Úkimet • 10 Jeltoqsan, 2019

Aýǵanstandy qalpyna keltirý máseleleri Ystanbul úderisinde qarastyryldy

7 retkórsetildi

2019 jylǵy 8-9 jeltoqsanda Ystanbul qalasynda (Túrkııa Respýblıkasy) «Beıbitshilik, Seriktestik, О́rkendeý» taqyrybynda «Azııa júregi» Ystanbul úderisiniń Segizinshi Mınıstrler konferensııasy ótti. Túrkııa men Aýǵanstan is-sharanyń teńtóraǵasy boldy. Bul týraly Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Is-shara sheńberinde konferensııa qatysýshylary óńirlik qaýipsizdik, onyń ishinde Aýǵanstan tóńiregindegi máseleler boıynsha pikir almasty. Atap aıtqanda, qatysýshy jáne úderisti qoldaýshy elder aýǵanaralyq tatýlastyrý úderisine  qosyp jatqan úlesterin atap kórsetti. Sondaı-aq Aýǵanstandaǵy uzaq jyldar jalǵasyp kele jatqan soǵysty toqtatý joldary usynyldy.   

Qazaqstan delegasııasyna Syrtqy ister mınıstriniń Birinshi orynbasary Shahrat Nuryshev basshylyq etti. 

Atap aıtqanda, Sh. Nuryshev óz sózinde táýelsizdiktiń 28 jyly ishinde Qazaqstan jalpy tarıh, mádenıet jáne dástúri baılanystyratyn óńirlik kórshilermen tyǵyz yntymaqtastyq ornatqanyn atap ótti. 

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev 2019 jyly qyrkúıekte Nıý-Iorktegi BUU Bas Assambleıasynyń 74-shi sessııasynda sóılegen sózinde elimizdiń aýǵan halqyna qoldaý kórsetýdi jalǵastyrýǵa daıyn ekendigin rastady.

Is-sharanyń basty maqsaty - negizgi múddeli taraptardyń, ásirese halyqaralyq jáne aımaqtyq uıymdardyń Aýǵanstandy qalpyna keltirýdegi kúsh-jigeriniń sınergııasyn anyqtaý.

Sonymen qatar Aýǵanstandy problemalar kózi retinde emes, múmkindikter kózi retinde qarastyrý prınsıpti ustanym bolyp tabylatyndyǵy atalyp ótildi. Sondyqtan Aýǵanstan ekonomıkasyn kórshiles elderdiń, onyń ishinde Ortalyq Azııa memleketteriniń ekonomıkasyna, yntymaqtastyqty keńeıtý, sondaı-aq aımaqtyq ınfraqurylym, saýda jáne tranzıttik kólik jobalaryn ınvestısııalaý jáne damytý arqyly biriktirý óte mańyzdy.

Qazaqstan Aýǵanstanǵa ekijaqty jáne kópjaqty kelisimder arqyly tehnıkalyq jáne gýmanıtarlyq kómek kórsetýdi jalǵastyrýda. Búgingi tańda Qazaqstan Aýǵanstanǵa 80 mıllıon AQSh dollardan astam somada kómek kórsetti. 

Sondaı-aq Qazaqstan úkimeti qarjylandyratyn baǵdarlama aıasynda 1000 aýǵan stýdentin Qazaqstannyń jetekshi ýnıversıtetterinde oqytýǵa 50 mıllıon AQSh dollary bólindi. Máselen, osy jyldyń qazan aıynda Qazaqstanǵa aýǵan stýdentteriniń birinshi toby BUU Damý Baǵdarlamasynyń qoldaýymen aýǵan áıelderiniń ekonomıkalyq quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý boıynsha Eýropalyq Odaq, Qazaqstan jáne О́zbekstan arasyndaǵy úsh jaqty yntymaqtastyq baǵdarlamasy aıasynda Qazaqstannyń jetekshi ýnıversıtetterinde oqý úshin keldi.

Aýǵanstan prezıdenti A.Ganı óz sózinde halyqaralyq qaýymdastyqtyń, atap aıtqanda aımaq elderiniń qoldaýy Aýǵanstandaǵy beıbitshilikti qamtamasyz etý jáne qaqtyǵystardyń qaıtalanýyn boldyrmaý úshin mańyzdy ekenin atap ótti. Talıbandar men aýǵan úkimeti arasyndaǵy tikeleı kelissózder Aýǵanstandaǵy saıası dekompozısııanyń kilti bolady.

A. Ganı Aýǵanstannyń bolashaǵy úshin qaýip-qaterlerdi azaıtý jáne joıý maqsatynda, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres, óńirlik jáne halyqaralyq baılanystar jáne Ulttyq reformalar jumysyna qatysý sııaqty máseleler basym bolyp qalatynyn atap ótti.

Aýǵanstan úkimeti men halqymnyń atynan Prezıdent Rejep Taıyp Erdoǵanǵa atalmysh prosesti sheshýge osyndaı alań usynǵany úshin alǵys aıtamyn. Prezıdent Erdoǵan bastaǵan Azııanyń júregindegi Ystanbul úderisi ózin dáleldeı bildi. Sonymen qatar, aýǵan Prezıdenti Qazaqstanǵa aımaqtyq ınfraqurylymdyq, saýda jáne tranzıttik kólik jobalaryn ınvestısııalaý jáne damytý jolymen qosqan úlesi, sondaı-aq tehnıkalyq jáne gýmanıtarlyq kómek kórsetkeni úshin jeke alǵys aıtty.

Aýǵanstan Prezıdenti Túrkııaǵa jáne konferensııanyń aldyńǵy otyrystaryn ótkizgen elderge, sondaı-aq kelesi jyly kezdesýdi ótkizetin Tájikstanǵa alǵysyn bildirdi.

Sondaı-aq A.Ganı beıbitshilikti qamtamasyz etý jáne qaqtyǵystardyń qaıtalanýyn boldyrmaý maqsatynda halyqaralyq qoǵamdastyqtardan, eń aldymen AQSh, Eýropalyq Odaq jáne aımaq elderinen qoldaý surady.

Aýǵanstanda jan-jaqty tatýlyqtyń mańyzdylyǵyn atap ótip, A. Ganı qaqtyǵystardyń qaıtalanýyn boldyrmaý tetigin qurý qajettigin atap ótti. «Azııa júregi» Ystanbul úderisine qatysýshy elderdiń ókilderinen turatyn jumys tobyn jáne beıbitshilik úderisti dekrımınalızasııalaý úshin Kabýl qalasynda jınalatyn ulttyq qaýipsizdik jónindegi keńesshiler men halyqaralyq uıymdardyń ókilderinen turatyn konsýltatıvtik topty qurý usynyldy.

Túrkııa Prezıdenti R. Erdoǵan óz sózinde Ońtústik Azııadaǵy problemalardyń basym bóligi onyń shekarasynan tys jerde bolyp jatqanyn jáne osy geografııadaǵy adamdar oqıǵalardyń jaǵymsyz saldarlarymen jıi kúresýge májbúr ekenin atap ótti. Osyǵan baılanysty, Ońtústik Azııa aımaǵy men onyń aınalasyndaǵylarǵa qatysty qıyndyqtardy eńserý úshin aımaqtyq yntymaqtastyq pen biregeılik   qajet.

Aýǵanstan sezimtal kezeńdi bastan ótkerýde. Halyqaralyq qoǵamdastyq retinde biz Aýǵanstanǵa kóptegen jyldar boıy kórsetip kele jatqan kómegimizdi arttyryp, materıaldyq jáne rýhanı ınvestısııalardy ulǵaıtýymyz kerek.

R.Erdoǵan daǵdarysty kezeńde Aýǵanstandy barlyq salada qoldaý qajet ekenin, osylaısha terrorıstik uıymdardyń Aýǵanstanǵa kelýine qolaıly jaǵdaı jasaýǵa múmkindik bolmaıtyndyǵyn atap ótti.

Sonymen qatar R.Erdoǵan NATO elderin Aýǵanstan armııasy men polısııasynyń áleýetin arttyrýda Aýǵanstanǵa qoldaý kórsetýdi jalǵastyrýǵa, sondaı-aq ekonomıkalyq, saýda jáne áleýmettik salada Aýǵanstannyń damýyna qoldaý kórsetýge shaqyrdy. R.Erdoǵan aýǵan úkimeti óz tarapynan mindettemelerin oryndaǵanyn, al halyqaralyq qoǵamdastyq Aýǵanstan aldyndaǵy óz mindettemelerin ustanǵanyn atap ótti.

R.Erdoǵan óz sózin qorytyndylaı kele, Ystanbul úderisi birlesken synaqtar aldynda óńirlik, jergilikti sheshimder qurý úshin óte paıdaly platforma bolǵanyn atap ótti. Aımaq problemalaryn jaýapkershilik pen yntymaqtastyq rýhynda sheshýge múmkindik beretin Ystanbul úderisi osy baǵyttaǵy yntymaqtastyqtyń biregeı óńirlik modelin usynady.

Túrkııada Ystanbul úderisi qurylǵannan beri múddeli elder prosesti nyǵaıtý, onyń tıimdiligin arttyrý jáne problemalardy sheshý qabiletin arttyrý úshin zor kúsh saldy. Bul platforma Aýǵanstanmen baılanysty barlyq múddeli taraptardy saıası, ekonomıkalyq jáne kommersııalyq aspektilerde biriktiredi.

Prezıdent R.Erdoǵannyń konferensııa sońynda sóılegen sózinen keıin sheteldik delegasııa basshylarymen estelik sýretke tústi.

Qazaqstandyq dıplomat Aýǵanstandy óńirlik ıntegrasılyq úderisterge tartýdy usyndy. Sonymen qatar Qazaqstan tarapy Aýǵanstandaǵy beıbitshilikti ornatýǵa qosyp jatqan úlesin atap ótti.

Konferensııanyń qorytyndysy boıynsha deklarasııa qabyldanyp, taraptar aýǵanaralyq tatýlastyrý máselesin talqylaýdy jalǵastyrýǵa kelisti. 

Sońǵy jańalyqtar

Taraz turǵyndary baspanaly boldy

Aımaqtar • Búgin, 11:20

Shymkent qalasynyń jańa ákimi taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 11:14

Qoǵam qaıratkeri Kamal Burhanov ómirden ozdy

Rýhanııat • Búgin, 10:55

Kásipkerlikti qoldaý jalǵastyrylady

Saıasat • Búgin, 08:05

«Aqylǵa sáýle qonbasa...»

Qoǵam • Búgin, 08:03

Balýandar Eýropadan tabysty oraldy

Kúres • Búgin, 07:56

Boksshylar álemdik reıtıngte joǵarylady

Kásipqoı boks • Búgin, 07:55

Qazaqy as: dástúr men dám

Rýhanııat • Búgin, 07:51

Terezeden qarama...

Rýhanııat • Búgin, 07:49

Qurylymyna saı ataýlary da ózgerse...

Aımaqtar • Búgin, 07:46

Zańsyz is-árekettiń jolyn kesti

Qoǵam • Búgin, 07:45

Qyzmet barysynda qaza tapty

Rýhanııat • Búgin, 07:44

Bozingendi ıdirgen kúı edi...

Rýhanııat • Búgin, 07:42

«Kohlear Nýkleýs» kómekke keldi

Aımaqtar • Búgin, 07:40

Jumys nátıjeleri qorytyndylandy

Úkimet • Búgin, 07:35

Jambyldyqtardy tolǵandyratyn máseleler

Ekonomıka • Búgin, 07:34

Aǵa men ini

Qoǵam • Búgin, 07:30

Ysqaq qajy áýlıe

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Qaban, Táńki jáne Bydyq

Rýhanııat • Búgin, 07:23

Qaıyq kútken kún

Rýhanııat • Búgin, 07:21

«Ultqa qyzmet etý – minezden»

Saıasat • Búgin, 07:16

Talantty jastarǵa berilgen múmkindik

Qoǵam • Búgin, 07:13

Sheteldik kólikter tirkelýi tıis

Qoǵam • Búgin, 07:05

Mal eksportyna nege tyıym salyndy?

Ekonomıka • Búgin, 07:00

Uqsas jańalyqtar