Qazaqstan • 26 Qarasha, 2019

Máskeýdegi qazaq kınosynyń aptalyǵy

21 retkórsetildi

Reseı astanasynyń ortalyǵynda ornalasqan kóne kınoteatr­larynyń biri «Illıýzıon» elimizdiń aldyńǵy qatarly kıno­týyndylaryn kórsetildi. Alǵashqy bolyp saıyn dalanyń qu­dyq qazýshylary týraly túsirilgen «Shyńyraý» fılmi kór­setildi. Qıyn otbasylyq qarym-qatynastar men eki jasós­pi­rim­niń mahabbaty aıasynda órbigen bul oqıǵanyń avtory qara sózdiń has sheberi, Qazaqstannyń halyq jazýshysy Ábish Kekil­baev. Máskeýdegi kıno aptalyǵy rýhanı abyzdyń 80 jyldyǵyna arnalyp otyr.

Osy oqıǵaǵa arnalǵan sharany ashqan Qazaqstannyń Reseıdegi elshisi Imanǵalı Tas­maǵambetov, mem­leket qaı­ratkeri jáne uly jazýshy Ábish Kekilbaevtyń tulǵasy halqymyz úshin erekshe mańyzdy jáne qazirgi Qazaqstannyń rýhanı jańǵyrýymen tyǵyz baılanysty ekenin atap ótti.

– Ol elimizdiń  ádebı qa­zy­­nasyna úles qosyp qana qoı­maı, tereń oıshyl jáne rýha­nı-adamgershilik damýdyń bıik baǵdarshysy retinde ja­dy­myz­­da qaldy. Sizderdiń nazar­la­ryńyzǵa jazýshynyń eń jaq­sy týyn­dylarynyń birine negiz­del­gen fılm usynylady, – dedi ol.

Sonymen qatar RF Máde­nıet mınıstriniń orynbasary­ Pa­vel Stepanov Máskeýdegi qa­zaq­­standyq kıno aptalyǵynyń baǵ­darlamasy óte aýqymdy jáne túrli janrdy qamtyǵanyna nazar aýdardy.

– Men kórsetiletin barlyq fılm­derdi kórgim keledi. Baǵdar­lama zamanaýı qa­zaq­stan­dyq kıno aıaq alysyn kór­se­tetindeı etip tańdalady. Biz Qa­zaqstanmen má­denı, gýma­nıtar­lyq jáne kıno sa­lasyndaǵy yn­­tymaqtastyqqa úlken kóńil bó­lemiz. Kórkem fılm­derdiń bir­­lesken óndirisi tý­raly da oılaý­damyz, – dep qory­tyndylady Pavel Stepanov.

Aıta ketelik, «Shyńyraý» fı­lminiń kórsetilimi aldynda Ábish Kekil­baevtyń «Ańyzdyń aqyry» romanynyń aýdıo-nusqasynyń tusaýkeseri boldy. Oǵan qosa, ja­­­zýshynyń shyǵarmasyna kór­kem sıpat qosý úshin Kosygın atyn­­daǵy ýnı­versıtettiń jas qyl­qalam she­berleri óz sýretterin kó­rer­menderge usyndy. Barlyǵy 23 kartına jasaldy, olar roman sıýjetin ashyp, ony vızýaldy jaǵynan qamtamasyz etti. Kórmeni arnaıy jazylǵan Renat Gaısınniń mýzykasymen tolyqtyrylǵan aýdıo-kitap súıemeldedi.

Fılm kórsetilmes buryn, qa­zaq kınosy maıtalmandarynyń qa­tysýymen baspasóz konferen­sııasy ótti. Meımandar tek fılm týraly ǵana emes, sondaı-aq bir­les­ken Qazaqstan-Reseı kınojo­ba­lary týraly da áńgimeledi. «Qazaq­­fılm» kı­no­stýdııasynyń pre­­zı­­denti Arman Ásenovtiń aı­týyn­­­sha, otan­dyq kınonyń basty baǵyt­­ta­rynyń biri – birlesken óndiris.

– Bizdiń basty seriktes – bul orys kınosy, óıtkeni ortaq taqy­ryp­tar kóp. Biz bir-birimizge men­ta­lı­tetimiz jaqyn, aramyzda til­dik ke­dergi joq. Túsirýge bola­tyn kóp­tegen qyzyqty ssenarıı de jet­kilikti, – dedi ol óz só­zin­de.

Kórmedegi eki kartınanyń av­­to­ry Natalıa Shıgores týyndylardy jazý barysynda Qazaq jerine saıahatqa barǵysy kelgenin aıtty.

«Shyńyraý» fılmine oral­saq, sıýjet qudyq qazýshy Eńsep pen onyń uly Jomart týraly baıandaıdy. Olardyń qarym-qaty­nasy Jomarttyń mahabba­tyna baı­lanysty shıelenise tú­sedi. Ákesi balasynyń jumys­qa kóbi­rek ýaqyt bólgenin qa­laı­dy. Qys­qa ǵana ýaqytta kórer­men­der­ge keıipkerlerdiń basynan qyz­ǵanysh, satqyndyq, men­men­dik, al­daý jáne mahabbat sezim­deri ót­keni kór­se­tiledi. Rejısser Ja­na­bek Jeti­rýov bul týyndysyn eki jyl tú­sir­gen. О́kinishke qaraı jazý­shy kınony kóre almaı ketse de, ssena­rııdi oqyp, ózi­niń batasyn bergen.

Jalpy, fılm sımvol­ men se­zimder álemine ený bolyp tabylady. Imanǵalı Tas­maǵambetov atap ót­kendeı, ár adam osy bel­gilerden óz maǵyna­syn taba­ry sóz­siz. О́mir úshin máń­gi­lik, kúres, senim jáne ma­habbat ta­qy­­­­­ryp­tary or­taq bolyp qala ber­­mek.

Fılmde rejısser men roman avtorynyń kóshpeli ómir fılo­sofııasy men tutastaı álem­­niń kóz­qarasy kórsetilgen, on­­da tereń sýy bar qudyq – bol­mys­tyń máni, al bos qudyq – onyń sońy.

Is-sharanyń qurmetti qonaǵy bol­ǵan reseılik rejısser Egor Kon­chalovskıı qazaq kınosyn jaqsy biledi. О́ıtkeni ol Qazaq­standa úsh joba quryp, eli­mizdiń biraz rejısserlerimen ju­mys ja­sady. Konchalovskıı qazaq­stan­dyq fılmderdi reseılik kó­rer­menderge kórsetý qajet dep sanaıdy. О́ıtkeni eń aýqym­dy mádenı shara – kıno – elderdiń arasyn jaqyndastyrady.

Qazaqstannyń Reseıdegi el­shi­ligi Reseı Federasııasynyń Má­­denıet mınıstrliginiń qol­­­da­ýy­men uıymdastyrǵan Qazaq­stan kıno­­synyń aptaly­ǵy taǵy da­ je­ti fılm­­men jalǵasyp, Aqan Sataev­tyń jańadan jaryq kór­­gen «Tomı­rıs» fılmin kó­rer­­men­ge usyn­dy. Sondaı-aq, Qazaq­stan­nyń Reseı­degi elshi­ligin­de «Reseı men Qazaq­stannyń kı­no óndirisi men fılm­derdi tara­tý» salasyndaǵy ynty­maqtas­ty­­ǵyna arnalǵan dóńgelek ústel uıym­dastyryldy.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • Keshe

Haliń qalaı, Qostanaı?

Aımaqtar • Keshe

«Iokerıtten» jeńildi

Hokkeı • Keshe

Qazaqstan tórtinshi topta

Fýtbol • Keshe

Pedagogterge paıdaly shara

Rýhanııat • Keshe

Onlaın-oqyrman

Tehnologııa • Keshe

Sý basý qaýpi joq

Qoǵam • Keshe

Baspanaly bolyp, baqytqa bólendi

Baǵdarlamalar • Keshe

Ábishtanýdyń áz álipbıi

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar