Qazaqstan • 19 Jeltoqsan, 2019

Túrkııadaǵy «Qazaq eli»

32 retkórsetildi

1991 jyldyń 16 jeltoqsany kúni Qazaq eliniń táýelsizdigin sanaýly saǵattardyń ishinde moıyndaǵan Túrkııa res­pýblıkasy ekeni belgili. Son­daı-aq álem memleketteri arasynda Qazaqstanda óz elshiligin alǵashqylardyń biri bolyp ashqan da Túrkııa. Sodan bergi aralyqta eki memleket arasyndaǵy týys­tyq jáne dostyq pen árip­testik aıasyndaǵy qarym-qa­tynas tereńdeı túsýde. So­nyń biri – joǵary bilim berý salasyndaǵy baılanystar.

Osy oraıda Q.Jubanov atyn­daǵy Aqtóbe óńirlik mem­lekettik ýnıversıteti men Túrkııanyń joǵary oqý oryndary arasyndaǵy qarym-qatynastardyń aıasy meı­linshe keń ekenin aıtqan jón. Onyń aýqymy joǵary bilim berýdiń tıimdiligin kóterý, ǵylymı-zertteý qyzmetiniń deńgeıin ósirý, stýdentter men magıstranttardyń akademııalyq utqyrlyǵyn keńeıtý jáne qos mamandyq berý sekildi ba­ıypty baǵdarlamalardy qamtıdy. Bul baǵytta Qazaqstandaǵy óńirlik joǵary oqý orny Túrkııanyń 12 ýnıversıtetimen ózara ynty­maq­tastyq jóninde kelisim or­nyqtyrdy.

Ásirese qazirgi kúni eki el ara­­syndaǵy túrkolog ǵalymdar bir­lesip ázirlegen kompıýterlik-lıngvıstıkalyq jobalardyń bereri mol ekeni belgili bolyp otyr. Súbeli eńbekter latyn álip­bıine negizdelgen. Sondaı-aq jańa formattaǵy qazaqsha-túrikshe oqý­lyqtar da stýdentterdiń se­nimdi serigine aınalyp keledi. La­­tyn qarpine arqa súıeıtin IT- baǵdarlamalardyń qoldanys aıasy da kúnnen-kúnge arta túsýde. Onyń búgingi betalysy ınnovasııalyq sıpattaǵy zertteýlerge jol ashady, – dedi Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe óńirlik memlekettik ýnı­versıtetiniń rektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Baýyrjan Erdembekov.

Otandyq óńirlik jáne sheteldik joǵary oqý oryndary arasyndaǵy dánekerliktiń oń mysaldary az emes. Sonyń biri Q.Jubanov pen Kastamoný ýnıversıtetteri ujym­dary birlesip túndigin túrgen «Qazaq eli» atty qazaq tili men mádenıeti ortalyǵy. Osy arada aıta keterlik másele, Túrkııadaǵy Kastamoný ýnıversıteti Q.Jubanov ýnıversıtetine magıstratýra men bilim berý baǵdarlamasy boıynsha birlesken oqý josparyn usynǵany.

Túrkııalyq professor Orhan Sóılemezdiń Aqtóbede ótkiz­gen dáristeri men sabaqtary tyń­daý­shylardyń ystyq yqylasyn týǵyzdy. Ásirese olarǵa qazaq áde­bıeti nusqalarynyń túrik tilindegi aýdarmalary jónindegi dá­rister aıryqsha áser qaldyrǵan. Bul jaıt Túrkııadaǵy «Qazaq eli» or­talyǵynyń ashylý rásimi kezinde ortaq áńgimeniń tamyzyǵyna aınaldy. О́z kezeginde Q.Jubanov ýnıversıtetiniń dosenti, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Baǵıla Muratbektiń túrkııalyq stýdentter aldynda «Qazaq tili gramati­kasy» oqýlyǵynyń tusaýyn keskeni de ortalyq qyzmetiniń mazmunyn tereńdete tústi.

Kastamoný ýnıversıtetiniń rektory, professor Seııt Aıdyn­nyń bul baǵyttaǵy oı-pikiri tó­mendegideı bolyp shyqty:

– «Qazaq eli» ortalyǵy – bilim men ǵylym salasyndaǵy qazaq-túrik yntymaqtastyǵynyń  jarqyn kórinisi. Túrik elinde qazaq tili men mádenıetin úlgi tutýdyń taptyrmas úlgisi. Osy arqyly tutastaı Qazaqstan tarıhy men mádenıetine qatysty máselelerdi de túgendep alýǵa bolady. Árıne túpteı kelgende báriniń bastaýy eki memleket arasyndaǵy dostyq pen ózara túsinistik bolyp qala beredi. Qazirgi jaǵdaıda onyń altyn kópiri «Qazaq eli» bolyp otyrǵany –bárimiz úshin zor mártebe.

 

AQTО́BE – KASTAMONÝ – AQTО́BE

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Ýálıhan QALIJAN (1948)

Basylym basshylary • Búgin, 16:57

Alysty jaqyndatatyn qurylǵy

Qoǵam • Búgin, 16:23

Qaıyrymdylyq – qasterli qasıet

Qoǵam • Búgin, 15:54

Almatydaǵy ıesiz jeliler qala balansyna beriledi

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:49

Almatyda 39 medısınalyq uıym ashylady

Medısına • Búgin, 15:31

Basylym basshylary - Nurlan ORAZALIN (1947)

Basylym basshylary • Búgin, 15:24

Memleket basshysy Dáýren Abaevty qabyldady

Prezıdent • Búgin, 15:08

Jaqsylyq júrek jylytady

Qazaqstan • Búgin, 15:07

Basylym basshylary - Ábish KEKILBAIULY (1939-2015)

Basylym basshylary • Búgin, 15:06

Mektep bitirýshi túlekter jol qurylysy salasymen tanysty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:03

Jetistikke jetken jandardy dáripteıdi

Aımaqtar • Búgin, 12:42

Inklıýzıvti qoǵam qurý úshin...

Qoǵam • Búgin, 12:21

Erikti jastar erkin formatta pikir almasty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 12:05

Almatyda qurylys qarqyndy júrip jatyr

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 11:33

Tálimi zor, ǵıbraty mol jıyn

Aımaqtar • Búgin, 11:18

Danyshpan toıyna bir tamshy úles

Abaı • Búgin, 10:36

Habarsyz ketken kásipker izdestirilýde

Aımaqtar • Búgin, 10:24

Jumyrtqa nege qymbattaıdy?

Ekonomıka • Búgin, 09:27

О́ner mýzeıindegi ózgeshe kórmeler

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Alısa – Arqa tósinde

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Uqsas jańalyqtar