Qazaqstan • 29 Qarasha, 2019

Elbasy nazarynda – el qaýipsizdigi

33 retkórsetildi

1 jeltoqsanda Qazaqstan erekshe – Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti kúnin atap ótedi. 28 jyl buryn Nursultan Nazarbaev egemen Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti bolyp saılandy. Dál 1991 jylǵy 1 jeltoqsanda ol qazaqstandyq elektorattan Memleket basshysy ýákilettiligin alyp, óz áreketin halyqtyń erik-jigerimen dáıekteýge saıası quqyqqa ıe boldy.

Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldary, keńesten keıingi keńistikte daǵdarys pen jumyssyzdyq, belgisizdik pen berekesizdik jaılaǵan ýaqytta Prezıdentimizdiń dana­lyǵy men saıası erik-jigeriniń arqa­synda memleketimizdi damytýdyń durys baǵyty tańdaldy. Nátıjesinde ol Qazaqstan halqyn biriktirip, bizdiń mıllıondaǵan burynǵy jerlesterimiz basynan ótkergen aǵaıyndyq alaýyzdyqtan alshaq bolýǵa múm­kindik berdi. Búginde Qazaqstan halqy­nyń N.Á. Nazarbaevqa onyń sonaý bir aýyr synaq jyldary adamdar boıynda aza­mattyq pen Otanǵa degen súıispenshilik sezimin qalyptastyrǵany úshin alǵysy sheksiz. 

Elimizdi damytýdyń qaı baǵytyn alyp qarasaq ta, biz Nursultan Nazarbaevtyń qomaqty úlesiniń kýágeri bolamyz. Táýel­sizdigimizdiń alǵashqy jyldarynan bastap búgingi kúnge deıin Elbasymyzdyń bar kúsh-qaıraty, qyzmeti Qazaqstan memlekettiligin nyǵaıtýǵa, ulttardy uıystyrýǵa jáne bıik maqsattarǵa qol jetkizýge baǵyttalǵan. Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdentiniń oılaý óresiniń keńdigi men batyldyǵy, pármendiligi men kóregendigi árdaıym obektıvti pragmatızmmen úılesip otyrady. Al bolashaqty baǵdarlap, ony kóre bilý saıasatta da, ekonomıkada da nyq qadamdar jasaýǵa sebepshi bolǵan jaǵdaılar az emes. Elbasy bastamashy bolyp, elimizdiń aınasyna aınalǵan oqıǵalar men faktiler tizbesin kóptep keltirýge, olardyń ishinde astanamyzdy kóshirý týraly tarıhı sheshimdi, Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurýdy, Álemdik jáne dástúrli dinder sezin ótkizýdi ataýǵa bolady. N.Á.Nazar­baevtyń Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý jáne elimizdiń álemdik ıadrolyq derjavalar qatarynan erikti túrde shyǵýy týraly batyl sheshimi tarıhta máńgi qalady.

Tuńǵysh Prezıdent Qazaqstandy qýatty ári gúldengen memleketke aınal­dyrý úshin barlyǵyn jasady. Qoǵam qaıda bara jatqanyn árdaıym túsindi jáne Elbasy baǵdaryn qoldady. Tuńǵysh Prezıdentimizdiń «Aldymen ekonomıka, odan keıin saıasat» degen jetistikke jetýdiń negizgi formýlasy búgingi kúni de jumys isteýde.

N.Á.Nazarbaevtyń elimizdiń basty arnaýly qyzmetin qurý men qalyptastyrýdaǵy úlesi de orasan zor.  Bul jerde de ámbebap formýla qalyptasty: «Ulttyq qaýipsizdik joq jerde – memleket te joq». Bul qatań qurylym, biraq ony qazirgi bolmys pen tarıhı faktiler talap etýde.

Sol bir jyldary elimizdiń geosaıası jaǵdaıy ulttyq qaýipsizdikti qamtama­syz etý, jas egemen elimizdiń memleket­tiligi men aýmaqtyq tutastyǵyn saqtaý salasyndaǵy strategııalyq mindetter­di utymdy sheshý joldaryn izdeýdi qa­jet etti. Eń aldymen, ony zańdy túrde bekitý kerek boldy. Sonymen Prezıdent Nursultan Nazarbaev 1992 jylǵy 20 maý­symda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik organdary týraly» Zańǵa qol qoıdy, ol táýelsiz memleket­tiń derbes arnaýly qyzmeti áreketiniń quqyqtyq negizin qalady. Zań ulttyq qaýipsizdik organdarynyń júıesi, olardyń quzyretteri men qyzmet qaǵıdattary týraly alǵashqy ashyq quqyqtyq akt boldy. Osy qujat osyǵan deıin elimizdiń jalpy qaýipsizdikti qamtamasyz etý júıesinde qalyptasqan UQK róli men ornyn, onyń arnalýyn, mindetteri men quzyretin naqty aıqyndap berdi. Al 1992 jyly 13 shildede el Prezıdentiniń Jarlyǵymen MQK Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik komıteti bolyp quryldy.

Budan keıin qabyldanǵan «Jedel-izdestirý qyzmeti týraly», «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly», «Terrorızmge qarsy kúres týraly», «Memlekettik qupııalar týraly» jáne basqa da zańdar Ulttyq qaýipsizdik komıteti qyzmetiniń quqyqtyq negizin keńeıte tústi. 

Qujattar jınaǵyn qabyldaý qajet­tiligi Memleket basshysynyń kez kelgen qaýip-qaterge qarsy kúrestiń aıqyn qu­qyqtyq negizde júrgizilýi tıis ekendigine kóz jetkizgendiginen týyndady. Jalpy turaq­­ty damýǵa qaramastan, elimiz qaýip­siz­dik­ke qarsy ishki jáne syrtqy qaýip-qater­lerge ushyrady. Ishki oppozısııa tara­py­nan konstıtýsııaǵa qarsy is-qımyl­dar áreketi, syrttan egemendik pen aýmaq­tyq tutastyqqa qolsuǵýshylyqtar tirkel­di. Dál osy tusta Elbasy múltiksiz postýlat – aıqyn quqyqtyq negiz ekenin atady.

Búginde, Tuńǵysh Prezıdentimizdiń kóregen saıasatynyń arqasynda el aýmaǵynda BUU, TMD, UQShU, ShYU-nyń birqatar halyqaralyq normatıvtik quqyq­tyq aktilerin, sondaı-aq ekijaq­ty keli­simder men sharttardy ulttyq zańna­maǵa ratıfıkasııalaý men ımplemen­tasııalaýdyń memleketishilik rásimderi iske asyryldy. Olardyń odan ári iske asy­rylýyn qamtamasyz etýdi ulttyq qaýip­sizdik organdaryna senip tapsyrdy.

Jeke alyp qaraǵanda, N. Nazarbaev Qazaqstan jastary men óskeleń urpaqqa úlken mán beredi. О́ziniń 2018 jylǵy Jol­daýynda ol bylaı dep málimdedi: «Jastar – elimizdiń básekege qabilet­tiliginiń negizgi faktory. Biz básekege qabilettilik týraly aıtyp otyrmyz jáne álemniń osyndaı 50 memleketine kirdik. Alaıda ol az. Búgin tek memleketter emes, sondaı-aq adam men adam  básekesi júrýde. Onda ǵylym men bilimdi kóteretin jáne qalyspaıtyn kreatıvti býyny bar el jeńedi. Men ony búgin kórip otyrmyn. Qazaqstannyń bolashaǵy dál senderge, senderdiń kúsh-qýattaryńa, bilimderińe baılanysty. Men muny barlyq qazaqstandyq jastarǵa aıtyp otyrmyn».

Ulttyq qaýipsizdik komıteti osy baǵytta aýqymdy jumys júrgizýde, egemen Qazaqstannyń negizgi qundylyqtaryn ilgeriletýge – urpaqtar sabaqtastyǵyn damytýǵa jáne birlikti nyǵaıtýǵa baǵyt­talǵan qazaqstandyq qarsy barlaýshy kadrlardy daıarlaý júıesi jańǵyrtylýda. UQO ardagerleri otansúıgishtik pen Otanǵa súıispenshilik sezimin sińirý úshin jastarmen belsendi jumys júrgizýde.

Memlekettiń ulttyq qaýipsizdigi – birinshi kezektegi mindet. Ony iske asyrý eldiń saıası basshylyǵynyń, onyń azamattary men qoǵamynyń basty nazarynda. Otandyq arnaýly qyzmet – ulttyq qaýip­sizdik organdarynyń qalyptasýy Qazaq­stan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezı­dentiniń udaıy qoldaýy men nazarynda ótti. Senim tek qanattandyryp qoı­maıdy, sonymen qatar elimizdiń ulttyq qaýipsiz­digin jetildirý jáne rýhanı egemendigin qamtamasyz etý úshin jańa belesterge bastaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 20

Rýhanııat • Keshe

Haliń qalaı, Qostanaı?

Aımaqtar • Keshe

«Iokerıtten» jeńildi

Hokkeı • Keshe

Qazaqstan tórtinshi topta

Fýtbol • Keshe

Pedagogterge paıdaly shara

Rýhanııat • Keshe

Onlaın-oqyrman

Tehnologııa • Keshe

Sý basý qaýpi joq

Qoǵam • Keshe

Baspanaly bolyp, baqytqa bólendi

Baǵdarlamalar • Keshe

Ábishtanýdyń áz álipbıi

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar