Rýhanııat • 16 Jeltoqsan, 2019

Sırek qorda A.Qunanbaevtyń jeke hatshysy Múrseıit Bikeulynyń qolymen jazylǵan óleńderi saqtalǵan

50 ret kórsetildi

Qazaqstandaǵy asa iri ǵylymı kitaptar qory bar, ǵylymı jaratylystaný depozıtarııi qyzmetin atqaryp otyrǵan (5,7 mln dana) – «Ǵylym ordasynyń» Ortalyq ǵylymı kitaphanasy. http://library.kz derekteri boıynsha kitaphananyń sırek kitaptar qory - 91 myń dana, qoljazbalar qory - 22 myń dana, shyǵys ádebıetteri  qory - 9,9 myń  danany quraıdy.

Munda revolıýsııaǵa deıingi óte qundy qazaq ádebıetteri  tolyq saqtalǵan. Ǵylym akademııasynda qorǵalǵan dıssertasııalardyń tolyq  qory da bar. Kitap qory ár salany qamtıtyn 7  bólimnen turady. Shyǵarmalardyń jalpy hronologııasy HII, HVI-HH  ǵasyrlar. Qoljazbalar tarıhı  qujattar men qazaq ádebıetiniń jádigerlerleri bolyp tabylady. Orys tilindegi sırek kitaptardyń birazy qazaq halqynyń tarıhyn, arheologııasy men etnografııasyn zertteýshi orys ǵalymdarynyń basylymdarynan turady.

Sırek kitaptar men qoljazbalar qoryna XII, XVIII-XXI ǵǵ. qoljazba qujattar;

XVII-XXI ǵǵ. sırek ǵylymı basylymdar; XIX-HH ǵǵ. qazaq tilindegi sırek basylymdar; kóne slavıan tilindegi kitaptar; orys zertteýshileriniń Qazaqstan týraly eńbekteri; kórkem bezendirilýi men polıgrafııalyq oryndalýy jaǵynan biregeı kitaptar; XVI-XIX ǵǵ. sheteldik sırek basylymdar, t.b. bar.

Qoljazbalar qory – 2151 býma (22 myń danadan astam).

Qordaǵy sırek kezdesetin qoljazbalar – «Handar shejiresi» (XVIII ǵ.), «Paıǵambarlar jáne qojalar shejiresi» (XIX ǵ.), «Abylaı hannyń Sibir áskerı shepteriniń qolbasshysy general-porýchık I.I. Shprıngerge jazǵan haty (1765-1767jj.)», M.J. Kópeevtiń, A.Dıvaevtyń, Jaıaý Musanyń qoljazbalary jáne A.Qunanbaevtyń óziniń jeke hatshysy Múrseıit Bikeulynyń qolymen jazylǵan óleńderi, Evreı halqynyń dinı qoljazbasy «Tora» (XII-XVIII ǵǵ.),«Shahnama»-nyń alǵashqy qazaq tilindegi aýdarmasy, Sh.Ýálıhanov qoljazbalarynyń fotokóshirmesi, M. Áýezovtiń qoljazbasy jáne t.b.

Qorda sonymen qatar qazaq halqynyń tarıhyn, arheologııasyn jáne etnografııasyn zerttegen shyǵystanýshy ǵalymdar A. Alektorov, I. Veselovskıı, V. Radlov, P. Pallas, A. Levshın, G. Potanın, V. Bartold t.b. eńbekteri, Sh.Ýálıhanovtyń 1904j. shyqqan «Shyǵarmalar jınaǵy», Y.Altynsarınniń 1879j. «Qazaq balalaryna orys tilin úıretýdiń alǵashqy nusqaýlary» jáne t.b. kitaptary men 1917 j. deıingi orys tilindegi sırek jýrnaldar saqtalǵan.

Shet el tilderindegi sırek kitaptar XVI-XX ǵǵ. basylǵan latyn, nemis, fransýz, aǵylshyn, qytaı, ıtalıan jáne t.b. tilderdegi 500 – den asa kitaptardy qamtıdy. Al shyǵys tilindegi ádebıetter qory 10 myń danaǵa jýyq. Shyǵys tilindegi basylymdardyń ishinde arab jáne t.b. tilderdegi 300-den asa Qurandar men Tápsirler bar. Qazaq tilindegi sırek kitaptar qory 1929 jylǵa deıin arab grafıkasymen shyqqan «Qıssa-ı Seıfúlmálik», Súleımen Baqyrǵannyń eńbekteri, H.A.Iasaýıdiń «Dıýanı hıkmeti», Q.Halıdtiń «Taýarıh Hamsasy», Sh.Qudaıberdıevtiń «Túrik, qyrǵyz, qazaq hám handar shejiresi» syndy jáne t.b. qundy eńbekterden turady. Qordyń taǵy bir bóligin batyrlyq jyrlar men epostar quraıdy. «Qobylandy», «Alpamys», «Er Tarǵyn», «Qambar batyr», «Qyz Jibek», «Qozy Kórpesh-Baıan sulý» jáne basqa da qıssa-dastandardyń birneshe nusqalary men qazaq tilindegi alǵashqy shyqqan «Qazaq», «Eńbekshi qazaq», «Aq jol» gazetteri, «Aıqap», «Abaı», «Shora», «Sholpan» jýrnaldary  saqtalǵan.

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Almaty qalasynda jer silkindi

Ekologııa • Búgin, 11:00

Sora ekken turǵyn tergelýde

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar