Prezıdent • 20 Jeltoqsan, 2019

Memleket basshysy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń ekinshi otyrysyna qatysty

80 retkórsetildi

Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń músheleri memlekettik organ ókilderimen birlesip aýqymdy jumys atqarǵanyn, qyzý talqylanyp, pikirtalas týǵyzǵan kóptegen usynystar men bastamalardyń eskerilgenin atap ótti. Memleket basshysy Keńestiń basty maqsaty elimizdegi ekonomıkalyq jáne saıası máseleler boıynsha júıeli, uzaqmerzimdi, tıimdi sharalar ázirleý ekenin aıtty. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlady.

– Bul demokratııany nyǵaıtýǵa jáne qoǵamnyń bılikke degen senimin arttyrýǵa úlken serpin beretin jumys dep sanaımyn. Bizdiń tájirıbemiz halyqaralyq uıymdar tarapynan joǵary baǵalanyp otyr. Kópshilik ony jaýapty ári syndarly dıalogtyń úlgisi retinde qabyldady. Eń bastysy, Ulttyq keńes  qoǵamnyń senimin aqtaı alatynyn dáleldedi. Munyń taǵy bir mańyzdy qyry bar. Biz syndarly dıalog arqyly jańa saıası mádenıettiń negizin qalyptastyryp jatyrmyz, dedi Prezıdent.  

Memleket basshysynyń aıtýynsha, búginde balama kózqarastan qoryqpaý prosesi júrýde. Ulttyq qoǵamdyq senim keńesinde Prezıdenttiń «Ártúrli kózqaras – bir ult» formýlasy tikeleı iske asyp jatyr.

Qasym-Jomart Toqaev biriktirilgen sheshimderdiń negizinde reformanyń alǵashqy bóligi daıyndalǵanyn jetkizdi. Sondaı mańyzdy reformalardyń biri – jer máselesi jáne aýyl sharýashylyq jerlerin tıimdi paıdalaný.

– Aýyl sharýashylyq mınıstrligi Sıfrlyq damý mınıstrligimen birlesip 2020 jyldyń 1 mamyryna deıin barlyq daıyndyq jumystaryn aıaqtaýy jáne birqatar aımaqtardaǵy jerdi kosmomonıtorıngteý jónindegi pılottyq jobany júzege asyrýy kerek. Sonymen qatar jerdi tıimdi paıdalanýdy baqylaýdy kúsheıtýdiń basqa da sharalaryn qolǵa alýymyz qajet. Igerilmeı jatqan jer ýchaskelerine salynatyn bazalyq salyqty 10-nan 20 esege deıin arttyrýdy usynamyn. Budan bólek ıgerilmeı jatqan jerlerdi májbúrlep qaıtaryp alýdyń ýaqytyn eki jyldan bir jylǵa deıin qysqartý qajet, dedi Memleket basshysy.

Memlekettik qurylymnyń esep berýi men ashyqtyǵy, bıýdjet qarjysynyń tıimdi ári utymdy jumsalýy – mańyzdy máseleniń biri. Qasym-Jomart Toqaevtyń sheshimi boıynsha, aldaǵy ýaqytta Esep komıteti memlekettik organdar men uıymdarda júrgizgen aýdıtorlyq jumystarynyń qorytyndylaryn jarııalaıdy, kvazımemlekettik sektordaǵy áleýmettik mańyzy bar mekemelerdiń dırektorlar keńesiniń quramyna azamattyq qoǵam ókilderi kiredi, memlekettik kásiporyndardyń básekelestik naryqqa ekonomıkalyq turǵydan tartylýyn azaıtý jumystary bastalady. 

Sondaı-aq shet elden jumys kúshin tartýǵa qatysty zań normalary da ózgeredi.

– 2020 jyly shet elden keletin jumys kúshine beriletin kvota aıtarlyqtaı qysqarady. Endi ol shamamen 40 paıyzǵa tómendeıdi, ıaǵnı 2019 jyly shet elderden 49 myń jumysshy kelgen bolsa, 2020 jyly ol 29 myńǵa deıin azaıady. Ekinshiden, 250-den astam adam jumys isteıtin, onyń ishinde 30 adamnan asa shet el jumysshylaryn tartatyn kásiporyndarda turaqty tekserý júrgiziledi. Endi Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jalaqynyń teńdeı berilmeýi, áleýmettik-turmystyq kıkiljińder sekildi taǵy da basqa zań buzýshylyqtarǵa der kezinde ún qata alady, mundaı problemalardyń kóbeıýine jol bermeıdi, dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysy óz sózinde bıýdjet qarjysynyń bólinýi, syrtqy qaryz týraly málimetterdiń ashyqtyǵy jónindegi aqparattyń jarııaly bolýy mańyzdy ekenine toqtaldy. Osyǵan baılanysty 2020 jyldyń 1 sáýirine deıin Ulttyq ekonomıka mınıstrligine, Qarjy mınıstrligine jáne Ulttyq bankke syrtqy qaryzdyń Biryńǵaı reestrin ázirleýdi tapsyrdy.

Kóleńkeli ekonomıkaǵa jáne qarjynyń zańsyz aınalymyna qarsy kúresý úshin Úkimet Ulttyq kásipkerler palatasymen birlesip, bıznes sýbektileri boıynsha ashyq ári biriktirilgen málimetter bazasyn qalyptastyrady.

Qasym-Jomart Toqaev áleýmettik reformalar týraly aıta kelip, kópbalaly  otbasylarǵa beriletin ataýly áleýmettik kómek máselesi áli de ózekti bolyp otyr dep sanaıdy. Úkimettiń aldyna ashyq ári ádil ataýly kómekpen qamtamasyz etý mindeti qoıyldy. Prezıdent memlekettiń tek muqtaj jandarǵa ǵana járdem berýi tıis ekenin aıtty.

– Kópbalaly otbasylarǵa jańa memlekettik járdemaqyny dıfferensıaldy, ıaǵnı aılyq eseptik kórsetkishtiń 42,5 myń teńgeden 74 myń teńgege deıingi eselengen ólshemimen berý usynylady. Sonymen qatar jaǵdaıy tómen otbasylardyń balalaryna kepildendirilgen áleýmettik paket jasaqtalady. Mektep jasyna deıingi balalar azyq-túlikpen jáne eń qajetti degen qural-jabdyqtarmen qamtylady. Oqýshylar mektepte ystyq tamaqty tegin ishedi, mektepke baryp-qaıtý jolaqysy, sondaı-aq, mektep formasy men oqý quraldary tegin bolady, dep málimdedi Prezıdent.

Múmkindigi shekteýli adamdar da nazardan tys qalmaıdy. Jumys berýshiler olardy jumysqa qabyldaý úshin arnaıy kvota bólýi tıis. Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev jumys berýshilerdiń mindetti 5 paıyzdyq zeınetaqy jarnasyn tóleýdi engizý merzimin keıinge shegerdi.

– Jumys berýshilerdiń mindetti 5 paıyzdyq zeınetaqy jarnasyn tóleýge qatysty daý-damaı basylar emes. Muny 2020 jyldyń 1  qańtarynan bastaý kózdelgen bolatyn, alaıda, áli kúnge deıin barshaǵa ortaq ustanym joq. Sondyqtan jumys berýshilerdiń mindetti zeınetaqy jarnasyn engizý merzimi 2023 jylǵa deıin shegerildi, dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Qazirgi saıası júıeni reformalaý salasynda da mańyzdy qadam jasalady. Prezıdenttiń pikirinshe, zańdy jáne qoǵamdyq tártipti buzbaıtyn ári ruqsat etiletin mıtıngilerdi uıymdastyrýda eskertý qaǵıdatyn engizýdi qolǵa alý kerek.  

– Bul – meniń túbegeıli ustanymym. Muny zańnamalyq turǵydan bekitetinimizdi bilesizder. Qoǵamdyq sanaǵa mıtıng ótkizý mádenıetin sińiretin ýaqyt keldi. Qoǵamǵa da, memleketke de óz ustanymdaryn ashyq aıtýǵa beıimdeletin kez jetti. Biraq mıtıngi ótkizý tek óz quqy emes, jaýapkershilik ekenin de túsingen jón. Búgingi Ulttyq keńestiń otyrysynda Prezıdenttiń Joldaýyn júzege asyrý jónindegi Jospardy oryndaý aıasynda beıbit jıyndar týraly joba ázirlengenin aıtqym keledi. Bul jerde qazirgi zańǵa jáı ózgeris engizý emes, beıbit jıynnyń barlyq túrin ótkizý, uıymdastyrý máselelerin retteıtin konseptýaldy jańa zań týraly sóz bolyp otyr. Úkimet zań jobasyn Parlamenttiń qaraýyna engizý kerek, dep tapsyrdy Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev tirkeý úshin partııa músheleri sanynyń tómengi shegin eki esege, ıaǵnı 40 myńnan 20 myń adamǵa deıin azaıtýǵa bolady dep sanaıdy. Sondaı-aq Prezıdent partııa qataryna saılanatyn azamattar tiziminde áıelder men jastar úshin mindetti 30 paıyzdyq kvotany engizýdi usyndy. Budan bólek zań shyǵarý organyndaǵy saıası azshylyqtyń quqyǵyn bekitetin zańnamalyq norma engiziletin bolady. Bul ártúrli partııa ókilderiniń Parlamenttegi keıbir komıtetterdi basqarýyna múmkindik beredi.

Memleket basshysy quqyq qorǵaýshylar belsendi kótergen máselelerdi sheshý isine de toqtaldy. Syrtqy ister mınıstrligine Azamattyq jáne saıası quqyq týraly halyqaralyq paktige jáne onyń Ekinshi Fakýltatıvti hattamasyna qosylý rásimderin bastaýdy tapsyrdy. Sondaı-aq Qylmystyq kodekstiń 174 babyn izgilendirý usynyldy.  Qoǵamda kópten beri talqylanyp, qyzý pikirtalasqa túsip kele jatqan taǵy bir mańyzdy másele – Qylmystyq kodekstiń jala jabý týraly 130-baby.

– Atalǵan normaǵa qatysty pikirtalasty zerdeleı otyryp, biryńǵaı sheshim qabyldaýdyń sonshalyqty kúrdeli ekenin baıqaýǵa bolady. О́ıtkeni quqyqtyq, gýmanıtarlyq, etıkalyq jáne halyqaralyq standarttar sııaqty barlyq baǵyttardy eskerý qajet. Atalǵan máseleniń qaǵıdattary men erekshelikterin taldaý nátıjesinde Qylmystyq kodekstiń 130-babyn qylmystyq dep tanymaý jáne ony Ákimshilik kodekske aýystyrý jóninde sheshim qabyldadym. Osy rette basqa azamattardyń quqyǵyna kepildik berý, olardy jala jabýdan jáne orynsyz aıyptaýdan qorǵaý úshin jaýapkershiliktiń joǵary shegin saqtaý qajet, dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Qasym-Jomart Toqaev sóziniń sońynda demokratııa degenimiz bılik úshin de, azamattar úshin de bóliný men ydyraýǵa emes, damý men jasampazdyqqa qyzmet etýge tıis zor jaýapkershilik ekenin atap ótti. Memleket basshysynyń pikirinshe, Qazaqstan azamattary tarıhı mıssııasyn oryndaýy, ıaǵnı bılik pen halyqtyń úılesimdi dıalogy arqyly kez kelgen qıyndyqty qalaı jáne qaıtip eńserýge bolatynyn kórsetýi tıis

Jıyndy Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy Erlan Qoshanov júrgizip otyrdy, sondaı-aq, Prezıdenttiń keńesshisi – Ulttyq keńestiń hatshysy Erlan Qarın, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń músheleri – Erlan Saırov, Saıasat Nurbek jáne Muhtar Taıjan sóz sóıledi.

Sońǵy jańalyqtar

Eljan Birtanov Qytaı elshisimen kezdesti

Qazaqstan • Búgin, 19:17

Basty aqparat (21.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:56

Semeıde stýdentter jataqhanasy órtendi

Aımaqtar • Búgin, 17:40

Memleket basshysy birqatar kezdesý ótkizdi

Prezıdent • Búgin, 17:08

Qańǵybas ıtter de qorǵalatyn boldy

Aımaqtar • Búgin, 12:04

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Týrızm – tabys kózi

Parlament • Búgin, 06:53

Uqsas jańalyqtar