Qoǵam • 05 Jeltoqsan, 2019

Til tuǵyry bıikteı bermek

47 retkórsetildi

Bıyl Aqtóbe qalasynda QR «Til týraly» zańynyń qabyldanǵanyna otyz jyl tolýyna oraı túr men mazmuny úılesim tapqan kóptegen is-shara júzege asty. Osy oraıda bir másele aıqyn deýge bolady. Bul egemen elimizdiń tuǵyry memlekettik tilimen de bıik bola túsetindigi. Ana tilin erkin meńgerýi arqyly jastardyń boıynda týǵan jeri men elin sheksiz súıe bilý daǵdylary qalyptasady. Onyń terek ıirimderine boılaı bilý – sanaly azamat bolyp qalyptasýdy qalaıtyn jastar men stýdentterdiń basty paryzy bolmaq. Márege taıalyp kele jatqan bıylǵy Jastar jylynda mundaı ustanymnyń tıgizer paıdasy az bolmasa kerek.

Osy maqsatta Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy Aqtóbe qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Roman Rahıevtyń uıymdastyrýymen ótkizilip júrgen baıqaýlar týǵan tildiń tuǵyryn odan ári asqaqtata túskendeı áser qaldyrdy. Memlekettik mekemelerde qyzmet isteıtin jastar men jas muǵalimder, oqý oryndarynyń stýdentteri jáne ózge de mamandyq ıeleri qatysqan basqosýlar – olardyń týǵan tilgen degen qurmeti sheksiz ekenin kórsetti.

Basqosýda olar jańasha oılaý men túleýdiń jáne jańasha jańǵyrýdyń jarqyn úlgilerin tanytty. Mádı babamyz «Jastyq shaq, ótkir qylysh júzi emes pe, qaırapsap qalyń jaýǵa sermegendeı» dep jyrlaǵany málim. Aqtóbelik jastardyń týǵan tilge degen umtylysy – olardyń tula boıyndaǵy qaınar kúsh-qýatpen tamyrlasyp turǵany da baıqaýlar kezinde aıqyn baıqaldy. Ana tiliniń mártebesin kóterýdiń joldary men ádisteri san-taraý. Sonyń biri ózge tildi etnos ókilderiniń memlekettik tilge degen qurmetin qalyptastyrý ekeni belgili. Ári osy arqyly ultaralyq tatýlyq pen birlikti odan ári tereńdete túsýge jol ashylmaq. Aqtóbe qalasynda dál osylaı bolyp ta júrgeni kóńilge rııasyz jyly nur quıady. Bıyl qurylǵanyna 150 jyl tolǵan elimizdiń batys óńirindegi iri shaharda «Qazaq eli - qutty meken» taqyrybynda ótkizilgen baıqaýlar men konkýrstardyń da aýqymy óte keń bolǵany qandaı ǵanıbet. Eń bastysy, bul baıqaýlarda óńirdi mekendeıtin ózge etnos ókilderi jastary memlekettik tildi táp-táýir meńgergenderin kórsete bildi. Atalǵan baıqaýlarda júldeger bolǵandardyń sanyna on saýsaq jetpeıdi. Júlde almasa da jarqyn júzderimen jáne qazaq tilin bilýge degen qushtarlyǵyn kórsete alýymen kórermender kóńilinde qalǵandary qanshama? Olardyń báriniń aty-jónin ataı ketý múmkin bolmaı turǵanyna, bári jınalyp qos birdeı paraqty tutastaı toltyratynyna da rızashylyǵymyz mol.

- Olar ana tilimizdiń qudyretin pash etip, eldik pen birliktiń jarqyn ónegesin tanytty. Sonymen birge «Qazaq eli – qutty mekenim» taqyrybynda ótkizilgen baıqaý qonaqtary men qatysýshylaryna úlken serpilis pen qýanysh syılady. Onyń óte qyzǵylyqty, tartymdy sonymen bir sátte tartymdy ótkeni sonshalyq júldegerlerdi anyqtaý ádilqazylar alqasyna da ońaı tıgen joq. Táýelsizdik merekesi qarsańynda ótkizilgen memlekettik máni bar osyndaı aıryqsha is-sharaǵa ózge tildi ult ókilderi shynaıy janashyrlyq nıet bildirip belsene qatysqany bárimizdi qýantty, - deıdi Halyqaralyq «Qazaq tili qoǵamy» Aqtóbe qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Roman Rahıev.

Bir sózben aıtqanda, Aqtóbede memlekettik tildi erkin meńgergen ári ony óz ómiri men qyzmetiniń bir bólshegi dep sanaıtyn jastar qatary kóbeıip keledi. Joǵaryda aıtylyp ótkendeı, olardyń arasynda ózge etnos ókilderi de mol.

Táýelsizdik talaptarynyń biri de osyndaı parasatty qadamdardan týyndamaq.

 

AQTО́BE

Sońǵy jańalyqtar

Nur-Sultanda 11 áýe reısi toqtatyldy

Qazaqstan • Búgin, 15:17

Aqyn toıy týǵan topyraǵynda jalǵasty

Aımaqtar • Búgin, 13:02

Tiri maldy satý - tıimsiz

Aımaqtar • Búgin, 12:25

Qus eti naryǵy jýyq arada qalaı damıdy?

Ekonomıka • Búgin, 12:08

Almaty bıznesi etek-jeńin jyıa bastady

Aımaqtar • Búgin, 11:35

Uly Abaı murasy Kereký elinde

Rýhanııat • Búgin, 10:23

Abaıdy taný – asyl paryz

Rýhanııat • Búgin, 09:21

Jaýapkershilikke tartý usynyldy

Saıasat • Búgin, 08:35

Jyl saıyn 100 vagon jańartylady

Qoǵam • Búgin, 08:33

Ulaǵat uqqan ushpaqqa shyǵady

Aımaqtar • Búgin, 08:28

«Sýretti túsirgen Mamyrjan Botabekov»

Rýhanııat • Búgin, 08:20

Káripbektiń kórmesi

Rýhanııat • Búgin, 08:17

Besaǵashtyqtardyń berekeli bastamasy

Aımaqtar • Búgin, 08:13

Hakim esimi laıyqty ulyqtalyp keledi

Rýhanııat • Búgin, 08:10

О́tkenniń sabaǵy esińde qalady

Tarıh • Búgin, 08:07

Uıatsyzdyq azdyrar adam balasyn

Rýhanııat • Búgin, 08:03

Poster-patrıottyq jasasyn!

Qoǵam • Búgin, 08:00

Kamera aldynda oıqastaǵan qar barysy

Ekologııa • Búgin, 07:57

SNPS kelisimdi oryndamaı otyr

Ekonomıka • Búgin, 07:52

Úsh jylǵa salyqtan bosatyldy

Ekonomıka • Búgin, 07:50

Jánibek aýdanynda et óndirý artty

Aımaqtar • Búgin, 07:48

Rýhanı jańǵyrýdyń negizgi kilti

Rýhanııat • Búgin, 07:46

Taǵylymy mol tarıhı maqala

Rýhanııat • Búgin, 07:42

Qazaqtyń «haılaılymy»

Rýhanııat • Búgin, 07:40

Dosym oqyǵan kitap

Aımaqtar • Búgin, 07:38

Ustazdyń aldyn kespeıdi

Qoǵam • Búgin, 07:31

Elimizdegi eń úlken eskertkish

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Uqsas jańalyqtar