Qoǵam • 19 Jeltoqsan, 2019

Jasyl damý – ǵylymı-tehnıkalyq keńesti kúsheıtpek

9 retkórsetildi

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev 2019 jyly qyrkúıek aıynda BUU klımattyq sam­mı­tinde sóılegen só­zin­de qorshaǵan orta jaǵ­da­ıy­nyń quldyraýy álemdi tu­raq­­syzdandyratyn fak­tor­­lardyń biri ekenin aıtyp ótti. Tabıǵatqa tehnogendi túrde áser etý men Ortalyq Azııa­daǵy klımattyń ózgerýi asa kúrdeli ekzıstensıaldyq tur­ǵydaǵy problemalarǵa, atap aıtqanda shóleıttený, muz­dyq­tardyń erýi jáne sýarmaly sý men aýyz sý resýrstarynyń sarqylýyna ákelip soqpaq.

­29 qarasha kúni Nur-Sultan qalasynda Jasyl tehnologııalar men ınvestısııalyq jobalar halyqaralyq ortalyǵynda (IGTIC) Ǵylymı-teh­nı­ka­lyq keńestiń birinshi otyrysy ótti. IGTIC basqarma tóraǵasy Ramazan Jampıısov keńes jumysyn asha otyryp, ortalyqtyń basty maqsaty – jasyl tehnologııalardy ilgeri damytý men ekonomıka básekelestigi jáne turǵyndardyń ómir sapasyn arttyrý men qorshaǵan ortaǵa degen keri áserdi azaıtý úshin bızneske qoldaý kórsetý ekenin jetkizdi. Bul baǵyttardyń barlyǵynda ǵylymnyń, ǵylymı-tehnologııalyq damýdyń jáne eks­pert­tik qorytyndy júrgizýdiń róli asa mańyzdy.

Sondaı-aq ǴTK-nyń uıymdas­ty­­rýshylyq qurylymy men qura­my beki­tildi. Keńesti tanymal ǵa­lym, Senat depýtaty Baqytjan Jumaǵulov bas­qardy. Tóraǵanyń «Qal­dyqtardy bas­qarý», «Turaqty ener­gııa resýrs­ta­ry», «Turaqty qala», «Tu­raq­ty aýyl sharýashylyǵy», «Eko­lo­gııa, qorshaǵan ortany qorǵaý» ba­ǵyt­­tary bo­ıynsha orynbasarlary bolyp Gleb Shegelskıı, Temirhan Dosmuhambetov, Uzaqbaı Qarabalın, Shynbolat Baıqulov, Aıdar Taty­ǵu­lov, Rapıl Joshybaev taǵaıyn­dal­dy.

«Jasyl ǴTK-ny qurýdyń alǵy­shar­ty retinde jasyl tehnologııalardy ilgeri jyljytýdyń zańnamalyq-quqyqtyq negizi paıda boldy. Bul jańa Ekologııalyq kodekstiń jobasyna ený kerek. Jasyl tehnologııalardyń beki­tilgen tizimi joq bolǵandyqtan, sáı­­kesinshe ony qoldaný boıynsha sta­tıstıkalyq aqparattar da joq. Mem­leket jańa (ekologııa) mınıs­tr­­lik arqyly «jasyl» tehnologııa­lar­­dy engizý men qoldaný kezinde bıznes úshin ekonomıkalyq ynta men qoldaýdy bekitýge nıetti», dep túsindirdi ǴTK IGTIC pen ǵylymı-teh­­nologııalyq keńsesiniń jetekshisi Gúlbazar Medıeva.

Búginde IGTIC-te jasyl tehnologııalar salasyna qarasty 300 jobadan tu­ra­tyn júıe jınaqtalyp qaldy. Sol sebepti jasyl ekonomıkaǵa qatysty máselelerdi sheshý úshin eksperttik jáne ǵylymı qoǵamnyń qoldaýy asa mańyzdy.

«Qazaqstan alǵashqylardyń biri bolyp jasyl ekonomıkaǵa kóshý tu­jy­rymdamasyn qabyldady. 2013 jyly Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaev bekitken stra­tegııalyq qujatta alǵash ret eko­lo­gııa­lyq problemalardy eko­no­mı­­kanyń ekologızasııasy, zańnama men qoǵam arqyly sheshýdiń ádisteri kel­tirilgen bolatyn. Sol sebepti, tu­raq­ty damý maqsattaryna qol jetkizý úshin qorshaǵan orta jaǵdaıynyń nasharlaýy saldarynan bolatyn eko­nomıkalyq ósimge qatysty máse­le­ni túpkilikti sheshý qajet. Bul tur­ǵyda, memleketterdiń jańa teh­no­lo­gııalar men bilimge degen qolje­ti­mdi­ligin keńeıtý kerek», dedi Baqytjan Jumaǵulov.

Otyrys sońynda qatysýshylar ǴTK qurylý máselesin talqylap, pikir almasty. Oǵan qosa, olar keńes­tiń maqsat-mindetterin anyq­ta­dy. Atal­ǵan keńes keshendi baǵa­laý, aka­demııalyq saraptama men eks­pert­tik súıemeldeý, eksperttik qo­ry­­­tyndylardy daıyndaý, usy­nys­tar­dy óńdeý jáne taǵy da basqa is-sha­ra­lar­dy júzege asyrady.

«ǴTK áreketti ári paıdaly alań bolaryna senemiz. Keńes quramyna Úkimet pen joǵary laýazymdy adam­dar­ǵa birden shyǵa alatyn tul­ǵa­lar endi. Eksperttik qoǵam ne isteý keregi men qandaı máseleler bary jáne ony sheshý joldaryn jaqsy biledi. Keńestiń eki mindeti bolý kerek: problemalardy anyqtap sheshim qabyldaý, ekinshisi – barynsha tıimdi jobalardy tańdap, iske qosý olardy ómirge qosý», dedi Ǵylymı-teh­nı­ka­lyq keńestiń múshesi, ınnovasııalar men balamaly energetıka boıynsha halyqaralyq maman Vladımır Kım.

 

Anna ShOLGINA

Sońǵy jańalyqtar

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Týrızm – tabys kózi

Parlament • Búgin, 06:53

Qıyrdaǵy qaıyrymdy qazaq

Qoǵam • Búgin, 06:45

Mýzykalyq mádenıet – mektepten

Rýhanııat • Búgin, 06:36

Turǵyndardyń talap-tilegi taldanady

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Azııanyń úzdigi atandy

Aýyr atletıka • Búgin, 06:30

Kúnine bir jaqsylyq jasa!

Rýhanııat • Búgin, 06:27

Shákirtteri birinshi oryndy bergen emes

Aımaqtar • Búgin, 06:25

Mýzeı qory tolyqty

Rýhanııat • Búgin, 06:23

О́tinishter partııa nazarynda

Aımaqtar • Búgin, 06:20

Jańa jolda júz aqaý

Qoǵam • Búgin, 06:17

Qurylysty aıaqtaýǵa kepildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:17

«Klassıkter» úshinshi oryn aldy

Sport • Búgin, 06:15

Almaty, 1921 jyl, 8 maýsym

Rýhanııat • Búgin, 06:12

Jańa energııa blogy iske qosylady

Ekonomıka • Búgin, 06:00

Qaıran, Qumsaı!..

Rýhanııat • Búgin, 05:31

Soltústik shuǵylasy

Rýhanııat • Búgin, 05:25

Qashqan sarbaz ustaldy

Qazaqstan • Búgin, 05:05

Baqylaý barynsha kúsheıtildi

Saıasat • Búgin, 05:05

Japon ıeni: keshe jáne búgin

Ekonomıka • Búgin, 05:05

Negizsiz tekserý – kásipke kedergi

Aımaqtar • Búgin, 05:05

Joldama úshin judyryqtasady

Kásipqoı boks • Búgin, 05:00

Uqsas jańalyqtar