Úkimet • 25 Jeltoqsan, 2019

Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri jyldy qorytyndylady

9 retkórsetildi

Qazaqstannyń Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev seısenbide Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde baspasóz jıynyn ótkizip, jyldy qorytyndylady jáne jýrnalısterdiń suraqtaryna jaýap berdi. Bul týraly Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Mınıstrliktiń jumysy qorshaǵan ortany qorǵaý, geologııa, sý resýrstary, orman sharýashylyǵy jáne janýarlar álemi qatarly salalardy qamtıdy.

Mınıstr qorshaǵan ortany qorǵaý baǵytyndaǵy jumysqa oraı, 2019 jyldyń aıaǵynda qorshaǵan ortaǵa óndiristik shyǵaryndylar kólemi boıynsha 2018 jyldyń deńgeıinde qalady, ıaǵnı aýaǵa taralatyn shyǵaryndylar kólemi shamamen 2,5 mln tonna, al, jerge tógiletin qaldyqtar 1,1 mln tonna kóleminde bolatynyn eskertti.

Mınıstrlik aýaǵa taralatyn shyǵaryndylardy azaıtý maqsatynda júıeli jumys júrgizýde. Aıtalyq, 2015-2018 jyldar aralyǵynda aýaǵa taralatyn shyǵaryndylar lımıti 200 myń tonnaǵa, ıaǵnı, 7 paıyzǵa azaıǵan.

Bıyl Mınıstrliktiń bastamasymen 5 iri kompanııamen qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda birlesip jumys isteý týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Búginde osy qujat boıynsha, «Arselor Mıttal Temirtaý» jáne «Qazmyrysh» 2024 jylǵa deıin shyǵaryndylar kólemin 30 paıyzǵa jáne 20 paıyzǵa azaıtady.

Ekologııa mınıstri sonymen qatar, qaldyqtardy basqarý jaıyndaǵy suraqtarǵa da jaýap berdi. Mınıstrdiń aqparaty boıynsha, qazirgi ýaqytta eldegi 3.5 myńnan astam polıgonda 120 mln tonna turmystyq qatty qaldyqtar jınaqtalady. Al, elimizde jylyna 4 mln tonna turmystyq qatty qaldyq shyǵarylady.

2016 jyly engizilgen О́KM mehanızminiń arqasynda qatty qaldyqtardy qaıta óńdeý úlesi 5 ese ósti (2,6% -dan 11,5% -ǵa deıin). Qaldyqtardy óńdeý salasyndaǵy kásiporyndardyń (ShOK) 110-nan (2016 j.) 170-ke deıin (2019 jyldyń 9 aıynyń nátıjeleri boıynsha) ósýi baıqalady. Búgingi tańda respýblıkada 201 qala men aýdandardyń 48-de ár túrli satyda jeke jınaý engizildi, al 27 eldi mekende iri qalalarda da, aımaqtardaǵy sııaqty suryptaý júrgiziledi.

Ǵaryshtyq baqylaý arqyly 2019 jyly 9 myńnan astam zańsyz qoqys alańdary anyqtaldy. Anyqtalǵan zańsyz qoqys alańdarynyń 28 paıyzy (2.7 myń), ıaǵnı, 316 myń tonna qoqys zalalsyzdandyryldy.

Qazirgi tańda Mınıstrlikte qaldyqtardy basqarý týraly memlekettik baǵdarlama konsepsııasy ázirlenip jatyr.

Bıylǵy jyly jańa ekologııalyq kodekstiń jobasyn ázirleý aıasynda kóp jumystar atqaryldy. Bul joba jaqyn arada Parlament Májilisine engiziledi.

Al, geologııa salasyna kelsek, elimizdegi 76 nysanda geologııalyq zertteý jumystary júrgizildi. 2017-2019 jj. Júrgizilgen geologııalyq zertteýlerdiń nátıjeleri boıynsha respýblıkanyń barlyq derlik aımaqtarynda paıdaly qazbalardy anyqtaýǵa arnalǵan perspektıvti nysandar anyqtaldy. Jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń jumystarynyń nátıjesinde bıyl alǵash ret 17 ken orny Memlekettik teńgerimge qoıyldy, onyń ishinde TPI - 11, UVS - 6. Investısııa kólemi 170 mıllıardqa jetedi dep kútilýde.

Bıyl mınıstrlik 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan Memlekettik geologııalyq barlaý baǵdarlamasyn ázirleýge kiristi, ony 2020 jyldyń birinshi jartysynda bekitý josparlanǵan.

Sý resýrstaryn basqarý salasynda sýmen jabdyqtaý júıesin, gıdrotehnıkalyq qurylystardy salý jáne qaıta qurý boıynsha 12 joba júzege asyryldy (jalpy sýmen jabdyqtaý júıeleri) 8,6 mlrd. Aǵymdaǵy jyly Jambyl, Pavlodar, Qyzylorda jáne Qaraǵandy oblystarynda 4 joba aıaqtalýda. Nátıjesinde 18 eldi mekendi qamtamasyz etý jáne jalpy sany 14,7 myń adamdy quraıtyn 3 eldi mekendi sýmen jabdyqtaýdy jaqsartý josparlanǵan. 2020 jyly jalpy quny 8.4 mlrd teńge bolatyn 12 jobany iske asyrý kózdelip otyr. Sonymen qatar ústimizdegi jyly Mınıstrlik 2020-2030 jyldarǵa arnalǵan sýdy basqarýdyń memlekettik baǵdarlamasyn jáne sý salasyn sıfrlandyrý tujyrymdamasyn ázirleý jumystaryn bastady, ol kelesi jyly bekitiledi.

Orman sharýashylyǵy týraly aıta kele, mınıstr Respýblıka aýmaǵynda 74,0 myń ga alqapta 628 orman órtteri tirkelgenin habarlady, bul 2018 jylǵy órt aýmaǵymen (162,0 myń ga) salystyrǵanda 2,2 ese az. Bıyl Respýblıkanyń memlekettik orman ıeleri 57,0 myń ga alqapta ormandardy molyqtyrý jáne orman ósirý jumystaryn júrgizdi, bul josparlanǵan kórsetkishterge sáıkes keledi (2018 jyly -52,7 myń ga). 4,6 myń ga alańda Qazaqstan astanasynyń jasyl aımaǵyn qurý boıynsha jumys júrgizildi.

Elordanyń jasyl aımaǵyna uqsas Atyraý, Kókshetaý, Qaraǵandy, Aqtóbe, Qyzylorda jáne Túrkistannyń oblys ortalyqtarynyń aınalasynda jasyl aımaqtar qurý boıynsha jumys jobalary jasaldy. 2030 jylǵa qaraı oblys ortalyqtarynyń aınalasyndaǵy kógaldandyrý kólemi 68,0 myń ga quraıdy.

«Men eldegi sekseýil ormandarynyń saqtalýyna jeke toqtalǵym keledi. Álemde sekseýil ósirýdiń negizgi aýdany (6,0 mln. Ga) bizdiń elimizdiń aýmaǵynda shoǵyrlanǵanyn eskere otyryp, biz ony saqtaý úshin kelesi sharalardy qoldanamyz» dedi Ekologııa mınıstrliginiń basshysy. Atap aıtqanda, aǵash kesýdiń barlyq túrlerine moratorıı 2023 jylǵa deıin uzartyldy; 2017 jyldan bastap respýblıkanyń saýda oryndarynda sekseýil satýǵa tyıym salyndy. Qazirgi ýaqytta sekseýilge ulttyq brend mártebesin berý máselesi pysyqtalýda.

Memlekettik orman qory aýmaǵynan tys ósetin ósimdikter álemi salasyndaǵy quqyqtyq qatynastardy retteý maqsatynda 2020 jyly «О́simdikter álemi týraly» zań jobasyn ázirleý josparlanýda.

M.Myrzaǵalıev sonymen birge zańsyz ań aýlaý, balyq aýlaý jáne t.b. úshin jaýapkershilikti kúsheıtýge baǵyttalǵan zańnamalyq bastamalardy eske saldy. «2019 jyldyń nátıjeleri 2020 jyly jumys isteýdiń jańa deńgeıine qol jetkizdi. Bizdiń negizgi mindetterimiz jáne olardy iske asyrý josparlary belgilendi, jumys jasaldy, Mınıstrlik olarǵa qol jetkizý úshin barlyq resýrstardy paıdalanady» dep túıindedi mınıstr.

Sońǵy jańalyqtar

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Týrızm – tabys kózi

Parlament • Búgin, 06:53

Qıyrdaǵy qaıyrymdy qazaq

Qoǵam • Búgin, 06:45

Mýzykalyq mádenıet – mektepten

Rýhanııat • Búgin, 06:36

Turǵyndardyń talap-tilegi taldanady

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Azııanyń úzdigi atandy

Aýyr atletıka • Búgin, 06:30

Kúnine bir jaqsylyq jasa!

Rýhanııat • Búgin, 06:27

Shákirtteri birinshi oryndy bergen emes

Aımaqtar • Búgin, 06:25

Mýzeı qory tolyqty

Rýhanııat • Búgin, 06:23

О́tinishter partııa nazarynda

Aımaqtar • Búgin, 06:20

Jańa jolda júz aqaý

Qoǵam • Búgin, 06:17

Qurylysty aıaqtaýǵa kepildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:17

«Klassıkter» úshinshi oryn aldy

Sport • Búgin, 06:15

Almaty, 1921 jyl, 8 maýsym

Rýhanııat • Búgin, 06:12

Jańa energııa blogy iske qosylady

Ekonomıka • Búgin, 06:00

Qaıran, Qumsaı!..

Rýhanııat • Búgin, 05:31

Soltústik shuǵylasy

Rýhanııat • Búgin, 05:25

Qashqan sarbaz ustaldy

Qazaqstan • Búgin, 05:05

Baqylaý barynsha kúsheıtildi

Saıasat • Búgin, 05:05

Japon ıeni: keshe jáne búgin

Ekonomıka • Búgin, 05:05

Negizsiz tekserý – kásipke kedergi

Aımaqtar • Búgin, 05:05

Joldama úshin judyryqtasady

Kásipqoı boks • Búgin, 05:00

Uqsas jańalyqtar