adamdar da bar. «Bul rette biz birinshi kezek­te oblystyń qoldaýyna sú­ıe­nemiz. Barlyq qalalar men aýdandardyń ákimderi or­ta­lyq aýrýhanalardyń bas dárigerlerine qoldaý bil­dirgeni jón. О́ńirdiń bar­lyq turǵyndary jańa júıe­den tys qalmaýy, min­detti túrde qaty­sý­lary tıis» dedi M.Shoranov.

Joǵaryda atap ótken 191 myńnyń 44 myńy – ózin ózi jumyspen qamtyp otyr­ǵan jáne tirkelmegen jumys­syz adam­dar. «Mindetti áleý­­met­tik medısınalyq saqtan­dyrý júıesiniń engizilýi­ne az ýaqyt qaldy. Osy baǵyt­taǵy jumystardy shıratý qajet. Oblystyq Ju­mys­pen qamtý jáne áleý­met­tik baǵdarlamalardy úı­les­tirý basqarmasy jáne ob­lystyq Memlekettik kiris­­ter departamentiniń jaýapty mamandary áli de tir­kelmegen 44 myń adam­men durystap jumys isteýi kerek. Halyq arasynda tú­sindirý jumystaryn júr­gizý­diń mańyzy zor» dedi oblys ákiminiń orynbasary Ásem Núsipova jıyndy qorytyndylaǵan sózinde.

 

О́SKEMEN

 

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 24

Rýhanııat • Keshe

Reıtıngte joǵarylady

Kásipqoı boks • Keshe

«Altyn saqa» úzdikteri anyqtaldy

Ulttyq sport • Keshe

Qazaq áni Nıý-Iorkte shyrqaldy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar