Mańyzdy mindetke – jaýapty kózqaras

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda azamattardyń barlyq syndarly ótinish-tilekterin jedel ári tıimdi qarastyratyn «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn iske asyrýdy tapsyrdy. О́ıtkeni qoǵamnyń dertine aınal­ǵan jemqorlyq máselesi kún tártibin­de turǵan ózekti problema. Osy oraı­da agent­tiktiń qyzmetine senim bildirip, «ortaq máseleni birigip sheshemiz» dep keri baılanys ornatyp jatqan adam kóp. Bul qýantarlyq jaǵdaı. Sebebi qoǵamnyń qaı qurylymynda qandaı másele bar ekenin tek ortaq dıalog ornaǵanda ǵana bilýge bolady. Búginde turǵyndar tarapynan kelip jatqan tolassyz hattar men qońyraýlar osy­ǵan dále­l. Bul birinshiden, agenttik qyz­metine berilgen oń baǵa bolsa, ekinshiden, ár qyzmetkerge júktelgen úlken mindet.

Bul oraıda jumysymyzǵa qoǵam múshelerin tartý arqyly halyqtyń sybaılas jemqorlyqqa qarsy mádenıetin kúsheıtý asa mańyzdy. Odan bólek, qazir ákimshilik kedergilerdi joıý men jemqorlyq deńgeıin tómendetý aıasynda da biraz jumys atqarylyp jatyr. Ortaq máseleni sheshýge jumyl­dy­rylǵan agenttik quramyndaǵy qoǵam belsendilerinen bólek, el tanıtyn, halyq syılaıtyn tulǵalar da bizben birge. Bul tusta basymdyq memlekettik or­gan­dardyń jumysyna berilip otyr. Qoǵam belsendileri – «barlyq mem­le­kettik organdardyń mindeti – qoǵammen qashyqtyqty qysqartý jáne halyq úshin barynsha ashyq bolýdyń» negizgi prın­sıpterine basa kóńil aýdarýda.

Elordalyq departament qyzmet­ker­lerimen Qazaqstan Respýblıkasy Qyl­mystyq-prosessýaldyq kodeksi 200-babyna sáıkes sybaılas jemqor­lyq qylmystardy jasaýǵa yqpal etetin jaǵ­daılardy joıý boıynsha memleket­tik organdardyń jeke quramymen kez­desýi turaqty negizde júrgizilip otyrady. Jyl basynan beri osy maqsatta 89 kezdesý ótkizdik. Bizdiń qyzmetke jem­qorlyq qylmysyn anyqtaý jáne kú­resý­den bólek aldyn alý mindeti de júk­teledi. Qyzmetkerlerimiz zań­nama normalarymen qatar adaldyq, ádil­dik, parasattylyq qundylyǵyn qalyp­tastyrý boıynsha bir jarym myńnan astam is-shara ótkizdi. Shaǵyn jáne orta bıznes salasynda ákimshilik kedergige tap bolyp, quqyǵyn qorǵaý maq­satynda departament kómegine jú­gingen azamattar az emes. Máselen, qala­­da ótkiziletin aýyl sharýashylyq jár­­meńkesinen oryn alý úshin kásipker M.Medresovadan zańsyz tólem talap etip, tıisti qujattarǵa qol qoımaý fak­tisi anyqtaldy. Kásipkerdiń ótinishi der kezinde qaralyp, zańdy quqyǵy qor­ǵaldy. Jeke qabyldaýymda bolǵan kásip­ker A.Shójeevanyń shaǵymy boıyn­sha shuǵyl shara qabyldanyp, «Kazakh torizm» ulttyq kompanııasy «Big Name» JShS-niń atqarǵan jumysy úshin tıisti qarajatty aýdaryp berdi.

Turǵyndardyń quqyqtyq saýatty­lyǵyn arttyrý jáne tegin zań kómegin kórsetý maqsatynda agenttiktiń bastamasymen elordada «Halyq zań­geri» ak­sııasy uıymdastyryldy. Is-sharaǵa bel­gili advokattar, quqyq qorǵaý jáne mem­lekettik organdardyń qyzmetkerleri men sot ókilderi, jalpy 80-nen astam sarapshylar qatysty. Aksııa barlyq aýdandarda jalǵasýda. Qalamyzda elorda ákimdigimen birles­ken «Astana – adaldyq alańy» atty tur­mystyq jemqorlyqty joıýǵa baǵyt­talǵan joba sátti júzege asy­rylýda. Elbasy Qazaqstan halqyna Jol­daýynda elordanyń tájirıbesin óńir­lerge taratýdy tapsyrdy. Qazirgi tańda «Adaldyq alańy» joba keńseleri respýblıka bo­ıynsha júrgizilýde.

Elordamyzda turǵyndar úshin eń qajetti salalardaǵy turmystyq jem­qorlyq kórinisterin joıý joba keńse­siniń basty nazarynda. Sebebi jobanyń quramyndaǵy azamattyq sektordyń belsendi ókilderiniń sany kún sanap artyp keledi. Olar maqsatqa jetý úshin usy­nystar ázirlep, olardyń sapaly jú­zege asyrylýyn qamtamasyz etýde. Joba menedjerleri bıýrokratııalyq pro­ses­terdiń aldyn alyp jedel sheshim qabyldaý boıynsha birshama qyzmetter atqarýda.

«Astana – adaldyq alańy» jobasy sheńberinde onkologııalyq aýrýlarǵa shal­dyqqan jandardyń máselesine qoǵam nazaryn aýdartý maqsatynda qala ákimdigimen birlesip «Adal júrek» qa­ıyrymdylyq marafony uıym­das­tyryldy. Marafonǵa 1500-den asa adam qatysyp, sharada jınalǵan qarjy arnaıy qorǵa aýdarylyp, kómekke zárý naýqastarǵa jumsaldy. Qyrkúıek aıynda joba aıasynda Esil aýdany ákimdiginde Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy Alık Shpekbaev pen elorda ákimi Altaı Kólginovtiń qaty­sýymen Open akimat ashyldy. Open akimat turǵyndarǵa «bir tereze» qaǵı­daty boıynsha qyzmet kórsetedi. Aza­mat­tar Turǵyn úı qury­lys jınaq banki, Turǵyn úı qory, Ju­myspen qamtý or­ta­lyǵy, «Qazposhta» jáne aýdan ákimdigi qyz­­met­kerleriniń kóme­gine júgine alady. Zalda balalar buryshy, kitaphana jáne ózine-ózi qyz­met kórsetý aımaǵy jabdyqtalǵan.

Sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý máselesi qala ákiminiń de bas­ty nazarynda. Shahar basshysynyń tóraǵalyǵymen sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl boıynsha keńeıtilgen keńes ótti. Atalǵan keńeste departament qyzmetkerlerimen qoǵamdaǵy tur­mystyq sybaılas jem­qorlyq deńgeıin tómendetý boıynsha birlesken jumys nátıjeleri usynyldy. Qala ákimi óz orynbasarlary men bas­qarma basshylaryna aı saıyn «Astana – adaldyq alańy» jobasy aıasynda departament jáne prokýratýra ókilderimen kez­desip, táýekelderdi zerdelep, sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý sharalaryn qoldanýdy tapsyrdy.

Sondaı-aq joba janynda biregeı «Interaktıvti qoǵamdyq baqylaý kartasy» (publicbudget.kz) ınternet-resýrsy jumys isteıdi. Azamattar osy saıt arqyly túrli áleýmettik nysan­dardy (jol, mektep, aýrýhana jáne t.b.) salý, jóndeý jáne qyzmet kórsetý úshin qansha bıýdjet bólingenin kóre alady. Buzýshylyqtar anyqtalǵan jaǵdaıda, sol kartada pikir qaldyryp qo­symsha fotomaterıaldardy qosa ji­berýge múmkindik bar. Joba keń­sesi­niń qyz­metkerleri jedel túrde jaýap berip tıisti sharalar qabyldaıdy. Atal­­ǵan jumystar agenttiktiń al­daǵy jumys jos­paryn aıqyndap qana qoı­maı, bu­qaranyń jemqorlyqqa qarsy máde­nıetin qalyptastyrýǵa oń yqpalyn tıgizýde.

Nurlan Qydyrbaev,

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Nur-Sultan qalasy boıynsha departament basshysy