Álem • 03 Jeltoqsan, 2019

Ál-Farabı mereıtoıy IýNESKO aıasynda toılanady

175 ret kórsetildi

2019 jylǵy 12-27 qarasha aralyǵynda Fran­sııa astanasynda ótken IýNESKO-nyń 40-shy Bas konferensııasy ortaǵa­syr­lyq Shyǵystyń ǵulama oıshyly ári ǵaly­my Ábý Nasyr ál-Farabıdiń 1150 jyl­dyǵyn jáne Shymkent qalasynyń negizi qalanýynyń 2200 jyldyǵyn kelesi jyly atap ótiletin halyqaralyq mereıtoılar tizimine engizý jóninde arnaıy qarar qabyldady.

Uıymǵa múshe 193 memleket­tiń ortaq sheshimine sáıkes IýNESKO Hatshylyǵyna atalǵan mereıtoılar aıasynda ótkiziletin is-shara­larǵa qatysý tapsyryldy.

Bas konferensııanyń plenar­­­lyq jınalysynda Qazaq­stan­­­nyń Fransııadaǵy elshisi ári IýNESKO janyndaǵy Turaq­­­ty ókili Jan Ǵalıev múshe mem­­l­eket­terge eli­mizdiń usynys­­­taryn qol­da­ǵan­dary úshin al­ǵys bildirip, olar­dy atal­ǵan me­reı­toılarǵa jáne qazaq­­­tyń uly aqyny ári oıshy­ly Abaı Qunan­baıulynyń 175 jyl­dy­­­ǵy­na oraı elimizde jáne shetel­­de ót­­kizý josparlanyp otyrǵan is-sharalarǵa qatysýǵa shaqyrdy.

40-shy Bas konferensııa bekit­ken tizimge 53 múshe mem­le­­ket­tiń usynysy endi, so­lar­­dyń arasynda – kóne túr­ki ja­zýy­­nyń asa mańyzdy úlgi­lerin qamtıtyn Bilge qaǵan men Tońy­quq (Tońykók) eskert­kishteri or­na­tylýynyń 1300 jyl­­dy­ǵy­na arnalǵan is-shara­larǵa IýNESKO-nyń qatysýy jó­ninde túr­kitildes elder men Moń­ǵo­lııa­nyń birlesken usy­nysy da bar.

Bas konferensııanyń jalpy saıası debattarynda sóılegen sózinde elshi J. Ǵalıev alqaly jıyndy elimizde bilim, ǵylym jáne mádenıet salalarynyń keshendi damýyn qamtamasyz etý boıynsha memlekettik saıasat jáne Memleket basshysynyń «Syndarly qoǵam­dyq dıalog – Qazaqstannyń turaq­tylyǵy men órkendeýiniń negizi» Jol­daýyndaǵy tıisti qaǵıdalar jóninde habardar etti.

Otandyq dıplomat atap ótken­deı, Jibek joly qalyp­tasyp, Altyn Orda órken­degen zamandardan beri eli­miz órkenıetter men máde­nıet­ter únqatysýynyń jahan­dyq dárejede mańyzǵa ıe ortalyq­tarynyń birine aınal­dy.

Osy oraıda Qazaqstan Birik­ken Ulttar Uıymy aıasynda Má­denıetter jaqyndasýynyń ha­l­yq­aralyq onjyldyǵyn (2013-2022 jj.) ótkizýdi usynǵany zań­dy qubylys. Elbasynyń bastama­symen Almatyda IýNESKO qam­qor­shylyǵymen Mádenıetter jaqyn­dasýynyń halyqaralyq orta­lyǵy quryldy jáne 2019 jyly maýsym aıynda Uıym hat­shy­lyǵy men Qazaqstan Úkimeti onyń qyzmetiniń ereje­leri týraly kelisimge qol qoıdy.

Elshiniń aıtýynsha, Qazaqstan bilim, ǵylym, mádenıet, tele­kommý­nı­kasııalardyń damýy, gender­lik teńdik salalaryndaǵy halyqara­lyq yntymaqtastyqqa belsendi qaty­syp turady. Osy oraıda ol IýNESKO Bas konferensııasyn soń­ǵy on jylda Qazaqstannyń joǵary jáne kásiptik bilim oryndarynda Aýǵanstannyń shamamen 1000 daryndy jastaryna, so­nyń ishinde júzdegen qyzdar men kelin­shekterge, beıbit ómirde qajetti mamandyqtar boıynsha tegin bilim berilgeni jóninde habardar etti.

Bas konferensııa aıasynda Qazaq­stan Jibek joly boıynda or­na­lasqan elderdiń mádenı-gý­­ma­nı­­tarlyq yntymaqtas­ty­ǵyn yn­­ta­­­landyrý jónindegi IýNESKO jo­basyna jáne osy ǵy­­lym­­nyń damýyna ál-Farabı aıtý­ly úles qos­qanyn eskere otyra 14 qań­tar­dy Álemdik logı­ka kúni retinde bel­gileý jónin­de qararlardy qoldady.

Sonymen birge alqaly jıyn sheńberinde 120-dan astam múshe memleket ókilderiniń, sonyń ishinde Qazaqstannyń Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıym­qulovanyń qatysýymen mádenıet mınıstrleriniń dúnıe­júzilik forýmy ótti.

Bas konferensııa aıasynda, son­­daı-aq joǵary bilim­de bilik­ti­­l­ikterdi moıyndaý jónin­degi Ja­han­­dyq konven­sııa qabyldandy. Álem­niń der­bes óńirleri arasynda akade­mııa­lyq mobıldilik úshin halyq­ara­lyq-quqyqtyq negizderdi nyǵaıtatyn qujattyń ázirle­nýi­ne Qazaqstannyń Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń mamandary da óz­deriniń mazmundy úlesin qos­ty, dep habarlady Syrtqy ister mı­nıstr­liginiń baspasóz qyzmeti.

 

Sońǵy jańalyqtar

Atyraýda 9 balany ıt talady

Aımaqtar • Keshe

Taraz qalasynda gaz qubyry jaryldy

Aımaqtar • 23 Qazan, 2020

Syrda kúrishten rekordtyq ónim jınaldy

Aımaqtar • 23 Qazan, 2020

Qazaqstanda sýdıalardyń jalaqysy qansha?

Qazaqstan • 23 Qazan, 2020

Elimizde jańbyr jaýyp, sońy qarǵa ulasady

Aýa raıy • 23 Qazan, 2020

Shyǵysta eki azamat zańsyz balyq aýlaǵan

Aımaqtar • 23 Qazan, 2020

Uqsas jańalyqtar