Medısına • 07 Qańtar, 2020

Chesk-up ortalyq aýrýdyń aldyn alady

17 retkórsetildi

Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý paketi saqtandyrylǵan azamattarǵa arnalǵan. Olar úshin konsýltatıvti-dıagnostıkalyq kómek kólemi ulǵaıtylady. Medısınalyq tekserýlerge kóp qarjy jumsalmaq. Eresek turǵyndar úshin check-up qyzmeti qoljetimdi bolmaq. Osy oraıda Aqtóbe qalasynda zamanaýı check-up ortalyq turǵyzylyp jatyr. Jobany júzege asyrýdyń basy-qasynda júrgen medısına ǵylymdarynyń kandıdaty, joǵary sanatty hırýrg Nadıar Mýsındi sózge tarttyq.

– Nadıar Maratuly, bıyl elimizde MÁMS júıesi engizildi. Osy júıedegi check-up ortalyqtyń róli qandaı bolmaq?

– Prezıdenttiń jyl saıynǵy Jol­daýyn­da aıtylyp kele jatqandaı, zaıyr­ly qoǵamdaǵy densaýlyq saqtaý sala­­sy qymbat stasıonarlyq emderge emes, aýrýdyń aldyn alýǵa baǵyt­talýy shart. Biz halyqty joǵary tıim­­diliktegi erte dıagnostıkamen qam­týy­myz qajet. Mem­leket saıasatyn jú­zege asyrý maq­satynda pro­fı­­lak­tı­­ka­lyq medısına boıyn­sha álem­dik kósh­basshylardyń biri Seýl ulttyq ýnı­versıtetine qarasty gos­pı­taldyń (SNUH) qoldaýymen bú­gin­de Aq­tóbe medısınalyq orta­ly­­ǵy­nyń aýma­ǵyn­da zamanaýı chesk-up or­ta­lyq­tyń qury­lysy júrip jatyr. Chesk-up orta­lyqtar – álemdik medısına us­t­an­­ǵan jańa baǵyttyń eń mańyzdy bóligi.

– Chesk-up ortalyqtyń qyzmeti saq­­tan­­­dy­rylǵan azamattar úshin tegin bola ma?

– Qazaqstandyqtar jyl saıyn shet mem­leketterde emdelýge 68 mıllıard teń­ge jumsaıdy eken. Kóbi Germanııaǵa baryp emdeledi. Medısınalyq týrızm bo­­ıyn­sha ekinshi orynda – Izraıl. Úndi­­stan men Taıland naryqtaǵy lı­der­­ler qataryna sońǵy jyldary qo­syl­dy. Qazaqstanda bir adamdy tolyq medı­­sınalyq tekserý­den (check-up) ót­kizý 70 myń teńgeden bas­­talady. Aq­tóbede medısınalyq tek­serý­diń kóle­mine qaraı birneshe paket túri ja­saq­talady. Mysaly, qarapaıym pa­ket­terge jumys ornynan talap etile­tin medısınalyq tekserýler enedi. To­lyq pa­ketke sáıkesinshe barlyq aǵza­ny tolyq tek­serý kiredi. Aldyn ala esep boıynsha, qara­paıym paket 300 dollardyń shamasynda bolady. Al tolyq paket 1000 dollar turady. Saq­tan­dyrylǵan azamattar tera­pevtiń jol­dama­symen ortalyqtan te­gin tekserýden óte alady. Memlekettik tap­sy­rys bo­ıyn­sha kún saıyn 20 adamdy tegin qabyl­daý qarastyrylyp otyr. Onyń 10-y áıel, 10-y er adam bolady. Son­da jyly­na 4840 adamǵa tegin qyzmet kórsetemiz.

– Chesk-up qyzmetin kimder paıdalanady?

– Kez kelgen adam bizdiń qyzmeti­mizge júgine alady. Sonyń ishinde úsh topqa tolyq medısınalyq tekserý­den ótýge keńes berer edim. Aldy­men, tý­ǵan-týystary arasynda onkolo­gııa­lyq, júrek-qan tamyrlary, t.b syr­qattarǵa shaldyqqandar bolsa tek­serilip turǵandary abzal. Odan keıin, densaýlyǵyna nemquraıly qaraıtyndar (artyq salmaq, durys tamaqtanbaý, az qımyl, teris ádetter) úshin qajet. Úshin­shiden, óz densaýlyǵyn teksertip, kez kelgen aýrýdyń aldyn alyp otyratyn adamdar. Iаǵnı check-up «aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» qaǵıdasyna quryl­ǵan. Eko­nomıkalyq turǵydan da halyq­tyń qar­jysyn únemdeýge qyzmet etedi. Bookimed-tiń dereginshe, elde 100 adamnyń 40-y turǵylyqty meken-jaıy boıynsha tirkelgen emhanasynan qate dıagnoz alady eken. Ol dıagnozdardy shetelderge baryp qaıta teksertýge májbúr.

– Qazir elimizde obyr derti dendep barady. Aqtóbe oblysynda rak­tyń aldyn alý jumystary qalaı atqarylyp jatyr?

– Aqtóbe medısınalyq ortalyǵynda dıagnostıkalyq kereýetter bar. Osy kereýetter qoıylǵaly 367 adam tekserýden ótti. Anyqtalǵan onkopatologııa kólemi 6 paıyz. Bul check-up orta­lyq­tarǵa suranystyń joǵarylyǵyn kór­setedi. Keshendi tekserýler jalpy halyq­qa qoljetimdi bolýy tıis. Aı saıyn mem­lekettik tapsyryspen 100-120 adamdy tek­serip turý josparda bar.

– Aqtóbedegi ǵımarat halyqara­lyq stan­dartqa saı salyndy. 4 qabat­tan tura­dy. Jabdyqtardy qaı­dan ákel­mek­­­shi­sizder? Kadr máselesi qalaı sheshiledi?

– Birinshi qabatta tek zerthanalyq-dıagnostıkalyq bólmeler ornalasady. Ekinshi qabatynda tekserýden ótken azamattardy qabyldaıtyn keńes berý bólmeleri bolady. Úshinshi qabaty ákimshilik. Al joǵarǵy qabatta qalamyzǵa ózge óńir, elderden keletin adamdar úshin qonaq bólme, jatyn bólmeler jasaqtaımyz. Check-up ortalyqta Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetiniń professor-oqytýshylyq quramy zertteý jumystarymen de aınalysatyn bolady. Alǵashqy eki jyl qabyldaýdy Koreıanyń úzdik mamandary júrgizedi. Olar jergilikti mamandardy ázirleýmen de aınalysady. Radıolog, gastroenterolog, kardıolog, gınekolog, oftol­molog, tis dárigeri, LOR-dáriger, keńes berý­shi dárigerlerdi Koreıanyń Seýl qala­syndaǵy Gangnam check-up ortaly­ǵyna oqýǵa jiberemiz. Qural-jabdyqtar da osy elden jetkiziledi.

 

Áńgimelesken

Maıgúl SULTAN,

«Egemen Qazaqstan»

 

Sońǵy jańalyqtar

Teatrdyń onlaın tartýy

Rýhanııat • Keshe

Úı janýarynan vırýs juǵa ma?

Koronavırýs • Keshe

Aqmolada taǵy bir naýqas anyqtaldy

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar