Rýhanııat • 27 Qarasha, 2019

Poezııa padıshasy ardaqtaldy

46 retkórsetildi

Almaty kósheleri taǵy bir jańa ataýmen tolyqty. Qazaqstannyń halyq jazýshysy, belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri Farıza Ońǵarsynovanyń 80 jyldyǵyna oraı Alataý baýraıyndaǵy alyp shahardyń uzyn ári keń kósheleriniń birine aqyn esimi berildi. 2018 jyly Almaty qalasy ákimdiginiń arnaıy qaýlysymen Almaty qalasy Alataý aýdany Alǵabas shaǵyn aýdanynan kóshe berilgen bolatyn. Osy qaýly negizinde berilgen kósheniń saltanatty ashylý rásimi «Qazaq poezııasynyń padıshasy Farıza Ońǵarsynova – 80 jyl» atty eske alý sharasyna oraılastyryla ótkizilip, sharaǵa Nur-Sultan shaharynan jáne Atyraý oblysynan arnaıy delegasııalar kelip qatysty.

«Búgingi shara bizdiń eldigimizdi bildiretin, memlekettigimizdi kórse­te­tin aıtýly tarıhı sharanyń biri bolyp otyr. Atyraýda aspanmen talasqan eńseli eskertkish qo­ıyldy, elordamyz Nur-Sultan qalasynan kóshe berildi, endi mine, aqyn apamyzdyń mereı­li belesine oraı Almaty qala­syn­da da dál sondaı sharanyń kýási bolyp otyrmyz. Kóshege ataý berý birneshe kezeńderden tura­tyn, birqatar talaptar men joral­ǵy­lar­men baılanystyrylǵan óte jaýap­kershiligi mol shara. Biraq Farıza Ońǵarsynova atyna kóshe beriletin kezde barlyq kezeńderi jaýapty tulǵalar tarapynan biraýyzdan moıyndalyp, bir kisideı qoldaýynyń arqasynda qıyndyqsyz júzege asqanyn kórsetti. Sebebi qazaqtyń poezııasy, onyń ishinde qyzdar poezııasy degende aldymen aýyzǵa ilinetini Farıza apamyzdyń esimi jáne názik te syrshyl aqynnyń shyǵarmashylyǵy aldymen oıǵa oralady. Sondyqtan Almaty qalasy ákimdiginiń qaýlysymen jáne qalalyq máslıhattyń sheshimimen shahardyń júregindegi eń iri magıs­traldy kóshelerdiń birine Farıza Ońǵarsynovanyń esimi berilip otyr. Qutty bolsyn!» dedi Almaty qalasy ákiminiń keńesshisi Mamaı Ahetov.

1960 jyldardyń aıaǵyna qaraı jazýshy Sherhan Murtazanyń shaqyrýymen Atyraýdan Almatyǵa shaqyrylǵan Farıza aqyn qyryq jylǵa jýyq ómirin osy qalada ótkizdi. Aspannan naızaǵaı tús­kendeı jarqyldaǵan jasyn óleń­derimen dúıim jurtty jalt qarat­qan jas aqynnyń Almatyǵa kelýi ádebı ortada úlken oqıǵa retinde qabyldanady. Elde júrip-aq qalamgerlik qarymyn tanytyp úlgergen ol Almatyǵa kelisimen kileń ádebıet maıtalmandarymen birge shyǵarmashylyq qazanynda qaınap, tereńdigin tanytyp, poezııadaǵy dara qubylys ekenin dáleldeı tústi. Oqyrmandarynyń júreginen oryn alǵan eń tańdaýly óleńderin de dál osy qalada jazdy. Jıynda sóz alǵan Qazaqstan jazýshylar odaǵy basqarma tó­raǵa­synyń orynbasary Mereke Qulkenov Farıza aqynnyń el astanasy Nur-Sultan qalasyna qonys aýdarǵanǵa deıin qazaqtyń sanasynyń, namysynyń oıanýyna, el rýhynyń ósýine osy qalada júrip, bir adamdaı qyzmet etip, tulǵa retinde tolysa túskenin, otty óleńderimen qazaqtyń rýhanı anasy bolǵanyn atap ótti.

Halyqtyń iltıpatyn qujatpen bekitip, aýmaǵy abattandyrylyp, keleshektegi ınfraqurylymy kemel bolatyn kóz tartar aýdan­da­ǵy jańa kósheniń boıynda uı­ym­­dastyrylǵan jıyndy qala ákim­diginiń ókilderi Zenkov kóshesindegi bıik úıdiń janynda jalǵastyrdy. Bir áýlettiń ǵana qyzy bolyp ómirge kelip, ómirsheń óleńderiniń aqıqatymen, shynaıylyǵymen tutas ulttyń qyzyna aınalyp ketken Farıza Ońǵarsynova ómir súrgen úıdegi eskertkish taqtaǵa gúl shoqtary qoıylyp, munda da ádebıettegi áriptesteri men syılas, syrlas zamandastary, aǵaıyn, baýyrlary jyly estelikterimen bólisti. Sońynan aqyn rýhyna baǵyshtalyp Quran oqylyp, as berildi. Aqynnyń ádebıettegi, qoǵamdaǵy orny týraly, kisilik qasıeti men poetıkalyq bolmysy jaıly parasatpen órilgen estelikter toptamasyn tarqatqan Nurlan Orazalın, Ulyqbek Esdáý­let, Smaǵul Elýbaı, Ǵaı­nıken Bıbatyrova, Zeınolla Beı­senǵalıev, Qalı Sársenbaı, taǵy basqa qanattas qalamdastary, qurby­larynyń lebizinen aqyn portreti ár qyrynan kórinis taýyp, qazaq rýhanııatyna iz tastap ketken iri beıneniń eshqashan kómeski tartpaıtynyna sendire tústi. Aqynnyń 80 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan sharalar legi M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda ótken saltanatty jıynmen túıindelip, óner sheberleriniń konsertine ulasty.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • Keshe

Haliń qalaı, Qostanaı?

Aımaqtar • Keshe

«Iokerıtten» jeńildi

Hokkeı • Keshe

Qazaqstan tórtinshi topta

Fýtbol • Keshe

Pedagogterge paıdaly shara

Rýhanııat • Keshe

Onlaın-oqyrman

Tehnologııa • Keshe

Sý basý qaýpi joq

Qoǵam • Keshe

Baspanaly bolyp, baqytqa bólendi

Baǵdarlamalar • Keshe

Ábishtanýdyń áz álipbıi

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar