Qazaqstan • 10 Qańtar, 2020

Ishki kóshi-qon: nesi artyq, nesi kem?

17 retkórsetildi

Almaty oblysyndaǵy turǵyn halyq sany 2050,9 myń adamdy qurady. Statıstıka deregi boıynsha, el-jurttyń 22 paıyzy qalada tirshilik etedi, al 78 paıyzynyń mekeni – aýyl.

Naqty aıtqanda, 450,9 myń jetisýlyq qalada tirshilik etse, aýyldardy 1600 myń jan basy meken etedi. Jalpy, 2019 jyly oblysta demografııalyq jaǵ­daı qalypty deńgeıdi kór­setti. Iаǵnı, burnaǵy jylmen sa­lystyrǵanda 1000 adamǵa shaq­qandaǵy tabıǵı ósim 18,4 adam­ǵa kóbeıip, 9 aı ara­lyǵyn­da ǵana 37 781 sábı dúnıe esi­gin ashqany anyq. Al 2019 jyl­dyń osy merziminde dúnıe sal­ǵan­dar sany 10 020 adamdy qurap, aldyńǵy jylmen salys­tyr­ǵanda 6,54 marqumǵa azaı­ǵan, ol kezde aımaqta 10 043 adamnyń janazasy shyǵarylǵan eken.

Statıstıkalyq málimet­terdi saralasaq, 2019 jyldyń basy­nan beri Jetisýǵa 83 301 adam kóship kelipti. Biraq ótken merzimde oblysta kóshi-qon­nyń teris aıyrma­sy da qalyp­tasqany baıqaldy. Máse­len, aımaqtan irge kóterýshiler sany 99 090 adamǵa jetip, kóship kelýshiler sanymen salys­tyrǵanda 15 789 janǵa kóbeı­gen. Bul kórsetkish arǵy jyl­men salystyrǵanda 20,2 pa­ıyzǵa ósip otyr. Kóshi-qon úde­ri­si negizinen TMD el­derine ba­ǵyt­talypty. Iаǵnı, Almaty obly­­synan kóship ket­ken­derdiń 83 pa­ıyzynyń tań­daýy kórshi el­­derge túsken. Al osy TMD aýma­­ǵynan oblysqa kelý­shiler sany 67,4 paıyz shamasynda eken.

Esesine, Jetisýǵa baǵyttal­ǵan ishki mıgrasııa úlesi basym. 2019 jyly eldiń basqa óńir­lerinen kóship kelýshiler sany 14,5 paıyzǵa ulǵaıǵan. Jalpy, Almaty oblysynyń aýmaǵyn mekendegen el-jurttyń jalpy úlesi 2 mln 47 myń adamǵa jetti. Onyń ishinde turǵyndardyń 60 paıyzy Almaty qalasynyń mańyn meken etedi eken. Iаǵnı, megapolıspen shektesetin aýdandarda 1 mln 200 myń adam tirshilik etýde.

Aıtpaqshy, el kóleminde jıi ótip turatyn «Quqyq tártibi» arnaıy sharasynyń nátıjesinde Almaty oblysynyń aýmaǵynda kóshi-qon erejesin óreskel buz­ǵan adamdar qatary da anyq­talý­da. 2019 jyldyń sońynda ola­r­dyń sany toqsan ekige jetken. Aralarynda shetel azamaty da bar.

– Elimizdiń mıgrasııa zańy­na qaıshy áreket jasaǵan shetel azamattarynyń kinási dálel­dendi. Jeke basyn kýálendiretin qujaty joq 34 adam arnaıy ustaý ornyna qamaldy, 11 adam memlekettik shekaradan shyǵa­ryldy. Jalpy, «Quqyq tártibi» arnaıy sharasynyń aıasynda oblys aýmaǵynda qujat tártibin buz­ǵan 8 Efıopııa men Somalı eli­niń azamaty, 2 túrkııalyq jáne 29 ózbekstandyq anyq­tal­dy, – dedi oblystyq polısııa de­­p­ar­­tamentiniń ókili Serik Úpıev.

Iаǵnı, 2019 jyly Jetisýǵa zań­syz jolmen kelgen 1157 syrt el azamatynyń júrip-tu­rýy­­na shekteý qoıylǵan eken. Son­­daı-aq vıza erejesin buzǵan 9,5 myń sheteldik anyq­talypty. Jal­­py, Almaty oblysyna kele­tin shetel­dikter aǵyny jyldan jyl­ǵa kóbeıip otyr. Sońǵy derek boıynsha bul kórsetkish bur­­na­ǵydan 10,2 paıyzǵa ósip, kelý­­shiler sany 251 752 adamǵa jetipti.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Bul – jańa ekonomıkalyq baǵyt

Qoǵam • Búgin, 07:12

Ýhandaǵy 61 stýdent elge qaıtady

Qoǵam • Búgin, 07:04

Traktormen kelgen feldsher

Aımaqtar • Búgin, 07:00

Tolǵaq qyssa, qarly boranǵa qaraı ma?!.

Aımaqtar • Búgin, 06:55

Sabaq toqtady, joldar jabyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:53

Qar qalyń, qaýip kóp

Aımaqtar • Búgin, 06:51

Yrǵyn qar yryq berer emes

Aımaqtar • Búgin, 06:50

143 jolaýshy qutqaryldy

Aımaqtar • Búgin, 06:47

Máselelerdi birigip talqylady

Qoǵam • Búgin, 06:45

Jyraqtaǵy juldyzdar

Qoǵam • Búgin, 06:43

qolań kúńkili

Rýhanııat • Búgin, 06:41

Ázİl-ospaq, syn-syqaq

Qoǵam • Búgin, 06:39

Tońazytqyshtyń topalańy

Rýhanııat • Búgin, 06:38

Qojanasyr hıkaıalary

Rýhanııat • Búgin, 06:35

Shaıtannyń kókesi

Rýhanııat • Búgin, 06:34

Shyǵystaný ǵylymynyń jańa jetistigi

Rýhanııat • Búgin, 06:31

Tarbaǵataıda dárilik shópter kóp

Qoǵam • Búgin, 06:29

Elektiń sory – alty valentti hrom

Qoǵam • Búgin, 06:27

Taksı jáne toıymsyzdyq

Qoǵam • Búgin, 06:14

Hakim tutynǵan jádigerler

Abaı • Búgin, 06:10

Balabaqsha bos tur

Qoǵam • Búgin, 06:00

AÁK: jańa tártip tıimdi me?

Medısına • Búgin, 05:56

Árbir tapsyrma oryndalýymen qundy

Úkimet • Búgin, 05:54

Uqsas jańalyqtar