Jobany iske asyrý úshin «AstanaGaz QMG» kompanııasy quryldy. Onyń aksıonerleri – «Samuryq-Qazyna» qory jáne «Báıterek» holdıngi.
Ekonomıkany jańǵyrtý jónindegi memlekettik komıssııa ótken jylǵy tamyz aıynda qarjylandyrý shemasy men sharttaryn maquldady. Osylaısha, 80,3 mlrd teńge «AstanaGaz QMG» AQ jobalyq kompanııasynyń jarǵylyq kapıtalyn qalyptastyrý jolymen, 85 mlrd teńge – «BJZQ» AQ oblıgasııalyq zaımy jáne 102 mlrd teńge – Eýrazııa damý banki men «Qazaqstannyń damý banki» AQ oblıgasııalyq zaımy esebinen beriledi. Qurylystyń bas merdigeri – «QazQurylysServıs» kompanııasy.
Energetıka vıse-mınıstri Murat Júrebekov Úkimette ótken baspasóz konferensııasynda QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Bes áleýmettik bastamalary aıasynda «Qyzylorda – Nur-Sultan» baǵyty boıynsha «Saryarqa» magıstraldy gaz qubyryn salý jobasyn iske asyrý barysy týraly aıtyp berdi.
M. Júrebekov búginde «Saryarqa» magıstraldy gaz qubyryn Nur-Sultan qalasyna deıin salý aıaqtalý satysynda turǵanyn aıtty.
Aıta ketý kerek, gaz qubyryn salýǵa 1 700-ge jýyq maman jáne 1000 birlik arnaıy tehnıka tartylǵan. Búginde gaz qubyrynyń jelilik bóliginiń 100%-y nemese 1061,3 km dánekerlenip, salynǵan. Gaz qubyrynyń 963 km nemese 91% synaldy.
Buǵan qosa, gaz qubyry-burmalary men bes avtomattandyrylǵan gaz taratý stansasyn, gaz ólsheý stansasyn jáne basqarý pýnktin salý jumystary atqarylýda.
«Jalpy, jumys kestege sáıkes júrgizilip jatyr, bıylǵy jeltoqsanda magıstraldy gaz qubyry, bes avtomattandyrylǵan gaz taratý stansasy, gaz ólsheý stansasy jáne basqarý pýnktin qosa alǵanda, barlyq nysannyń qurylysy aıaqtalady. Gaz qubyryn paıdalanýǵa berýge qabyldaý bıylǵy 31 jeltoqsanǵa josparlanǵan», dedi vıse-mınıstr.
Onyń aıtýynsha, magıstraldy gaz qubyrynyń Nur-Sultan qalasyna deıin salynýy gaz qubyry boıyndaǵy 171 eldi mekendi gazben birtindep qamtamasyz etýge jol ashady, sondaı-aq Nur-Sultan qalasy men gaz qubyry trassasynyń boıyndaǵy basqa da eldi mekenderdiń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartýǵa múmkindik beredi.
«Saryarqa» gaz qubyry jobasyn iske asyrý shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa, sonymen qatar, magıstraldy gaz qubyry boıyndaǵy óńirlerdiń ınfraqurylymyn damytýǵa mýltıplıkatıvti áser beredi. Budan ózge, otyn retinde tabıǵı gazdy qoldaný atmosferaǵa shyǵarylatyn las qaldyqtardy azaıtyp, halyqtyń qolaıly ómir súrýine ári qorshaǵan orta jaǵdaıyn jaqsartýǵa yqpal etedi», dedi vıse-mınıstr.
Nur-Sultan qalasyna gaz qashan keledi?
Energetıka vıse-mınıstri Murat Júrebekov Nur-Sultan qalasyn magıstraldy gaz qubyryna qosý kezeń-kezeńmen júrgiziletinin aıtty. Nur-Sultan qalasynda gaz taratý jelileriniń qurylysy 2025 jylǵa deıin salý merzimimen úsh kezekke bólingen.
Birinshisi – 2019-2021 jyldary. Alǵashqy tutynýshylar kelesi jylytý maýsymynda gazǵa qosylatyn bolady. Olar: Kóktal-1, Kóktal-2, Ońtústik-Shyǵys turǵyn úı alaptary, sondaı-aq JEO-1 jáne JEO-3. Birinshi kezegi 2020 jyly beriledi.
Ekinshi kezek merzimi – 2021-2023 jyldary. Shyǵys jáne Ońtústik-Shyǵys gaz taratý pýnktteri qosylady. Internasıonalnyı, Mıchýrıno, Kotelnaıa aýdandary gazben qamtamasyz etiledi. Sonymen qatar, Prıgorodnyı, Family Village, Garden Village shaǵyn aýdandary jáne halyqaralyq áýejaı qazandyǵy qosylady.
Úshinshi kezek – 2023-2025 jyldary. Ilınka, О́ndiris, Kirpish zaýyty, JEO-2 gazǵa qosylady.
«Alǵashqy gaz tutynýshylar kelesi jyly qosylady, biraq bul jumys jyldam bitpeıdi, ol uzaqqa sozylatyn kezeńmen júrgiziletin prosess», dedi vıse-mınıstr.
Qaraǵandy oblysyn gaz qubyryna qosý
Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi avtomattandyrylǵan gaz taratý stansalarynan jelilerdi Qaraǵandy, Temirtaý jáne Jezqazaǵan qalalaryna tartýdy jáne taratý jelilerin salýdy qarastyrǵan.
Qaraǵandy oblysynda gaz taratý jelilerin salý úshin respýblıkalyq bıýdjetten bul jylǵa 2,4 mlrd teńge bólindi. Onyń ishinde 1 mlrd teńge – Qaraǵandy jáne Jezqazǵan qalalaryna, 400 mln teńge Temirtaý qalasyna arnalǵan.
Qaraǵandy qalasy boıynsha 2019 jylǵa josparlanǵan 43,4 shaqyrym qubyrdyń 38,9 shaqyrymy nemese 90%-y qoıyldy, onyń 28,9 shaqyrymy nemese 66,5%-y dánekerlendi;
Jezqazǵan qalasy boıynsha qubyr (barlyǵy – 29,6 shaqyrym) 100% qoıyldy, onyń 19,7 shaqyrymy nemese 66,5% -y dánekerlendi;
Temirtaý qalasy boıynsha qubyr (barlyǵy – 30,1 shaqyrym) 100% qoıyldy, onyń 16,8 shaqyrymy nemese 56% dánekerlendi.
Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi jyl sońyna deıin Jezqazǵan qalasynda 148 úıdi, Temirtaý qalasynda 100 úıdi jáne Qaraǵandyda 150 úıdi gazǵa qosýdy josparlap otyr.
Qaraǵandy oblysy ákimdiginiń málimetterinshe, jalpy, I kezekti aıaqtaý 2020 jyldyń mamyr aıyna josparlanǵan.
Aqmola oblysyn gazdandyrý
Aqmola oblysynda birinshi kezekte Arshaly jáne Selınograd aýdandaryndaǵy 20 eldi mekende gaz taratý júıeleriniń qurylysy josparlanǵan.
Búginde ákimdik 13 jobanyń jobalyq-smetalyq qujattamasynyń 8-ine memlekettik saraptamanyń oń qorytyndysyn aldy, olar boıynsha merdigerlik uıymdardy anyqtaý jumystary júrgizilip jatyr.
Qalǵan bes jobanyń jobalyq-qujattamalyq qujattamalaryna memlekettik saraptama qorytyndysyn alý merzimi – 2019 jylǵy qarasha.
«Elbasynyń bes áleýmettik bastama aıasynda bergen tapsyrmasynyń biri – bul besinshi bastamany Energetıka mınıstrligi oryndady dep aıtýǵa bolady. О́tken aıda biz «altyn dánekerleý» rásimine qatystyq. Iаǵnı, Nur-Sultan qalasyna magıstraldy gaz qubyryn tartýda onyń sońǵy jigi dánekerlendi», dedi Energetıka vıse-mınıstri.
Gaz baǵasy qalaı belgilenedi?
Baspasóz máslıhatynda Murat Júrebekov Nur-Sultan qalasyn gazdandyrýdyń birinshi kezeńi aıasynda gaz baǵasyn belgileý máselesi týraly da aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, tutynýshylar úshin túpki baǵa astanada úsh negizgi faktorǵa baılanysty túziledi. Birinshisi – jer qoınaýyn paıdalanýshylardan (ıaǵnı gazdy óndirýshilerden) satyp alý baǵasy, ol boıynsha batys ken oryndarynan, Teńiz gazdan, sondaı-aq Aqtóbe ken orny toptamasynan gaz alý josparlanǵan. Satyp alý baǵasyn Energetıka mınıstrligi Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Tabıǵı monopolııalardy retteý komıtetimen birlesip retteıtin bolady.
«Ekinshi bóligi – gaz tasymaldaý. Gaz «Beıneý – Bozoı – Shymkent» gaz qubyry arqyly tasymaldanatyn bolady. Onda bizdiń tarıf anyqtalǵanymen bul jańa gaz qubyry. Baǵaǵa áser etetin úshinshi faktor, gaz taratý jelilerine jumsalatyn shyǵyndar. Olar bıýdjetten qarjylandyrylady. Sondyqtan yqpaly az bolady. Tek jelilerge qyzmet kórsetý tarıfi bolady. Baǵaǵa yqpal etetin negizgi faktor – 267 mlrd teńge qarjy jumsalǵan jańa gaz qubyrynyń tarıfi», dedi Energetıka vıse-mınıstri.
M.Júrebekovtiń aıtýynsha, paıdalanýǵa bergen soń qurylys uıymy gaz qubyryn ári qaraı paıdalaný úshin «Intergaz Ortalyq Azııa»-nyń basqarýyna tapsyrady, bul kompanııa «QazTransGaz» ulttyq operatorynyń enshiles qurylymy.
«Odan soń kompanııa Ulttyq ekonomıka mınıstrliginde tarıfin qorǵaıtyn bolady. Tarıf bekitilgen soń elordadaǵy kóterme baǵasy anyqtalady, sony eskerýmen tutynýshy úshin bólshek baǵasy esepteledi. Bizdiń gaz qubyry paıdalanýǵa beriletin kúndi kútpeıtinimizdi aıtqym keledi. 13 qarasha kúni Premer-Mınıstrdiń tóraǵalyǵymen keńes ótti. Jumys toby quryldy, aı sońyna deıin gaz baǵasy boıynsha nusqalar usynylatyn bolady», dedi ol.
M.Júrebekovtiń aıtýynsha, gaz baǵasy kómirden arzan bolmaıdy, degenmen, gaz elorda men basqa oblystarda energııanyń dızel, mazýt degen sııaqty basqa balamaly kózderine qaraǵanda, arzan bolady.
«Bizde deldal joq, baǵany jer qoınaýyn paıdalanýshylardan «QazTransGaz» AQ ulttyq operatory satyp alyp, halyqqa jetkizedi. Biz qazirdiń ózinde tutynýshyǵa osy baǵany anyqtaý úshin sharalar qabyldap jatyrmyz. Búgin bizde baǵanyń kóptegen nusqalary bar. Aıta keterligi, eń tómengi baǵa nusqasy tańdalady. Bizdiń maqsatymyz – baǵany halyq úshin qoljetimdi jáne arzanyraq etý», dep qorytyndylady sózin Energetıka vıse-mınıstri.
