«QazMunaıGazdyń» 2019 jyldaǵy 10 oqıǵasy

Qýaty artty

Qyzylorda oblysy Qazaly aýdanynyń Aqsýat kentiniń mańynda «Qorqyt ata» kom­pres­sorlyq stansasy iske qosyl­ǵannan keıin «Beıneý-Bozoı-Shymkent» magıstraldy gaz qubyry tolyq jobalyq qýatyna shyqty. Nátıjesinde, «Beıneý-Bozoı-Shymkent» gaz qubyrynyń ótkizý qabiletin jylyna 10 mlrd tekshe metrden 15 mlrd tekshe metrge jetkizý jónindegi eń iri ınvestısııalyq joba támamdaldy. Aıtpaqshy, gazdyń 5 mlrd tekshe metri eli­mizdiń ońtústik aımaq­taryn­daǵy kógildir otynǵa sura­nys­ty tolyǵymen óteıdi. Al qal­ǵany Qytaıǵa eksportqa jóneltiletin bolady.

 Menshik ıesi aýysty

Aqpan aıynda «QazMunaıGaz» ataýymen jumys isteıtin janarmaı quıý stan­salar jelisin 60,5 mlrd teńgege satý jónindegi mámi­le aıaqtaldy. Sáýirdiń 1-shi kú­ninen bastap JMQS jelisi «Petro-retail» JShS kompa­nııa­synyń menshigine ótti. J­MQS jelisin satý QMG strategııasyna jáne Úkimettiń eko­nomıkadaǵy memleket úlesin azaıtý jónindegi jos­parlaryna sáıkes keledi.

 Enshiles uıym qor naryǵynan ketti

Aqpanda QMG enshiles uıy­my – «QazMunaıGaz» Bar­laý О́ndirý» AQ artyqshy­lyqty aksııalardy keri satyp alý baǵdarlamasyn aıaq­ta­dy. Jalpy somasy 15,9 mlrd teńgege artyqshylyq­ty aksııa­lardyń 65%-y satyp alyndy. 2019 jyldyń 14 mamyrynan bastap QMG BО́ aksııalary bırjada satylmaıtyn boldy.

 Turaqty jáne pozıtıvti

Naýryz aıynda Fitch ha­lyqaralyq reıtıng agenttigi QMG reıtıngisin «VVV-/Boljam turaqty» deńgeıin­de ras­tady. Sonymen qatar agenttik jeke reı­tıngtiń (stand-alone credit profile) «b»-dan «bb» deıin joǵarylaýyn atap ótti.

Tamyz aıynda Moody’s halyqaralyq reıtıng agent­tigi QMG-nyń Qazaqstan Úki­metiniń qoldaýynsyz derbes negizdegi kredıt tóleý qabileti reıtıngisin «Va3»-ten «Va2»-ge deıin joǵarylatty. QMG-nyń uzaq merzimdi reıtıngisi­niń boljamy «turaqtydan» «pozıtıvtige» qaıta qaralyp, «Baa3» deńgeıinde rastaldy.

 Jer astynan shyqqan burqaq

Naýryz aıynda «Mańǵys­taýmunaıgaz» AQ-qa qarasty Qalamqas ken ornynda kúrdeli ýchaskede uńǵymany burǵylaý kezinde gaz-sý aralas burqaq paıda boldy. Keıinnen gaz-sý qospasynyń oshaǵy jana bastady.

Apat oryn alǵan sátten bastap mamandar kúrde­len­dirilgen burǵylaý eritin­disimen uńǵymany jýý jónin­degi jumystardy, sondaı-aq grıfondardy joıý úshin jón­deý-oqshaýlaý jumystaryn júrgizdi. О́rtti aýyzdyqtaý­ǵa 80-nen as­tam maman men tehnıkanyń 25 birligi ju­myldyryldy. Apat saldary joıylyp, uńǵyma jabyldy. Qurban bolǵan men zardap shekkender joq.

 «Túrkistan» Bakýge attandy

Sáýir aıynda Aqtaý teńiz portynda Transkaspıı halyq­aralyq kólik baǵyty boıynsha fıderlik keme qatynasy ashyldy. Baký portyna konteınerler tıelgen alǵashqy qazaqstandyq «Túrkistan» fıderlik kemesi jóneltildi. Jobanyń teńiz operatory – «Qazaqteńizkólikfloty» UTKQK.

Fıderlik kemeler apta saıyn júrip turady. Qazaqstan aýmaǵy arqyly óte­tin tran­zıttik tasymaldaýlar «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıkalyq aımaqtaǵy qur­ǵaq portynyń Altynkól shekaralyq stansasynan Aqtaý teńiz portyna deıin jetkizilip, ári qaraı Batysqa jóneltiledi.

«Saryarqa» tynysy

Qazan aıynda «Saryarqa» gaz qu­by­rynyń jelilik bóli­giniń qurylysy aıaq­taldy. Onyń jalpy uzyndyǵy 1061,3 shaqyrym. Gaz qubyry ne­bári 8 aı ishinde salyndy. Qu­byrlardy jalǵaý jyl­dam­dyǵy táýligine 6-8 shaqy­rymdy qurady. «Saryarqa» gaz qubyry Qyzylorda – Jez­qazǵan – Qaraǵandy – Temir­taý – Nur-Sultan qala­laryn toǵystyrdy. Qurylys jumystaryna 2 myńnan astam adam jumyldyryldy. Qurylys kezinde óndiristik jaraqat alýdyń birde-bir oqıǵasy tirkelmedi.

Jobanyń jalpy somasy – 267,3 mlrd teńge.

Gaz qubyry paıdalanýǵa berilgennen keıin 2 mıllıonǵa jýyq qazaqstandyq tabıǵı kógildir otynǵa qol jetkize alady.

Eksporttyń jańa baǵyttary

Qarashada Atyraý munaı óńdeý zaýy­ty Aı-92 markaly benzınniń birin­shi partııasyn Eýropaǵa jóneltti. Eks­port­tyń kólemi – 1 827 tonna. Ol janarmaıdy óndirý kóleminiń ulǵaıýy men munaı ónimderi sapasynyń jaqsarýy nátıjesinde múmkin boldy.

Buǵan qosa, qarasha aıynda «CASPI BITUM» BK JShS О́zbekstanǵa shamamen 10 000 tonna bıtým eksporttady. Ishki naryq bıtýmmen tolyqtaı qam­tamasyz etilgennen keıin ónim eksportqa shyǵaryla bastady. Eksport turaqty negizde júzege asyrylady degen jospar bar.

 Qaryzdy qaıtarý paryz

Qarasha aıynda QMG Vitol halyq­aralyq treıdıng kompanııasy men halyqaralyq bankter sındıkatynan avans alý esebinen «Teńizshevroıl» JShS-nen munaıdy jetkizý jónindegi keli­simsharttyq mindettemelerin mer­ziminen buryn ótedi.

Atalǵan mindettemelerdi merziminen buryn óteý QMG kom­panııalar tobynyń qarjy­lyq jaǵdaıyn jaqsartý, qa­ryz­daryn basqarý jáne aqsha aǵyndaryn ońtaılandyrý jónindegi is-sharalar keshenin ótkizý nátıjesinde múmkin boldy. 

Avans tolyq ótelgennen keıin mámi­leniń barlyq taraptary arasyndaǵy munaı­dy jetkizý jónindegi kelisim­shart­tar kúshi olardyń áreket etý merzim­derine deıin (2021 jyl­dyń birinshi jarty­jyl­dyǵy) saqtalatyn bolady.

 Bir jyl – 10 áriptes

Bıyl QMG munaı-gaz salasyndaǵy álemdik kóshbas­shylarmen yntymaq­tastyq týraly memorandýmdarǵa, bir­lesken qyzmet jónindegi kelisimderge, kómirsýtek shıkizatyn barlaý men ıgerý týraly kelisimsharttarǵa qol qoıdy. Atap aıtqanda, Ázer­baıjannyń «Socar», Ulybrı­tanııanyń «BP», Italııa­nyń «ENI», Fransııanyń «Total», Reseıdiń «LÝKOIL» jáne «Tat­neft», Nor­vegııanyń «Equi­nor», Ger­ma­­nııa­nyń «Linde AG» sııaqty alpaýyt kom­panııalary­men sondaı-aq bıyl Ener­getıka jáne Ekologııa mınıstr­likterimen kelisim jasaldy.