Fýtbol • 25 Qarasha, 2019

QPL-2019: Bıylǵy birinshilik nesimen este qaldy?

10 retkórsetildi

О́tken jeksenbide 9 aıǵa sozylǵan fýtboldan Qazaqstan Premer-lıgasynyń kezekti maýsymy aıaqtaldy. 28-shi márte uıymdastyrylǵan el birinshiliginde 12 komanda ala doptyń arbaýyna túsken jankúıerlerge tartysty oıyn syılap, «Qazaqstan chempıony» degen ataqqa talasty.

Ádettegideı, jyl basynda chempıondyqqa «Astana» men «Qaırattyń» talasaryna eshkim kúmán keltirgen joq. Sondaı-aq byltyrǵy maýsymnan keıin quramyn birqatar myqty fýtbol­shylarmen tolyqtyrǵan «Or­dabasy» men «Tobyl» sııaqty klýb­tar da altyn júldeden úmit­ti ekenin baıqatty. Biraq maý­sym sońynda biz ataǵan tórt­tik júristerinen jańylmaı, týr­nır kestesindegi alǵashqy tórt oryndy ıelendi.

Tipti Qostanaıdyń «Tobyl» klýby ekinshi aınalymda biraz ýaqyt kósh bastap turdy. Biraq Eýrokýbok oıyndaryndaǵy sát­sizdikten keıin bas bapker Vla­dımır Gazzaev otstavkaǵa ketip, basshylyq klýb bıýdjetin qys­qartty. Sondaı-aq komandanyń birqatar oıynshylary jaraqat alyp, jyl sońyna deıin klýb álsireı bastady. Altyn júldeden úmittengen «Tobyl» nátıjesinde tórtinshi oryn ıelenip, Eýropa lıgasynyń joldamasynan tys qaldy. Qostanaılyqtar kem de­gende úshinshi orynǵa laıyq bo­latyn. Biraq sońǵy alty týr­da bir ret jeńiske jetip, eki ret teń oınady. Qalǵan úsh oı­yn­da jeńiliske ushyrap, úshin­shi oryndy «Ordabasy» ko­man­dasyna berip qoıdy.

Al «Ordabasy» jyl ba­synda jáne sońynda táýir oı­yn kórsetip, qola júldege qol jetkizdi. Shymkenttikter maý­symnyń basyndaǵy bes jáne sońǵy bes týrdyń tórteýinde jeńiske jetip, bir oıynda ǵana teń tústi. Kerek kezinde qa­jet­ti upaıǵa qol jetkizgen «Or­dabasy» kelesi jyly da Eýro­kýbok oıyndarynda baq sy­naıtyn boldy. Ashyǵyn aıtý ke­rek, bıylǵy maýsymda shymkenttikterdi Joao Paýlo órge súıredi. Brazılııalyq fýt­bolshy komandaǵa kele salyp, klýb­tyń kóshbasshysy jáne sur­­mergeni atandy. Premer-lı­gada 31 match ótkizip, 15 gol soq­­ty. Sondaı-aq 4 ret koman­da­­lastaryna nátıjeli pas shy­ǵarǵan.

 Maýsym basynda «Qaırat» bıyl chempıon atanady degen­derdiń qatary kóp boldy. El bi­­rinshiliginiń alǵashqy aı­na­lymynda almatylyqtar ala-qula óner kórsetkenimen, ekin­shi jáne úshinshi kezeńde eń úzdik oıyn kórsetti. Chempıonat aıaqtalýyna 5 týr qalǵanǵa deıin týrnır kestesinde kósh bastap turǵan bolatyn. Biraq 30-týrda «Astanadan» (1:3), 32-týrda «Ertis» komandasynan 0:5 ese­bimen jeńilip, bıylǵy chem­pıon­dyqty óz qoldarymen «As­tanaǵa» ustatty. Endi «Qaı­rat» fýt­bol­shylary men jan­kúıerleri ádettegideı ózderin kelesi jyly chempıon bolamyz dep sendirýge tyrysady. Bál­kim, almatylyqtar kelesi jy­ly «Astanany» toq­tatýy da múmkin. О́ıtkeni chem­pıo­nat­tyń sońǵy týrynda bas bap­ker Alekseı Shpılevskıı bas­pasóz máslıhatynda kelesi jy­ly jankúıerlerdiń úmitin aq­taıtynyn aıtty. «Oıyndarǵa saraptama jasap, maýsymaralyq úzilis kezinde tyńǵylyqty da­ıyndalyp, kelesi maýsymdy jaqsy ótkeremiz dep senemin. Árıne, komandany kúsheıtý ke­rek. Bizdiń yńǵaıymyzǵa saı keletin oıynshylardy izdeımiz. Olar qazirgi oıynshylarǵa qara­ǵanda áldeqaıda kúshti bolýy tıis. Sonda ǵana básekelestik ornaıdy», deıdi ol.

«Astana» altynshy jyl qa­tarynan chempıon atanǵan bolsa da, bıylǵy maýsymda olar óz deńgeıinde oıyndy kórsete almady. Mysaly, osy jylǵy birinshilikte elordalyqtar 33 týrdyń 8 oıynynda qarsy­las­taryna ese jiberdi. Al byl­tyr­ǵy maýsymda nebári 4 oıyn­da jeńilgen. Degenmen, «asta­­na­lyqtar» altynnyń aýyly alystaı bastaǵannan keıin iske kirisip, qajetti upaıyn jı­naı bastady. Jalpy, Iýrıı Lo­g­vı­nenko keıingi eki týrda ko­mandasynyń mańyzdy eki golyn soǵyp, altynshy chempıondyqty áperdi.

Týrnır kestesine kóz tasta­sańyz, úshinshi aınalymda 12 komanda tórt topqa bólingenin baıqaısyz. Mysaly, «Astana», «Qaırat», «Ordabasy» jáne «Tobyl» júldeli oryndarǵa talassa, «Jetisý» kestedegi 5-ornyn saqtap qalý úshin oınady. «Qaısar», «Oqjetpes», «Ertis» jáne «Shahter» komandalary qaýipti aımaqqa túsip qalmaýy úshin jáne meılinshe joǵary oryndarǵa talpyndy. Al «Ta­raz», «Atyraý», «Aqtóbe» ko­man­dalary barynsha Premer-lı­gada jan saqtap qalý úshin ba­ryn saldy. Biraq «Atyraý» men «Aqtóbe» báribir joǵary lıga­men qosh aıtysty. Olardyń ornyn Birinshi lıgada jeńimpaz atanǵan Petropavldyń «Qyzyl­jary» men Aqtaýdyń «Kaspıı» klýbtary basty.

Sondaı-aq el birinshiliginde 10-orynǵa turaqtaǵan «Taraz» Birinshi lıgada úshinshi oryn al­ǵan Oraldyń «Aqjaıyq» klý­bymen kelesi jyly Prem­er-lıgada oınaý úshin óz­ara match ótkizip, eki oıynnyń qo­ry­­­­tyndysy boıynsha «Ta­raz» ko­mandasy jeńiske jetti. Osy­laısha «Taraz» Premer-lıgada óz ornyn saqtap qal­dy.

Bıylǵy birinshiliktiń birqatar statıs­tıkalyq málimetterin nazarlaryńyzǵa usynsaq:

Chempıonattaǵy eń kóp gol bıyl soǵyldy. Keıingi 5 jyldaǵy chem­pıonatpen salystyrar bol­saq, bıyl fýtbolshylar 513 gol soqqan eken. 513 goldy ár týr­ǵa bóler bolsaq, týr saıyn 15 gol­dan soǵylǵan. Sondaı-aq 10 avtogol, ıaǵnı fýtbolshylar óz qaq­pasyna baıqaýsyzda gol soǵyp alǵan.

Bıylǵy birinshilikte 40 fýt­bolshy dýbl (bir oıynda eki gol soqqan) avtory atanǵan. Sondaı-aq 4 fýtbolshy bir oıynda úsh gol soqsa (het-trık), bir fýtbolshy bir oıynda tórt gol salyp, poker jasady.

«Taraz» ben «Atyraý» ko­man­dalary chempıonattyń eń tár­tipsiz komandasy atandy. Jam­­byl óńiriniń fýtbolshylary 33 týrda 8 qyzyl qaǵaz alsa, aty­raýlyqtardyń 7 oıynshysy match­tan qýylǵan. Jalpy, osy jy­ly barlyq komandanyń oıyn­shysy qyzyl qaǵazben jazalandy.

«Astana» komandasy qar­sylas qaqpasyna 67 gol soǵyp, eń úzdik nátıjeni tirkedi. Al «Or­dabasy» komandasy óz qaqpasyna eń az gol ótkizgen (24) ko­man­da atandy.

Bıylǵy maýsymda Ade­rınsola Eseola («Qaırat») pen Marın To­masov («Astana») 19 gol soǵyp, úz­dik surmergen atan­dy. Sondaı-aq qazaq­standyq fýt­bolshylar ara­synan Abat Aıym­betov («Aq­tóbe») 16 golmen úzdik atandy.

Jýyrda Qazaqstannyń ká­sipqoı fýtbol lıgasynyń resmı saı­­tynda 2019 jylǵy maý­sym­nyń qorytyndysy boıynsha el bi­rinshiliginiń shartty qura­masy jarııalandy. Bıylǵy dop do­dasynda óz qaqpasyna 24 gol ǵana ótkizgen Dmıtrıı Ne­po­godov («Ordabasy») úzdik qaq­pashy atandy.

Qorǵaýshylar – Gafýrjan Súıimbaev («Qaırat»), Pablo Fon­tanello («Ordabasy»), Ser­geı Malyı («Ordabasy») já­ne Ilııas Ámirseıitov («Qaısar»). Jar­tylaı qorǵaýshylar – Ivan Peshıch («Shahter»), Baýyrjan Islamhan («Qaırat»), Tıgran Bar­segıan («Qaısar») jáne Ma­rın To­masov («Astana»). Sha­býylshylar – Joao Paýlo («Or­dabasy») men Ade­rınsola Eseola («Qaırat»).

Osymen Qazaqstannyń ke­zekti chempıonaty aıaqtaldy. Bi­raq elimizde fýtbol merekesi áli óz máresine jetken joq. Eý­­ropa lıgasynda «As­tana» top­tyq kezeńdegi eki oıy­nyn ót­kizedi. 28 qarashada «Astana Are­­nada» aǵylshynnyń áıgili «Man­chester Iýnaıted» ko­man­da­syn qabyldasa, 12 jel­toq­sanda syrt alańda Serbııanyń «Par­tızan» klýbymen oınaıdy.

 

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • Búgin, 12:38

Oralda jastar bastamalaryn qoldaý jaqsy

Aımaqtar • Búgin, 11:30

Táýligine 15-16 tonna sút alynady

Aımaqtar • Búgin, 09:20

Haliń qalaı, Qostanaı?

Aımaqtar • Búgin, 08:34

Sýbsıdııanyń jańa talaptary

Ekonomıka • Búgin, 08:29

Bıznesti jandandyratyn bastamalar

Parlament • Búgin, 08:22

Ekijaqty iskerlik baılanys nyǵaıady

Prezıdent • Búgin, 08:16

«Iokerıtten» jeńildi

Hokkeı • Búgin, 08:15

Qazaqstan tórtinshi topta

Fýtbol • Búgin, 08:13

Pedagogterge paıdaly shara

Rýhanııat • Búgin, 08:09

Adaldyq eshkimdi aldamaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:06

Ǵylym men bıznestiń únqatysýy

Qoǵam • Búgin, 08:02

Mal urlyǵy – qoǵamdyq másele

Qoǵam • Búgin, 07:58

Meshitti salǵanymen, qaramaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:57

Qoldaý jumystary jalǵasady

Qoǵam • Búgin, 07:54

Onlaın-oqyrman

Tehnologııa • Búgin, 07:52

«Bastaý»: jańa býyn kınosy

Kıno • Búgin, 07:51

Sý basý qaýpi joq

Qoǵam • Búgin, 07:40

MÁMS: qanatqaqty joba oń nátıjesin berdi

Medısına • Búgin, 07:34

Baspanaly bolyp, baqytqa bólendi

Baǵdarlamalar • Búgin, 07:32

Ábishtanýdyń áz álipbıi

Rýhanııat • Búgin, 07:20

Ajyramas dúnıeniń adamy...

Rýhanııat • Búgin, 07:17

Uqsas jańalyqtar