Ekonomıka • 19 Jeltoqsan, 2019

Kassalyq apparat kiristi kóbeıte me, álde...

306 ret kórsetildi

Jurtty jumystyń alýan túrli segmentimen qamtyp otyrǵan sala – saýdaǵa qatysty salmaqty máseleler jýyrda Almatyda qaıta qozǵaldy. Megapolıste bıznes júrgizýdiń jaı-kúıi shaǵyn jáne orta bıznes ókilderiniń basqosýynda talqylandy.

Osy jıynda aıtylǵandaı, saýda sektoryndaǵy endigi daý dúken­derdegi kassadan týatyny ań­ǵa­rylyp qaldy.  Bul birneshe jyl­dan beri kóterilip kele jat­qan, pisip-jetilgen másele ekeni belgili. Kassalyq apparattardy aýystyrý týraly áńgime  2016 jyly bastalǵan-dy. Qarjy mınıstr­liginiń «Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda salyq tóleýshiler esep aıyrysý kezinde tirkeý nemese málimetterdi berý fýnksııasy bar baqylaý-kassalyq apparattardy qoldanatyn qyzmet túrlerin bekitý» týraly №206 buıryǵy da sol jyly jarııalandy. Bul qujat salyq organdary belgilegen 10 qyzmet túrin kórsetýmen aınalysatyn kásipkerlerge burynǵy kassalyq apparatyn qazirgi onlaın kassalyq apparatqa aýystyrýdy mindetteıdi. Biraq kásipkerlermen aradaǵy uzaq kelissózderden keıin tapsyrma kezeń-kezeńimen oryndalady dep mámilege kelgen edi.

Úkimettiń baılamy boıynsha, baqylaý kassasyn engizý qolma-qol esep aıyrysýdy naqty ýaqyt rejiminde qashyqtan baqylaýdy qamtamasyz etetin kórinedi. Salyq qyzmetkerleri esep berý merzimin kútpeı-aq, kásipkerdiń tabysy men ol deklarasııalaıtyn kiristi úne­mi salystyryp otyrady. Derekterdi jiberý fýnksııasy bar kassalyq baqy­laý mashınalaryn (KBM) engizý arqyly kásipkerlerdiń kirisin azaıtyp kórsetý nemese jasyryp qalýynyń aldyn alyp, qazynaǵa túsetin salyqtyń kóle­min arttyrýǵa bolady. Dál osyndaı kas­sa­lyq apparattardy ornatýdyń nátıjesinde 2018 jyly bıýdjetke qosymsha 14,1 mlrd teńge túsipti.

Arada úsh jyl ótkende Úkimet bul máselege qaıta oralyp, 2020 jyl­dan bastap jańalyqty jalpyǵa bir­deı mindetteýge sheshim qabyldap otyr. 2019 jyly 16 tamyz kúni Qar­jy mınıstrliginiń «Qazaqstan Respýb­lı­kasy aýmaǵynda salyq tóleýshiler esep aıyrysý kezinde tirkeý nemese máli­metterdi berý fýnksııasy bar baqylaý-kassalyq apparattardy qoldanatyn qyzmet túrlerin bekitý» týraly №206 buıryǵyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi. Sóıtip keler jyldan bastap úsh deńgeıli baqylaý apparattary iske qosylatyn boldy. Onlaın kas­salyq apparaty operasııalardy sol mezette Qarjy mınıstrliginiń Mem­leket­tik kiris komıtetindegi serverge jetkizip otyrady. Endi kásipkerge baqy­laý-kassalyq apparatyn paıdalaný­dan ózge jol joq. 2020 jyldan keıin baqylaý-kassalyq apparatyn satyp alyp, ony memlekettik kirister organdaryna tirkemegen kásipkerge 7-25 aılyq esep­tik kórsetkish kóleminde aıyppul salynady. Al kásipkerler bolsa, bul buıryqty oryndaýǵa ShOB nemese usaq dúken ıeleri daıyn emestigin aıtyp, taǵy da es jıyp alý úshin ótpeli kezeń surap otyr.

Bastamashyl top Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevqa hat joldap, barlyq kásipkerlerge kassalyq apparattardy jańasyna aýystyrý, POS-termınaldar ornatý qajettiligine baılanysty zań­namany jemqorlyqqa qatysty tekserý­di ótinip otyr. «Kásipkerler jańa baqy­laý-kassalyq mashınalar men POS-ter­mınaldardyń quny úshin 39 mıl­lıard teńge, patent qoldanýǵa ruqsat etilgen qyzmet túrleriniń qysqarýymen kásip­kerlerge salynatyn salyq júktemesi 29 paıyzǵa artady» delingen kásipkerler Memleket basshysy atyna jazǵan ashyq hatta.

«Býhgalterlik esep» kompanııalar tobynyń negizin qalaýshy Maksım Ba­ryshev osy máselege qatysty bizben áńgi­mesinde mundaı jaǵdaıda qolaıly salyq rejimimen qamtamasyz etý týraly áńgime qozǵaýdyń ózi múmkin emes ekenin aıtty. Onyń pikirinshe, patentten bas tartýǵa áli erte, al kásipkerlerge ótpeli kezeń qajet.

«Biz qoldanystaǵy salyq júıesin qazirgi kúıinde qaldyra turý, olardy onlaın rejimdegi KKM jáne POS-termınaldaryn paıdalaný qajettiginen bosatý, 2023 jylǵa qaraı shaǵyn bıznes jáne saýda kásipkerlerine arnalǵan arnaıy rejimder týraly zańnamany ázirleýdi suraımyz» deıdi M.Baryshev.

Qazir kásipkerler arasynda onlaın-kassalyq mashınalar men POS-ter­mınaldarǵa kóshý týraly ereje bıýd­jetti toltyrý úshin engizildi, ol azamat­tardyń múddesin emes, belgili bir kom­panııalardyń múddesin qorǵaıdy degen pikir jıi aıtylyp júr. Saýda kásip­oryndary qaýymdastyǵynyń prezıdenti Nursadyq Ábishevtiń sózine qaraǵanda, bulaı oılaýǵa negiz bar.

«Bul ózgertýlerdiń maqsaty – kas­salyq mashınalar men POS-termınal­dardy múmkindiginshe kóp satý. Biraq biz úlken bıznes týraly emes, shaǵyn bıznes týraly aıtyp otyrmyz. Básekelestik kúsheıip keledi. Olardyń qajetti taýarlardy satyp alýǵa múmkindigi joq» deıdi N.Ábishev.

Shaǵyn kásip ıeleri bólshek saýdada patentti paıdalaný múmkindigin ýaqytsha bolsa da saqtap qalǵysy keledi. Olar kópten beri kóterilip júrgen ońtaılandyrylǵan salyq tártibin engizý bul salada tabys taýyp, otbasyn asyrap otyrǵan segment úshin aýyr tıedi degennen tanbaı otyr.

«Qazaqstannyń tikeleı saýda-sattyq qaýymdastyǵy» atqarýshy dırektory Anastasııa Kalashnıkovanyń aıtýynsha, saýda segmentine 1 mln 385 myń adam tartylǵan. Bul halyqtyń 16%-y. Olardyń aýqymyn ınstagram jelisi arqyly tort satatyn qyzdardan bastap eldiń saýda úılerindegi lıýks býtık­teriniń ıelerine deıingi kásipkerler qurap otyr.

Qazaqstannyń tikeleı saýda qaýym­das­tyǵynyń atqarýshy dırektory Anastasııa Kalashnıkova «Saýdada júrgen bıznes ókilderi úshin barlyǵyna birdeı jańa kassalyq apparattar satyp alǵyzý salyqtan tabys túsimderin arttyrý úshin emes, jeke bireýdiń qaltasy úshin jasalyp otyrǵandaı áser qaldyrady» degen pikirde. Onyń aıtýynsha, jyl saıyn bıznes qurylymyna kassalyq apparattar satyp alý týraly zańǵa ózgerister engiziledi. «Shaǵyn saýdada júrgen kásipkerdiń ortasha jyldyq tabysy – 8 mln teńge. Ony 12 aıǵa shaqqanda 700 myń teńgeden shyǵady. Onyń ishinen aı saıynǵy salyqtyq aýyrtpalyqtar men ózge de memlekettik shyǵyndardy eseptegende, taza paıdasy 170 myń teńgeden aspaıdy. Biz mundaı saýaldamany 2 myń shaǵyn kásipkerdiń arasynda júrgizdik», deıdi A.Kalashnıkova.

Osyǵan deıin memleket jeke kásip­kerlerdiń jańa onlaın-baqy­laý-kas­salyq mashınalary úshin shyǵyndaryn óteıtinin habarlaǵan bolatyn. Bul usynys áli kúshinde. Tıisti túzetýler «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bıznes ortany damytý jáne saýda qyzmetin retteý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańyna engizilip, oǵan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev qol qoıdy. Bul qujat boıynsha belgili bir merzimde salyq mólsheri kem degende 60 myń teńge shamasynda bolsa, onda osy somadan kassalyq apparattyń quny shegerilip otyrady. Úkimettiń ekonomıkalyq blogy kassalyq apparatty satyp alý úshin 60 myń teńge kóleminde ótemaqy engizýdi josparlap otyr.

Respýblıkalyq kásipkerlerge kómek kór­setý ortalyǵynyń dırektory Dmı­trıı Kazansev bizben áńgimesinde ótem­aqy sharttarynyń qalypty jáne zań sheńberinde júzege asatynyn, tabys salyǵy esebinen kassa apparatynyń qunyn shyǵaryp beretinin aıtty. Aıta keteıik, memlekettik kirister komıteti jańa júıeni «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda qolǵa aldy. Mundaǵy maqsat – kásipkerlerdi onlaın rejimde jumys istetý arqyly kassalyq apparattan ótetin barlyq operasııalardy baqylap otyrý, ıaǵnı zańsyz aqsha aınalymynyń aldyn alý.

Sarapshylar sıfrly tehnologııanyń múmkindigi qarqyndy damyp jatqanyn eskere otyryp, bolashaqta onlaın-kassalyq apparattardyń da, dúkendegi satý­shynyń da keregi bolmaı qalýy múm­kin ekenin eskertedi. 2019 jyldyń qańtar aıynda ataqty Amazon kompanııasy satýshysy, kassalyq apparaty joq dúkender jelisin iske qosqany osynyń bir mysaly ǵana. Buǵan deıin kompanııa qyzmetkerleri atalǵan júıeni qanatqaqty rejimde talaı ret synaqtan ótkizgen-di.

Elimizde 30 myńǵa jýyq kompanııa jańa kassaǵa kóshýi kerek. Osy jospar oryndalsa, qazynaǵa salyqtan túsetin qarjy on esege deıin artýy múmkin. Al erejeni buzǵandarǵa aıyppul salynady. Úkimet ázirge eshkimdi jazalaǵan joq. Jyl sońyna deıin túsindirý jumystary júrgiziledi. Sondyqtan kásipkerlerdiń onlaın kassaǵa tolyqtaı aýysýyna áli ýaqyt bar.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Elektrondy qyzmet úlesi ósti

Tehnologııa • Keshe

Brazılııada vırýs basylmaı tur

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar