О́tken tarıhyna erekshe mán beretin dıdarlyqtar saltanatty sharanyń bas jaǵynda kezinde mekeme qabyrǵasynda eńbek etken, búginde ómirden ótip ketken ardagerlerdi qurmetpen eske alyp, taǵzymnyń ónegeli úlgisin kórsetti.
Mereıtoıdyń ashylýynda Jezqazǵan qalasynyń ákimi Qaırat Begimov quttyqtaý sóz sóılep, «Dıdar» arnasynyń dırektory Bazarbaı Áleýhanulyna teleujymǵa arnalǵan aqshalaı sertıfıkatty tabys etti. Sonymen qatar qala basshysy «Jezqazǵan qalasyna – 65 jyl» merekelik medalimen Sapabek Abaıdildenov, Ásııa Aıdarbekova, Shuǵa Nurmaǵambetova, Toǵanbaı Qulmanov, Amanjol Úsenov, Jupar Álkenova syndy ardagerlerdi marapattady. Al ardagerlerdiń taǵy bir toby – Maqsut Seksenbaev, Irına Keller, Amankúl Arymbekovaǵa qurmet gramotalaryn tabys etti.
Sondaı-aq Qaraǵandy oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń ıdeologııalyq jumysty uıymdastyrý bóliminiń basshysy Áıgerim Isbekova óńir basshysy Jeńis Qasymbektiń quttyqtaýyn jetkizip, telearnanyń bir top qyzmetkerin oblys ákiminiń qurmet gramotasymen marapattady. Olardyń arasynda telearnanyń búgingi qyzmetkerleri Mahmud Seksenbaev, Tólesh Súleımenuly, Maqpal Orynbetova, Eldos Kákenov, Bazarbaı Áleýhanuly boldy.
Budan keıin sahna tórine osy toıǵa arnaıy kelgen qonaqtar kóterilip, telearna ujymyna aqjarma tilekterin arnady. Mysaly, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń tóraǵasy Seıitqazy Mataev «Dıdardy» uzaq jyl abyroımen basqaryp kele jatqan Bazarbaı Áleýhanulyn «Qazaqstannyń Qurmetti jýrnalısi» ataǵymen marapattap, bilikti basshy, myqty menedjerge laıyqty qurmet kórsetti.
Quttyqtaý tilekteriniń ara-arasynda mereıtoı qonaqtary aldynda arnaıy kelgen jáne jergilikti ónerpazdar kúı tartyp, án shyrqady, bı bılep kórermen qaýymnyń kóńilin kóterdi. Ásirese toıshyl qaýym qazaqqa tanymal ánshi Qorabaı Esenovtiń, dáýlesker kúıshi Janǵalı Júzbaevtyń jáne «Maqpal» ansambli bıshileriniń ónerine tánti boldy.
Telearnanyń bul toıynda Ulytaý-Jezqazǵan óńirinde «Dıdar» degen esimdi ıelengen jas býynnyń bir top ókiline qurmet kórsetilip, laıyqty syı-syıapat jasaldy. Sonymen qatar boıaýy keýip úlgermegen «Uly dalanyń «Dıdary» atty estelikter jınaǵy da mereıtoı aıasynda tyndyrylǵan úlken sharýanyń biri boldy. Al aqyn Rýslan Nurbaı men kompozıtor Qanat Mursálimov jazǵan «JezDıdar» ánin mereıtoıǵa jıylǵan qaýym ujymnyń ánurany retinde qabyldap, ystyq iltıpattaryn bildiristi.
Jalpy, «Dıdar» telearnasynyń mereıtoıy saltanatty sharamen ǵana shektelip qalmady. Baǵdarlama aıasynda jýrnalıstıkanyń maıtalman mamandary men О́.Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń stýdentteri arasynda kezdesý uıymdastyrylyp, sharapaty mol shara ótti. Budan bólek, telearnanyń baspasóz klýbynda «Qazirgi kezeńdegi aımaqtyq telearnalar: teorııa jáne tájirıbe» taqyrybynda ótken konferensııa da mereıtoı baǵdarlamasynyń mazmunyn arttyra tústi. Al Ulytaýda uıymdastyrylǵan «Ishki týrızmdi qalyptastyrýdaǵy buqaralyq aqparat quralynyń róli» atty kóshpeli keńes barysynda saltanatty sharaǵa arnaıy kelgen jýrnalıster men atalǵan aýdannyń ákimi Berik Ábdiǵalıuly arasynda salıqaly áńgime órbidi.
Mine, alpysjyldyq asýy el ishinde osyndaı mazmunda atalyp jatqan tusta telearnanyń tarıhy týraly da az-kem aıta ketýdi jón sanadyq. Tamyrly telearnanyń ótken tarıhynda ataýy men mártebesi birneshe márte ózgertilipti. Atap aıtqanda, 1959 jyly qarapaıym ǵana áýesqoı stýdııa bolsa, arada bir jyl ótkende Jezqazǵan televızııa stýdııasy mártebesin alǵan eken. 1973 jyly oblystyq televızııa jáne radıohabarlary jónindegi komıtet dep ataldy. 1991 jyldan bastap Jezqazǵan oblystyq teleradıokompanııasy bolyp ózgertilgen. Al 1997 jyly «Dıdar» qalalyq televızııa kanaly degen ataýdy ustap qaldy.
Iá, «Dıdardyń» tarıhyna kóz júgirtsek, telearna óziniń tamyryn Jezqazǵan taý-ken metallýrgııalyq kombınatyndaǵy elektr sehynyń ınjenerleri B.Dlýgach, A.Troshın qurǵan shap-shaǵyn áýesqoı stýdııadan tartady eken. Alǵashqy habaryn 1959 jyldyń 5 qyrkúıegi kúni metallýrgterdiń mádenıet saraıynan taratqanda, bul oqıǵa qalanyń mádenı ómirin dúr silkindiripti. Qarapaıym ınjenerlerdiń ıgi bastamasyn qalalyq partııa komıteti men onyń basshysy qyzý qoldap, kóp uzamaı áýesqoı stýdııa Jezqazǵan telestýdııasy bolyp qurylyp, memlekettik tirkeýden ótken.
Telearnanyń alǵashqy dırektory bolyp Kerimbaı Kópbaev qyzmet etken. Odan keıin mekemeni ár jyldary Zınovıı Shkýndın (1964-1970 jj.), Raqymbaı Jumataev (1970-
1985 jj.), Sábıt Baıdalın (1985-1997 jj.) basqardy.
Erekshe aıtýǵa turarlyq bir jaıt, «Dıdar» telearnasy elimizde alǵash bolyp qurylǵan televızııalyq stýdııalar qatarynan oryn alady. Naqtyraq aıtsaq, 1958 jyly elimizde tuńǵysh ret Almaty jáne Qaraǵandy qalalarynda televızııalyq stýdııalar ashylyp, habar tarata bastaıdy da, arada bir jyl ótkende sol kezdegi shaǵyn qala Jezqazǵanda áýesqoı stýdııa qurylady. Iаǵnı, búgingi «Dıdardy» elimizdegi úshinshi bolyp qurylǵan telearna dep senimdi túrde aıtýǵa bolady.
Alpys jyldyń júgi artylǵan tarıhynda «Dıdar» telearnasy talaı aýyrtpashylyqty basynan ótkergen. Tipti, taǵdyry qyl ushynda turǵan kezderi de bolypty. Ásirese Jezqazǵan oblysy taratylǵan tusta telearna dúnıe-múlkinen aıyrylyp, qaryzǵa belsheden batyp, jabylýdyń az-aq aldynda turǵan. Mine, osyndaı qıyn-qystaý kezde mekemeniń tizginin qolyna alǵan Bazarbaı Áleýhanuly birer jyldyń ishinde telearnanyń aýǵan júgin túzep, búgingideı bolyp-tolǵan qalpyna jetkize bildi.
«Dıdar» telearnasynda ár jyldary óz isiniń naǵyz maıtalmany sanatyndaǵy mamandar eńbek etti. Mysaly, belgili aqyn Júrsin Erman men onyń zaıyby Baqytjamal eńbek jolyn osy mekemede bastaǵan. Budan bólek, qarashańyraqta Sapabek Myrzatov, Esken Hasenov, Saılaýhan Nákenov, Amanjol Úsenov, Janbaý Birmanov, Galına Dragovoz, Sara Ysqaqova, Raıa Baımaǵanbetova, Shuǵa Nurmaǵanbetova, Ásııa Aıdarhanova, Nesken Bıtenova, Valentına Golovına, Petr Sevostıanov, Mahmýd Seksenbaev, Maqsut Seksenbaev, Dýlat Ábildın syndy kásibı mamandar jumys istep, telearna jylnamasyn óz qoldarymen jazǵan.
Qazirgi tańda Jezqazǵannyń «Dıdary» halyq pen bıliktiń arasynda dánekerlik qyzmetin adal atqaryp, Jezqazǵan-Ulytaý óńirimen ǵana shektelip qalmaı, IDTV júıesi negizinde el kóleminde habar taratatyn tuǵyrly hám tamyry tereńge ketken telearnaǵa aınalǵan.
Qaraǵandy oblysy,
Jezqazǵan qalasy
