Qoǵam • 05 Jeltoqsan, 2019

Til tuǵyry bıikteı bermek

194 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Bıyl Aqtóbe qalasynda QR «Til týraly» zańynyń qabyldanǵanyna otyz jyl tolýyna oraı túr men mazmuny úılesim tapqan kóptegen is-shara júzege asty. Osy oraıda bir másele aıqyn deýge bolady. Bul egemen elimizdiń tuǵyry memlekettik tilimen de bıik bola túsetindigi. Ana tilin erkin meńgerýi arqyly jastardyń boıynda týǵan jeri men elin sheksiz súıe bilý daǵdylary qalyptasady. Onyń terek ıirimderine boılaı bilý – sanaly azamat bolyp qalyptasýdy qalaıtyn jastar men stýdentterdiń basty paryzy bolmaq. Márege taıalyp kele jatqan bıylǵy Jastar jylynda mundaı ustanymnyń tıgizer paıdasy az bolmasa kerek.

Til tuǵyry bıikteı bermek

Osy maqsatta Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy Aqtóbe qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Roman Rahıevtyń uıymdastyrýymen ótkizilip júrgen baıqaýlar týǵan tildiń tuǵyryn odan ári asqaqtata túskendeı áser qaldyrdy. Memlekettik mekemelerde qyzmet isteıtin jastar men jas muǵalimder, oqý oryndarynyń stýdentteri jáne ózge de mamandyq ıeleri qatysqan basqosýlar – olardyń týǵan tilgen degen qurmeti sheksiz ekenin kórsetti.

Basqosýda olar jańasha oılaý men túleýdiń jáne jańasha jańǵyrýdyń jarqyn úlgilerin tanytty. Mádı babamyz «Jastyq shaq, ótkir qylysh júzi emes pe, qaırapsap qalyń jaýǵa sermegendeı» dep jyrlaǵany málim. Aqtóbelik jastardyń týǵan tilge degen umtylysy – olardyń tula boıyndaǵy qaınar kúsh-qýatpen tamyrlasyp turǵany da baıqaýlar kezinde aıqyn baıqaldy. Ana tiliniń mártebesin kóterýdiń joldary men ádisteri san-taraý. Sonyń biri ózge tildi etnos ókilderiniń memlekettik tilge degen qurmetin qalyptastyrý ekeni belgili. Ári osy arqyly ultaralyq tatýlyq pen birlikti odan ári tereńdete túsýge jol ashylmaq. Aqtóbe qalasynda dál osylaı bolyp ta júrgeni kóńilge rııasyz jyly nur quıady. Bıyl qurylǵanyna 150 jyl tolǵan elimizdiń batys óńirindegi iri shaharda «Qazaq eli - qutty meken» taqyrybynda ótkizilgen baıqaýlar men konkýrstardyń da aýqymy óte keń bolǵany qandaı ǵanıbet. Eń bastysy, bul baıqaýlarda óńirdi mekendeıtin ózge etnos ókilderi jastary memlekettik tildi táp-táýir meńgergenderin kórsete bildi. Atalǵan baıqaýlarda júldeger bolǵandardyń sanyna on saýsaq jetpeıdi. Júlde almasa da jarqyn júzderimen jáne qazaq tilin bilýge degen qushtarlyǵyn kórsete alýymen kórermender kóńilinde qalǵandary qanshama? Olardyń báriniń aty-jónin ataı ketý múmkin bolmaı turǵanyna, bári jınalyp qos birdeı paraqty tutastaı toltyratynyna da rızashylyǵymyz mol.

- Olar ana tilimizdiń qudyretin pash etip, eldik pen birliktiń jarqyn ónegesin tanytty. Sonymen birge «Qazaq eli – qutty mekenim» taqyrybynda ótkizilgen baıqaý qonaqtary men qatysýshylaryna úlken serpilis pen qýanysh syılady. Onyń óte qyzǵylyqty, tartymdy sonymen bir sátte tartymdy ótkeni sonshalyq júldegerlerdi anyqtaý ádilqazylar alqasyna da ońaı tıgen joq. Táýelsizdik merekesi qarsańynda ótkizilgen memlekettik máni bar osyndaı aıryqsha is-sharaǵa ózge tildi ult ókilderi shynaıy janashyrlyq nıet bildirip belsene qatysqany bárimizdi qýantty, - deıdi Halyqaralyq «Qazaq tili qoǵamy» Aqtóbe qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Roman Rahıev.

Bir sózben aıtqanda, Aqtóbede memlekettik tildi erkin meńgergen ári ony óz ómiri men qyzmetiniń bir bólshegi dep sanaıtyn jastar qatary kóbeıip keledi. Joǵaryda aıtylyp ótkendeı, olardyń arasynda ózge etnos ókilderi de mol.

Táýelsizdik talaptarynyń biri de osyndaı parasatty qadamdardan týyndamaq.

 

AQTО́BE