Maqalada Abaıdyń ádebı murasy arnasynda ulttyq bolmysymyzdyń úlgisi, ıntellektýaldy ult qalyptastyrý, memlekettigimizdi nyǵaıtý, áleýmettik jaýapkershilik, aqyn iliminiń HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan úshin mańyzy men máni týraly tegeýrindi oılar jelisi negizdeldi. Uly aqyn óz shyǵarmalarynda eldik muratty asqaqtatyp, ult birligin bıiktetkeni naqty saıası-áleýmettik tujyrym túrinde dáıekteldi.
Abaı iliminiń basty kategorııalyrynyń biri - bilim. Maqalada bilim, ǵylym jaıynda Abaı aıtqan oılardyń qazir de asa ózekti ekeni, tipti burynǵydan da zor mańyzǵa ıe bolyp otyrǵany arnaıy qaǵıda, memlekettik ustanym deńgeıinde tujyrymdaldy. Bilim berý isin zamanǵa saı damytýdyń qajettigi, bul maqsatta aýqymdy jumystar atqarylǵany, áli de olqy tustardyń bary, olardy jetildirý qajettigi anyq kórsetildi. Bilim jáne ǵylym salasynyń qyzmetkerlerin oılandyratyn, oılandyryp qana qoımaı, ıgilikti isterge bastaıtyn mundaı oılar, pikirler men tujyrymdardyń ózeginde tereń mán bar.
Prezıdenttiń maqalasynda Abaı ilimindegi «Tolyq adam» konsepsııasyna saıası-áleýmettik turǵyda alǵash ret resmı sıpattama berildi. Maqala avtory áleýmettik jaýapkershilikti ornyqtyrý týraly qaǵıdalaryn aıta kelip, osy kúrdeli máseleniń sheshimin Abaıdyń «Tolyq adam» formýlasynan izdeý qajettigine arnaıy mán berdi, «Tolyq adam» degenimiz «tek óte ilkimdi, ózine senimdi, izgilik pen jaqsylyqqa umtylatyn adamdarǵa ǵana tán sıpattama» ekendigine anyqtama berdi. Sonymen qatar asa mańyzdy, ózekti qaǵıdalar qatarynda myna mindetterdi arnaıy atap kórsetkendi durys kóremiz:
- Abaıdyń «tolyq adam» tujyrymyn qaıta zerdeleýimiz kerek;
- Bul baǵytta ǵalymdarymyz tyń zertteýlerdi qolǵa alýy qajet;
- «Tolyq adam» konsepsııasy, shyndap kelgende, ómirimizdiń kez kelgen salasynyń, memlekettik basqarý men bilim júıesiniń, bıznes pen otbasy ınstıtýttarynyń negizgi tuǵyryna aınalýy kerek;
- Abaıdy ultymyzdyń mádenı kapıtaly retinde nasıhattaýymyz kerek...
Prezıdent maqalasynda qoıylǵan osy mindetterdi is júzine asyrýdyń HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan úshin ómirlik mańyzy bar. HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstannyń rýhanı jáne mádenı qundylyqtarynyń damýynda bul mindetterdi is júzine asyrýdyń saıası-ekonomıkalyq, ǵylymı turǵyda barynsha tııanaqty, sapaly mehanızmin jasaýdyń mańyzy úlken.
Respýblıka Prezıdentiniń «Abaı jáne HHI ǵasyrdaǵy Qazaqstan» maqalasy qoǵamdyq sanamyzdyń, ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń, áleýmettik ómirimizdiń jańǵyrýyna jańa serpin beredi.
Janǵara DÁDEBAEV,
ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti
janyndaǵy Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń
dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń
doktory, professor
