Parlament • 24 Jeltoqsan, 2019

Jeke sot oryndaýshylar ınstıtýtyn jetildirý qajet

16 retkórsetildi

Parlament Májilisinde ótken Úkimet saǵatynda «Ult josparynyń» 27-qadamyn júzege asyrý, jeke sot oryndaý­shylar ınstıtýtyn odan ári damytý máselesi jan-jaqty talqylandy.

Alqaly jıynda sóz tizgi­nin Parlament Májilisi Tór­aǵa­synyń orynbasary Vladımır Bojko ustady. Ol sot aktilerin, onyń ishinde sot sheshimin oryn­daýdan jaltarǵany úshin jaýap­kershilikti kúsheıtý, atqarý­shylyq is júrgizýge tıimdi is júr­gizý, sot baqylaýyn naqty jáne ýaqtyly oryndaý qajettigi 2010 jyl­dan 2020 jylǵa deıingi ke­zeńge arnalǵan Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń quqyqtyq saıasat Tu­­jy­­rymdamasymen belgilengenin atap ótti.

– Ult josparynyń 27-qada­myn­da qoıylǵan tapsyrmalardy oryndaý maqsatynda depýtattar Atqarýshylyq is júr­gizý týraly zańǵa jeke sot oryn­daý­shylarynyń quzyreti men ókilet­tikterin keńeıtetin túzetýler engizdi. Osy sharalardyń bar­ly­ǵy atqarýshylyq is júrgizý­diń jaı-kúıine oń áser etti. Alaı­da oń ózgeristerge qaramas­tan, tájirıbe jeke sot oryndaý­shy­larynyń qyzmetinde sheshilmegen problemalar áli de baryn kórsetedi. JSO jumysyndaǵy kemshilikter boıynsha kelip túsken azamattardyń ótinishterin taldaý kezinde ótken jyldarmen salystyrǵanda shaǵymdardyń kóp ekeni anyqtaldy. Mysaly, Májilis depýtattaryna osy jyly 96 ótinish kelip tústi. Bul – 2017 jylmen salystyrǵanda eki ese kóp. Shaǵymdar sot aktilerin ýaqtyly oryndamaý, der kezinde habarlamaý, alımentterdi óndirip alý jáne jeke sot oryndaýshylary tarapynan sózbuıdaǵa salý máseleleri jóninde boldy, – dedi vıse-spıker.

Jalpy, sot aktilerin oryndaý qyzmetin jetildirý boıynsha qabyldanǵan sharalar jáne osy ınstıtýtty odan ári damytý jóninde depýtattarǵa Ádilet mınıstri Marat Beketaev baıandady. Onyń aıtýynsha, týyndaǵan máselelerdi sheshýdiń birinshi kezeńi jeke sot oryndaý júıesine kóshý bolsa, ekinshi kezeńinde Ult josparynyń 27-qadamy sheńberinde jeke sot oryndaýshylar ınstıtýtynyń odan ári damýyna jańa serpin berdi.

– Saladaǵy máselelerdiń biraz bóligi atqarýshylyq is júrgizýdi avtomattandyrý arqyly sheshil­di. Ol úshin atqarýshylyq is júr­gizý organdarynyń avtomattan­dyrylǵan aqparattyq júıesi quryldy. Avtomattandyrýdyń bir artyqshylyǵy – endi sot oryndaýshysy óziniń jeke vırtýaldy kabıneti arqyly barlyq atqarýshylyq áreketterdi jasaı alady. Halyqqa yńǵaıly bolýy úshin júıede kassalyq qyzmetter men «Qazposhta», «Kaspi Bank» termınaldary arqyly qaryz tóleý múmkindigi usynyldy. Atalǵan qyzmetti shamamen 100 mln teńge somasyna 4 myńnan asa boryshker paıdalandy. Buǵan qosa bereshekti post.kz jáne kaspi.kz mobıldi qosymshalary arqyly tóleýge bolady. Búginde 69 myń boryshker 1 mlrd teńgeden asa somadaǵy qaryzyn osy qosymshalar arqyly tólegen. Halyqqa bul yń­ǵaıly jáne ýaqytty únemdeýge múm­kindik beredi. Keleshekte azamattarǵa burynǵydaı sot oryn­daýshyǵa tólem týraly túbir­tekti kórsetýdiń esh qajeti bol­maıdy. Tólemdi onlaın júze­ge asyrǵannan keıin barlyq shek­teýler, sonyń ishinde elden syrt­qa shyǵýǵa shekteý avto­mat­ty túrde sheshiledi. Halyq­qa, bo­ryshkerlerdiń biryń­ǵaı tizimi­ne jáne shyǵýǵa shekteý tizimi­ne qoljetimdilik qamta­masyz etilgen. О́zara baılanys úshin at­qarýshylyq is júr­gizý tarap­tarynyń kabıneti jumys isteıdi. Azamattar men zańdy tulǵalardy olardyń mindet­te­meleri týraly ýaqtyly ári tıimdi habarlandyrý úshin «SMS-habarlama» servısi qu­ryldy. Endi mobıldi telefon nómirlerine isti qozǵaý jáne prosessýaldyq áreketter týraly SMS-ter kelip túsedi. Demek habarlamany ýaqtyly alyp turý úshin nómirler men mobıldi telefonnyń tirkeýden ótýi qajet ekenin eskergen jón, – dedi mınıstr.

Sonymen qatar Ádilet mınıs­trligi alımentterdi óndirip alý­ǵa erekshe kóńil bóledi. Kelip tús­ken shaǵymdardyń jalpy sa­nynyń jartysyn osy sanatta­ǵy ister quraıdy. Atalǵan baǵytta mınıstrlik, ákimdik jáne alımentti óndirip alý máselesi jónindegi ózara yntymaqtastyq týraly respýb­lıkalyq palata arasynda úshjaq­ty memoran­dýmdy bekitý joly­men jergilikti atqarýshy organ­darmen ózara is-qımyl atqarylýda. Memo­randýmda jáne iske asyrý boıynsha josparda borysh­kerlerdi jumyspen qamtý máse­lesi qamtylǵan. Atqarylǵan ju­mys­tar aıasynda 816 boryshker ju­mysqa ornalastyryldy. Prob­lemaly alımentter sany 25 myń­nan 14 myńǵa deıin tómendedi.

Kún tártibindegi taqyrypty talqylaý barysynda depýtat Balaım Kesebaeva da alıment­ter­diń ýaqtyly tólenbeýi máselesin kóterdi. Onyń aıtý­yn­­sha, alıment boıynsha qujat­tar sany jyl saıyn ósýde. Máse­len, respýblıkalyq JSO palata­synyń málimeti boıynsha 2019 jyldyń 9 aıynda 251 597 qujat oryndaýda bolǵan. Onyń 5 233 qujaty boıynsha alımentter úsh aıdan asa tólenbegen, al 8 501 qujat boıynsha bereshekter múl­dem ótelmegen. 2019 jyldyń 9 aıynyń qorytyndysymen alıment boıynsha bereshek soma 5,5 mlrd teńgeni quraǵan.

– Bul – júzdegen myń balany ata-anasy tıisinshe qamtamasyz etpeı otyr degen sóz. Osylaısha boryshkerlerdiń úshten ekisi alımentti anda-sanda tólese, qalǵandary múldem tólemeıdi. Elbasy «Qazaqstan-2050» strategııasynda ana men balany qorǵaýdy jarııalap, memleket jalǵyzilikti analardy qoldap, alıment tólemegeni úshin jazany qatańdatýy tıis ekenin atap ótken. Alaıda bul saladaǵy jaǵdaıdy taldaý nátıjesi osy jyldar ishinde qabyldanǵan sharalardyń jetkiliksiz bolǵanyn kórsetti. Alıment óndirý qashanda qordalanǵan problemalardyń biri bolyp keledi. Bul problemanyń sheshimi tabylmaýy halyqtyń áleýmettik osal toptaryn, ıaǵnı analardy turmystyq qıyndyqtarǵa soqtyratyny bizdi qynjyltady, – dedi depýtat.

Parlament Májilisi Tór­aǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko jıyndy qorytyndylaı kele, qujattardyń oryndalý tıim­­diligin arttyrýǵa nazar aý­darý qajet ekenin, bul shaǵym­dar­dyń sanyn azaıtyp, jeke sot oryn­daýshylary arasynda básekelestikti arttyratynyn alǵa tartty.

 

Sońǵy jańalyqtar

Taldyqorǵannan Taıynshaǵa deıin...

Qazaqstan • Búgin, 14:55

Tegeýrini temirdeı Temirbaev

Qazaqstan • Búgin, 14:26

Karantınde shyrqalǵan ánuran

Qazaqstan • Búgin, 13:16

Samaradan kelgen 57 stýdent baqylaýda

Aımaqtar • Búgin, 12:30

Oralman qasqyr (etnografııalyq áńgime)

Qazaqstan • Búgin, 12:23

COVID-19 – Qazaqstanǵa jańa synaq

Koronavırýs • Búgin, 11:59

Qazaly aýdany karantınge jabyldy

Aımaqtar • Búgin, 11:53

Qytaı aza tutý kúnin jarııalady

Álem • Búgin, 11:49

Áskerı jıynǵa kimder barmaıdy?

Qazaqstan • Búgin, 11:36

El ishindegi ilkimdi is

Aımaqtar • Búgin, 10:55

Aqmolanyń jastarynda janashyrlyq mol

Aımaqtar • Búgin, 10:37

Saqtanǵan adam saý júrer

Qoǵam • Búgin, 10:32

Aqmoladaǵy kóktemgi qarbalas

Aımaqtar • Búgin, 10:20

Uqsas jańalyqtar