Rýhanııat • 11 Jeltoqsan, 2019

Turar taǵdyrynyń taǵylymy mol

87 retkórsetildi

Bıyl Alashtyń ardaqtysy, kórnekti qaıratker Turar Rysqulovtyń týǵanyna 125 jyl. Qaraorman qazaqqa ortaq tulǵanyń Áýlıeata óńirinde de iziniń qalǵany tarıhtan belgili.

 

Merkidegi orys-túzemdik bastaýysh mektepte oqyǵany, 1916 jyly Merkidegi Aqkóz Qosanuly bastaǵan ult-azattyq kóterilisinde kóterilisshilerge saıası baǵdar bergeni, keıinnen ony osy jerde patsha ákimshiliginiń tutqyndaǵany, aqtalyp shyqqan soń 1917 jyly Merkige qaıta oralyp «Qazaq jastarynyń revolıýsııalyq odaǵyn» qurǵany tarıhı shyndyq. Áıgili tulǵanyń 125 jyldyǵyna oraı M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetinde «Turar Rysqulov – halyqaralyq deńgeıdegi kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri» atty respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Rýhanı sharaǵa elimizdiń ár qıyrynan kelgen ǵalymdar men atalǵan oqý ordasynyń professor-oqytýshylar quramy jáne stýdentter qatysty.

 Konferensııany ýnıversıtet rektory Mahmetǵalı Sarybekov sóz sóılep ashty. Ol óz sózinde Turar Rysqulovtyń qaıratkerlik kelbetine keńinen toqtaldy. Budan keıin Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary Sulýshash Qurmanbekova qatysýshylardy oblys ákimi Asqar Myrzahmetovtiń atynan quttyqtap, konferensııa jumysyna sáttilik tiledi. «Ult azattyǵy jolynda qurban bolǵan halqymyzdyń asyl perzentiniń rýhyna taǵzym etý – búgingi urpaqtyń paryzy. Jactarymyz elimizdiń ótken tarıhyn jaqsy bilýi kerek. О́ıtkeni, eldiń, jerdiń tarıhy – halyqtyń qasiretti taǵdyry. О́ńirimizde Turar Rysqulovtyń esimin ulyqtaý jáne máńgi este qaldyrý jumystary jalǵasýda. Birneshe mektep, kósheler, oblys ortalyǵyndaǵy demalys saıabaǵy Alashtyń maqtaýly ulynyń esimimen atalady», dedi ol. Al Qazaqstan Ǵalymdar odaǵynyń prezı­den­ti, Memlekettik syılyqtyń laýrea­ty  Orazaly Sábden «Turar Rysqulov – halyqaralyq deńgeıdegi kórnekti qoǵam men memleket qaıratkeri» atty baıandamasynda Turar Rysqulovtyń kúlli KSRO-ny ýysynda ustaǵan Ctalınniń ondaǵan jyldar boıy orynbasary bolǵanyn, keıin náýbet jyldarynda qazaqty asharshylyqtan qutqaryp qalýǵa baılanysty shara qoldanýdy surap, qaharly basshyǵa hat jazǵanyn, Túrksib temirjol qurylysynyń negizin qalaýshylardyń biri ekenin jáne elimizde 15-ke jýyq joǵary oqý ornynyń ashylýyna bastamashy bolǵanyn erekshe tebirenispen atap ótti.

 Budan keıin ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń professory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Svetlana Smaǵulova, Qazaqstan Jazýshylar oda­ǵy­nyń múshesi, turartanýshy Muhtar Qazybek, Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­denti syılyǵynyń ıegeri, jazýshy Kólbaı Adyrbekuly, ál-Farabı atyn­da­ǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń dosenti, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Gúlnar Qozǵanbaeva, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnolo­gııa ınstıtýtynyń «XX ǵasyrdaǵy Qazaq­stan tarıhy» bóliminiń meńgerýshisi, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Sábıt Shildebaı, M.H.Dýlatı atyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Merýert Kópbaeva jáne taǵy da basqa ǵalymdar aıtýly tulǵanyń elge sińirgen eńbegine toqtaldy. Jalpy, konferensııa jumysy «Turar Rysqulovtyń qoǵamdyq-saıası qyzmeti», «Turar jáne tutas Túrkistan ıdeıasy», «Turar Rysqulov jáne Áýlıeata óńiri», «Turar Rysqulov – ekonomıst jáne qarjyger», «Turar Rysqulov – pýblısıst, qazaq ádebıeti men ónerindegi onyń beınesi», «Turar Rysqulov jáne túrkitaný máseleleri» taqyryptarynda órbidi. Konferensııa qatysýshylary Turar taǵdyrynyń taǵylymyna qanyqty. Jıyn sońynda kópshilikke rejısser Erkin Raqyshevtyń tulǵanyń ómiri men qyzmet jolyn qamtyǵan «Turar Rysqulov» atty derekti fılmi kórsetildi.

 

Jambyl oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Nur-Sultanda qar kúni atap ótiledi

Qoǵam • Búgin, 10:12

18 qańtarǵa arnalǵan aýa-raıy boljamy

Qazaqstan • Búgin, 09:58

Almaty jasyl qalaǵa aınalady

Ekologııa • Keshe

Bulandydaǵy berekeli is

Aımaqtar • Keshe

Mal baqqanǵa bitedi...

Aımaqtar • Keshe

Tekeli – eńbekshiler mekeni

Aımaqtar • Keshe

Jer ıesin tapsa ıgi

Aımaqtar • Keshe

Ǵasyrlarǵa ulasar uly tuǵyr

Rýhanııat • Keshe

«Ádilet, shapqat kimde bar...»

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar