Úkimet • 19 Jeltoqsan, 2019

Dárigerdiń ortasha jalaqysy 2025 jyly 2,5 esege artady - Eljan Birtanov

89 retkórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov 2016-2019 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń densaýlyq saqtaý «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynyń qorytyndylary týraly baıandap, densaýlyq saqtaýdyń memlekettik baǵdarlamasynyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan jobasyn usyndy. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmeti habarlady.

«Densaýlyq» densaýlyq saqtaýdy damytýdyń memlekettik baǵdarlamasynyń negizgi nátıjeleri E. Birtanov atap ótkendeı, 2016-2019 jyldarǵa arnalǵan densaýlyq saqtaýdy damytýdyń «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda qabyldanǵan sharalar negizgi medısınalyq-demografııalyq kórsetkishterdi jaqsartýǵa múmkindik berdi. Kútiletin ómir súrý uzaqtyǵy 73,15 jasty qurady. Jalpy ólim-jitim 2%-ǵa, analar ólimi 13%-ǵa, náresteler ólimi 4%-ǵa, týberkýlezden ólim-jitim 41%-ǵa tómendedi.

Densaýlyq saqtaý salasynja qurylymdyq ózgerister oryn aldy, atap aıtqanda, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý qyzmeti quryldy, birinshi rettik medısınalyq-sanıtarlyq jáne jedel kómek kórsetý jetildirildi, dári-dármektermen qamtamasyz etý ortalyqtandyryldy, medısınalyq bilim berý jańǵyrtyldy, ınfraqurylym jaqsartylyp, densaýlyq saqtaý salasyn sıfrlandyrý engizildi.

«Medısınalyq qyzmetkerlerdiń jalaqysy 30%-ǵa ósti, medısınalyq qyzmetkerler tapshylyǵy 2,7 ese azaıdy. Densaýlyq saqtaýǵa salynatyn ınvestısııalar 2,4 ese ósip, 147 mlrd teńgege jetti. 469 jańa medısınalyq nysan iske qosyldy», dedi mınıstr.

Sıfrlandyrýdyń arqasynda emhanalardaǵy kezek 2 ese azaıdy. Barlyq memlekettik medısına uıymdarynda medısınalyq aqparattyq júıeler  engizildi.

«Jalpy, «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynyń qoıylǵan negizgi maqsattary men mindetterine qol jetkizilgeni baıqalady», dedi E. Birtanov.

Densaýlyq saqtaýdy damytýdyń jańa memlekettik baǵdarlamasynyń mindetteri, baǵyttary men basymdyqtary Densaýlyq saqtaýdy damytýdyń jańa memlekettik baǵdarlamasy 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan. 

«Baǵdarlamanyń maqsaty – sapaly jáne qoljetimdi densaýlyq saqtaýdy qamtamasyz etý. Osy maqsatqa toǵyz negizgi baǵyt boıynsha úsh mindetti sheshý arqyly qol jetkiziledi», dedi mınıstr.

Baǵdarlama mindetteri: 

  • turǵyndardyń salaýatty ómir súrý saltyn ustanýyn qalyptastyrý jáne qoǵamdyq densaýlyq saqtaý qyzmetin damytý; 
  • medısınalyq kómek sapasyn arttyrý
  • densaýlyq saqtaý júıesiniń turaqty damýy. 

Memlekettik baǵdarlamanyń toǵyz baǵyty:

 ● adamdardyń densaýlyǵyn tańdaý;

● zamanaýı qoǵamdyq densaýlyq qyzmeti;

● BMSK deńgeıinde densaýlyqty jan-jaqty qoldaý;

● adam kapıtalyn damytý;

● medısınalyq kómek kórsetýdi jetildirý;

● densaýlyq saqtaýdyń biryńǵaı sıfrlyq keńistigin qurý;

● MÁMS iske asyrý jáne densaýlyq saqtaý qyzmetterimen jappaı qamtýǵa qol jetkizý úshin erikti medısınalyq saqtandyrýdy ilgeriletý;

● medısına salasyndaǵy ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartý;

● densaýlyq saqtaýdaǵy tıimdi basqarý.

Baǵdarlamanyń negizgi basymdyqtary:

Birinshi — minez-qulyq táýekelderi faktorlarynyń aldyn alý jáne salaýatty ómir súrý saltyn ustaný boıynsha sharalar kúsheıtiledi;

Ekinshi — balalar men jasóspirimderdiń densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa basymdyq berýmen aýrýlardyń aldyn alýǵa, kómek kórsetýge jáne úzdik halyqaralyq tájirıbeni eskerýmen tolyqqandy ońaltýǵa nazar aýdarylady;

Úshinshi — jalaqyny arttyrý, áleýmettik qoldaý sharalaryn kúsheıtý, kásibı jaýapkershiligin qorǵaý arqyly medısınalyq qyzmetker mártebesin arttyrý;

Tórtinshi — jeke sektor resýrstaryn tartýmen 2025 jylǵa deıin halyqaralyq deńgeıdegi zamanaýı aýrýhanalar jelisin salý baǵdarlamasy arqyly óńirlerde densaýlyq saqtaý ınfraqurylymyn edáýir jańartý, sondaı-aq memlekettik-jekemenshik áriptestik tetikteri boıynsha iri nysandardy salýǵa ınvestısııalyq shyǵyndardy óteý jáne medısınalyq qyzmetterge tarıfterdi arttyrý. 

Turǵyndardyń salaýatty ómir saltyn ustanýyn qalyptastyrý mindeti aıasynda, tuzdy tutynýdy 31%-ǵa, temeki shegýdi 13,6%-ǵa, alkogoldi tutynýdy 16%-ǵa tómendetý josparlanǵan.

Dene shynyqtyrý jáne sportpen aınalysatyn azamattardy qamtý 36%-ǵa jetedi. Balalardyń semizdikke shaldyǵýy 8%-ǵa tómendeıdi.

Tamaq ónimderiniń sapasyna, negizgi ınfeksııalyq aýrýlarmen kúresýge jáne jaraqattaný men jazataıym oqıǵalardan ólim-jitimdi tómendetýge erekshe nazar aýdarylady.

«Nátıjesinde AITV-ǵa shaldyqqa adamdardy emdeýmen qamtý 29%-ǵa artady,  jol-kólik oqıǵalarynan ólim-jitim 24%-ǵa tómendeıdi, týberkýlezben syrqattaný 9%-ǵa, abaısyzda ýlanýdan ólim-jitim 10%-ǵa azaıady», dedi mınıstr.

Baǵdarlamada balalar men jasóspirimderdiń densaýlyǵyna basymdyq berýmen aýrýlardyń aldyn alýǵa jeke baǵyt arnalǵan. 15 jastan 17 jasqa deıingi jasóspirimder arasynda ózine ózi qol jumsaýdan ólim-jitimdi 4%-ǵa tómendetý kózdelgen. 

Baǵdarlamanyń taǵy bir baǵyty - adam kapıtalyn damytý baǵytynyń aıasynda kásibı damytýdy jetildirý, bıomedısınalyq zertteýler naryǵyn damytý,  derbestendirilgen medısınany kommersııalandyrý, engizý kózdelgen. Jalaqysyn arttyrý, áleýmettik qoldaý sharalaryn kúsheıtý, kásibı jaýapkershiligin qorǵaý arqyly medısınalyq qyzmetker mártebesin arttyrý josparlanǵan. 2025 jyly ekonomıkada dárigerdiń ortasha jalaqysynyń ortashaǵa ara qatynasy 2,5 eseden asady jáne 550 myń teńgeni quraıdy;  aýyldardy medısınalyq qyzmetkerlermen qamtamasyz etý 13%-ǵa ósedi; klınıkalyq zertteýler sany 2 ese artady.

Sonymen qatar jańa baǵdarlama sheńberinde pedıatrııa, ońaltý jáne basqa medısınalyq qyzmetterdi keńeıtý jáne dári-dármekpen qamtamasyz etýdi jetildirý josparlanǵan. 

Pasıentterdiń medısınalyq kómek sapasymen qanaǵattaný deńgeıi 65%-ǵa deıin artady; múgedektikke alǵashqy shyǵý deńgeıi 2,4%-ǵa tómendeıdi.

Baǵdarlama aqparattyq júıelerdi odan ári damytýdy, bıznes ıntellekt quraldaryn engizýdi, qashyqtyq medısınasyn damytýdy, statıstıkanyń jańa tásilderin engizýdi kózdeıdi. Osylaısha, ıntegrasııalanǵan platformasy bar medısınalyq uıymdardyń úlesi 90%-ǵa jetedi.

«Densaýlyq saqtaý júıesiniń turaqty damýy» mindeti aıasynda turǵyndardyń densaýlyq saqtaýǵa jumsaıtyn jeke shyǵyndarynyń úlesi 39%-dan 27%-ǵa deıin tómendeıdi.

Birinshi rettik medısınalyq-sanıtarııalyq kómek pen qoǵamdyq densaýlyq saqtaýdy qarjylandyrý jalpy shyǵystardyń 60%-na jetedi.

Sonymen qatar negizgi quraldardy jańartý, iri obektilerdi salýǵa jumsalǵan ınvestısııalyq shyǵyndardy óteý, tarıfterdi jetildirý kózdelgen.

Prezıdent tapsyrmasy boıynsha, medısınalyq tehnıkamen jabdyqtaý 100%-ǵa jetedi, medısınalyq ǵımarattarynyń tozýy 38%-ǵa tómendeıdi; densaýlyq saqtaý salasyna salynatyn ınvestısııalar kólemi 2,8 trln teńgege jetedi, onyń ishinde jeke ınvestısııalar úlesi 70%-dy quraıdy.

Infraqurylymdy jańartýdyń arqasynda, 2025 jylǵa deıin halyqaralyq standarttarǵa saı zamanaýı kópsalaly aýrýhanalar salý boıynsha baǵdarlama júzege asyrylady jáne oǵan jeke sektor resýrstary tartylady. El óńirlerinde 19 zamanaýı kópsalaly aýrýhana salynady. Osylaısha, mańyzdy tósek-oryn qory 50%-ǵa jańarady. Bul maqsatta aǵymdaǵy jyldyń 11 jeltoqsanynda QR Úkimeti men Eýropa Qaıta Qurý jáne Damý Banki arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy.

Jańa baǵdarlamany júzege asyrýdan kútiletin nátıjeler Memlekettik baǵdarlamany iske asyrý nátıjesinde 1 adamnyń densaýlyǵyna shaqqanda shyǵyndar 279 myń teńgeni quraıdy. 

Negizgi sozylmaly aýrýlardan erte ólim-jitim deńgeıi 15,56%-ǵa, analar ólimi 16,7%-ǵa, náresteler ólim-jitimi 19,4%-ǵa tómendeıdi. Turǵyndardyń ómir súrý uzaqtyǵy 2025 jyly 75 jasqa jetedi.

Memlekettik baǵdarlama jobasy turǵyndarmen, memlekettik emes jáne halyqaralyq uıymdarmen, barlyq memlekettik organdarmen, Prezıdent Ákimshiligimen kelisilgen.

Sonymen qatar otyrys kezinde Ulttyq ǵylymı kardıohırýrgııalyq ortalyqtyń basqarma tóraǵasy Iýrıı Pıa sóz sóıledi.  Onyń aıtýynsha, mundaı baǵdarlamalar densaýlyq saqtaý salasyn asa ilgeriletip, kóbirek ınvestısııa tartýǵa múmkindik jasaıdy. 

Mysaly, kardıologııa jáne kardıohırýrgııany damytý boıynsha qabyldanǵan baǵdarlama ár óńirde kardıologııalyq ortalyqtar ashyp, joǵary tehnologııalar engizýge múmkindik berdi, jalpy, búgingi tańda júrek-qan tamyry aýrýlaryna qatysty problemalar sátti sheshilýde.

«Qazir barlyq óńirlerde damyǵan bizdiń kardıologııa jáne kardıohırýrgııa qyzmetteriniń jáne densaýlyq saqtaýdaǵy basqa da qyzmetterdiń, ásirese, birinshi rettik medısınalyq-sanıtarııalyq kómektiń arasyndaǵy aıyrmashylyqty barynsha azaıtatyn sát keldi. Mundaı kómek qoljetimdi ári joǵary bilikti bolýy tıis. Men kardıologııa jáne kardıohırýrgııa qyzmetterin damytý muny óz kúshimizben, óz kadrlarymyzben jasaý múmkin ekeniniń mysaly bola alady dep oılaımyn», dedi Iý. Pıa.

Sońǵy jańalyqtar

Qansonarda búrkitshi shyǵady ańǵa...

Aımaqtar • Búgin, 12:38

Negizgi uǵymdar júıelenedi

Saıasat • Búgin, 08:43

Tıimdi dıologqa jol ashady

Saıasat • Búgin, 08:37

Qoǵam múddesin oılaǵan qujat

Saıasat • Búgin, 08:33

Jarysty 8 júldemen aıaqtady

Sport • Búgin, 08:29

Aqpannyń borany ashýly

Aımaqtar • Búgin, 08:26

О́tken ǵasyr órnegi

Tanym • Búgin, 08:25

Úshinshi ret fınalda jeńildi

Tennıs • Búgin, 08:24

Jas ǵalymdardyń aımaqtyq semınary

Qoǵam • Búgin, 08:18

Sóz soıyl №89

Rýhanııat • Búgin, 08:02

Shahar shyraıyn shaǵyn bıznes ashady

Aımaqtar • Búgin, 08:01

10 jyl sýbsıdııalanǵan salanyń jyry

Ekonomıka • Búgin, 07:53

Jemisten chıps jasaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:52

Sózdiń quny men qudireti

Rýhanııat • Búgin, 07:46

Baǵany aýyzdyqtaýdyń amaly

Úkimet • Búgin, 07:44

Telearna jumysynyń esebi tyńdaldy

Qoǵam • Búgin, 07:36

Maqamy máshhúr Mańǵystaý

Aımaqtar • Búgin, 07:26

Saıat atynyń syny men baby

Qoǵam • Búgin, 07:23

Qalamy semser serke edi

Tanym • Búgin, 07:20

Reıtıngtegi ornyn saqtap qaldy

Fýtbol • Búgin, 07:17

О́zi de, sózi de sulý

Rýhanııat • Búgin, 07:15

О́ner aıdynynda sáýlelengen jumaq ólke

Rýhanııat • Búgin, 07:07

Uqsas jańalyqtar