Qazaqstan • 11 Jeltoqsan, 2019

Sarmat kósemi Sankt-Peterbýrgke «saparlady»

28 retkórsetildi

Atyraýdaǵy Araltóbe qorǵanynan Altyn adam tabylǵanyna bıyl – 20 jyl. Sarmat kósemi – ekinshi Altyn adam Á.Marǵulan atyndaǵy arheologııa ınstıtýtynyń jetekshisi Zeınolla Samashev bastaǵan ekspedısııanyń qazba jumystary kezinde topyraq astynan arshylyp alynǵan edi.

Elbasy baǵdarlamalyq maqalasynda: «Keıingi jyldary tabylǵan tarıhı jádigerler bizdiń babalarymyzdyń óz zamanyndaǵy eń ozyq, eń úzdik tehnologııalyq jańalyqtarǵa tikeleı qatysy bar ekenin aıǵaqtaıdy. Bul jádigerler Uly dalanyń jahandyq tarıhtaǵy ornyna tyń kózqaraspen qaraýǵa múmkindik beredi», dep atap aıtty. О́zimiz ǵana tamashalap qoımaı, kúlli álemge kórsetýge laıyq mádenı murany nasıhattaý isine erekshe mán berilýde. Sonyń bir aıǵaǵy – Reseıdiń Sankt-Peterbýrg qalasyndaǵy etnografııalyq mýzeıde ashylǵan «Qazaqstannyń altyn murasy» kórmesi.  Kórmege Altyn adammen qatar sarmat kezeńiniń jádigerleri – altyn japsyrmalar, qysh ydystar, jebe ushtary men monshaqtar, qola aınalar men qumyralar, barlyǵy 600-ge jýyq qundy dúnıe qoıyldy.

– Qorǵannan tabylǵan er adamnyń kıimi altyn japsyrmalarmen bezendirilgen, shashyn túıgen baılamshasy, janyndaǵy qarý-jaraqtary, qoramsaq jıekteri, asataıaǵyndaǵy samuryq beınesine deıin altynmen aptalyp, áshekeılengen. Munyń ózi bul adamnyń taıpa kósemi, qolbasshy nemese dinı abyz adam bolǵanyn dáleldese kerek. Araltóbe qorǵany Qulsary qalasynyń soltústik-shyǵysynan 65 shaqyrymda, Aqmeshittiń ońtústik-batysynda ornalasqan. Ǵylymı dáleldemege sáıkes, bul altyn kıimdi adamnyń ómir súrý kezeńi eki myń jyl burynǵy sarmattar dáýirine jatady, – deıdi Atyraý oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń basshysy Rashıda Harıpova.

Reseıge Altyn adamdy alyp bar­ǵan mýzeı qyzmetkerleri kórmege qyzy­ǵý­shylyq tanytqandar qatary kóp ekenin aıtady. Qazaqstannyń Sankt-Peter­býrgtegi Bas konsýly Baýyrjan Dosmanbetov te bul sharanyń eki el arasyndaǵy mádenı qarym-qatynasyna sony serpin beretinin atap ótti. Al Sankt-Peterbýrg úkimetiniń týrızmdi damytý komıtetiniń elshisi Andreı Masarın: «Altyn adam eki jaqtyń týrıstik salasyn damytýda basty qural dep bilemin. Peterbýrg – týrıstik qala, meniń oıymsha osy kórmeden keıin sizder jaqqa týrıster aǵylady, óıtkeni Altyn adam kópshiliktiń qyzyǵýshylyǵyn oıatyp otyr», - deıdi.

Atyraýdan tabylǵan Altyn adamnyń shetelge alǵashqy «sapary» osylaısha tabysty aıaqtaldy.

 

ATYRAÝ

 

Sońǵy jańalyqtar

ShQO-da qar kóshkini júrdi

Aımaqtar • Keshe

Balalyq shaqtyń kórmesi

Qoǵam • Keshe

Uly hakim ulaǵaty urpaqqa úlgi

Rýhanııat • Keshe

Qazaqtyń tuńǵysh abaıtanýshysy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar