Aıtalyq buǵan deıingi tájirıbede qol-aıaǵy balǵadaı densaýlyǵy jaqsy otbasy ıeleri men músheleri jumys istemese de kóp jaǵdaılarda AÁK-ni alyp kelgeni málim.
Aldaǵy ýaqytta «Mundaı muradan» bas tartýǵa týra keletini aıtpasa da túsinikti. Iаǵnı qaıtken kezde de eńbekke jaramdy otbasy músheleri mindetti túrde jumys isteýge tıis. Mundaıda jumys joq, jumys tabylmaıdy dep qara aspandy tóndirip, ár túrli syltaý aıtýshylar da az kezdespeıdi. Múmkin solaı da shyǵar. Áıtse de masyldyq pıǵylǵa boı urýshylardyń arasynda tıisti uıymdar usynǵan jumystan bas tartatyndar da bar. Jańadan engizilgen ózgeristerge saı mundaı jaǵdaıda olarǵa ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndalmaıtyny belgili bolyp otyr.
Qysqasy aldaǵy 2020 jyldan bastap AÁK ár otbasy múshesine otbasy tabysy men kedeıshilik sheginiń arasyndaǵy aıyrmashylyqty esepteý arqyly tólenbek. Mysaly búgingi kúni turǵyndardyń basym bóligin 1,2 jáne 3 balaǵa deıingi beriletin járdemaqynyń jáı-kúıi kóbirek tolǵandyratyny baıqalady. Bul rette áleýmettik tólemniń bul túri aldaǵy kezde de buryńǵysha qala bermek. Iаǵnı otbasyndaǵy kiris kedeılik sheginen asyp ketpese, ár balaǵa tólenetin qarjylaı kómek toqtamaıdy dep málimdeıdi áleýmettik qorǵaý mekemesiniń mamandary.
AÁK-ni taǵaıyndaý eń aldymen oblystardaǵy jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmalaryna jaýapty mindetter júkteıdi. Ásirese áleýmettik mekeme ujymy músheleri men mamandarynyń turmysy tómen otbasy ıelerimen jáne áleýmettik kómekke muqtaj ózge de jandarmen jıi kezdesip oı-pikir almasyp turýynyń orny aıryqsha deýge bolady. Bul baǵytta Aqtóbe aımaǵynda sońǵy kezde oń úrdis baıqalyp júrgeni de atap aıtýǵa turarlyqtaı. Osy oraıda basqarma ujymy turǵyndarmen áleýmettik jeli arqyly da baılanys ustap olardyń san-alýan suraqtaryna jaýap qaıtaryp júrgenine kýá bola alamyz.
Bul baǵyttaǵy basty másele joǵaryda aıtylǵandaı turǵyndardy jumyspen qamtýdyń ońtaıly taktıkasyn belgileı bilýge baılanysty bolmaq. Bul úshin óńirde arnaıy jumys jármeńkeleri uıymdastyrylyp jumyssyz júrgenderdiń otbasyna kiris kirgizý múmkindikteri qarastyrylýda. Osy ilkimdi isti odan ári jalǵastyrý úshin aldaǵy 2020 jyly 2020 jumys ornyn ashý josparlanyp otyr eken. Basqarma tarapynan iske jaramdy otbasy músheleri eńbek etýden bas tartpaýy kerektigi jóninde de oı salarlyq áńgimeler aıtylyp, buǵan naqty mysaldar keltirilýde.
Ras, buǵan deıin óńirde tabys pen kiris kózin jasyryp AÁK-ni zańsyz ıelený derekteri de bolǵany jasyryn emes. Qazirgi kezde buǵan qaıtadan jol bermeý joldary qarastyrylǵan. Taǵy bir aıtarymyz sońǵy kezde ataýly áleýmettik kómekke arqa súıep, altynmen parapar ýaqytpen qolda bar múmkindikti ýysynan shyǵaryp alatyn otandastarymyz da jetkilikti ekendigi. Bul jaǵdaı masyldyq pıǵyl men kózqarasty odan ári tereńdete túspek. Osy tusta memleket tarapynan tólenetin AÁK-niń ǵumyry sheksiz, máńgilik emes ekenin uǵyna bilýdiń de orny aıryqsha. О́ıtkeni erte me, kesh pe memleket ataýly áleýmettik kómek berýdi toqtatyp, budan boıdy aýlaq salý baǵytyn usynatynyna shek keltirý qıyn-aq.
Bir ózben aıtqanda búgingi kúni kedeılik sheginde júrgen jandarǵa taǵaıyndalatyn ataýly áleýmettik kómek turaqty tabys pen kiris kózi emes, tek ýaqytsha ǵana beriletin qarjylaı kómek ekenin túısine alsaq bolǵany. О́ıtkeni ómir bir orynda turmaıdy. О́mir udaıy ózgeris pen qozǵalys ústinde. Osyndaıda «Jas óspeı me, jarly baıymaı ma?» degen halqymyzdyń naqylǵa bergisiz oıly sózi eske orala beredi.
Kásibiń – násibiń degendeı «Eńbek qylyp mal tabý» úshin kez kelgen otbasynyń óz kásipterin ashýǵa umtylýynyń ári oǵan Úkimet pen jergilikti atqarý organdary tarapynan tıisti qoldaý kórsetilýiniń orny bólek. Bul rette elimizde jańa kásipke beıimdeý baǵytynda tegin oqytý kýrstary júıesi belgilenýi ony shırata túsýge septigin tıgizbek. Qazirgi kezde Memeket basshysy Qasym-Jomart Toqaev oqımyn, úırenemin, kásip ashamyn degen adamdarǵa eshqandaı shekteý joq ekenin málimdep otyrǵany da osyndaı ómirsheń oıdan týyndaıdy.
Mine, búgingi kúni otandastarymyzdyń oı-pikirine tamyzyq bolyp júrgen ataýly áleýmettik kómek máselesiniń keıbir qyrlary men ıirimderi osyndaı.
Aqtóbe
