Rýhanııat • 15 Qańtar, 2020

Ilııastaný ilimi ilgerileı beredi

168 retkórsetildi

Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada jyr Qulageri, qoǵam qaıratkeri Ilııas Jansúgirovtiń 125 jyldyq mereıtoıy aqparat quraldary ókilderi arasynda uıymdastyrylǵan báıge qortyndysyn jarııalaýmen túıindeldi.

Almaty qalasy jáne Almaty oblysy ákimdikteri, zııaly qaýym ókilderi, aqyn urpaqtary men tilshiler qaýymy qatysqan jıyndy ashqan belgili telejýrnalıst Nurtileý Imanǵalıuly basqosýdyń mán-mazmunyn túsindire kele, mereıtoı aıasynda jyl boıy tolassyz atqarylǵan sharalardyń mańyzyna toqtalyp, baǵa berdi. Taǵdyrdyń jazýymen bir jyly dúnıege kelip, baqıǵa da bir mezette attanyp kete barǵan úsh arysty halyq birtutas uǵymǵa aınaldyryp, mereıtoıyn da bólip-jarmaı aýyl, aýdan, oblys, respýblıka deńgeıinde birge atap ótti. Shyǵarmalaryna jan-jaqty taldaý jasap, úzdiksiz nasıhat jasady. Úsh báıterektiń biri I.Jansúgirov mereıtoıyn uıymdastyrý jónindegi komıssııasynyń múshesi retinde barlyq sharýanyń basy-qasynan tabylǵan N.Imanǵalıulynyń aıtýynsha, aqynnyń toıy Qazaqstannan tys aýmaqtarda da atalyp ótip, halyqaralyq sıpat tapty. Túrkııa, Reseı jurty aqyn ómirbaıanyna qanyǵyp, shyǵarmalarymen tanysty. Muzbalaq aqynnyń «Qulageri» nemis tiline aýdaryldy, al Ulttyq aýdarma bıýrosynyń jetekshiligimen tárjimalanǵan jyrlary aǵylshyn tilinde sóıledi.

I.Jansúgirovtiń 125 jyldyǵyna oraı aqynnyń shyǵarmashylyǵy men ómirbaıanyn zertteýge arnalǵan jýrnalıster men ádebıetshiler arasynda jarııalanǵan baıqaýdyń jeńimpazdaryn anyqtaý ońaıǵa soqpaǵan. Sebebi Ilııas atyn til, sóz óneri arqyly ulyqtaýǵa arnalǵan báıgege qatysqan ádebıetshiler men jýrnalısterdiń qarasy qalyń bolǵan. Uzyn sany 132 materıal kelip túsken. Aqyn ómirbaıany men shyǵarmashylyǵyn zertteýge arnalǵan baıqaýdyń erejesi birneshe aı buryn jarııalanǵan bolatyn. Marapattaýǵa arnalǵan báıgeniń qortyndysyn Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, belgili sahna sańlaǵy Bolat Ábdilmanov jarııalap, jeti jeńimpazdyń esimin atady. 3-oryn úsheý: «Málim jáne beımálim I.Jansúgirov» atty tanymdyq maqalasy úshin ilııastanýshy ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Shara Qııahmetova, «Qulager» poemasynyń aǵylshyn tilindegi aýdarmasy haqynda» atty maqalasy úshin Dúısenáli Álimaqyn, oqyrman janyn tolǵantar estelikter men suhbattar jıyntyǵy úshin Márııam Ábsattar ıelendi. 2-oryn ıegerleri ekeý: shyǵarmashylyq baıqaýǵa «Qyzyq Ilııas – qyrýar qazyna» atty kólemdi maqalasyn qosqan Jemisbek Tolymbekov jáne Ilııas týraly tanymdyq habarlar jasap, kópshilikke aqyn kelbetin kózaıym etken telejýrnalıst Murat Jumabaı 2-oryn ıesi atandy. Qazylar alqasy báıgeniń 1-ornyna laıyq dep tapqan maqala «Muzbalaq aqynnyń muzqalasy» dep atalady, avtory – belgili jýrnalıst Zańǵar Kárimhanǵa júldeni mádenıettanýshy-jazýshy Murat Áýezov tabystady. Al ulttyń alǵashqy Jarǵysyn jazǵan zańger Barlybek Syrtanovtyń ómirbaıany men sońyna qaldyrǵan murasyn zerttep júrgen zerdeli jas, Ilııastyń izimen júrip otyryp, Máskeý men Sankt Peterbýrg arhıvterin aqtaryp, beımálim bolyp kelgen 18 kitabyn elge ákelgen  jas alashtanýshy ǵalym Eldos Toqtarbaı bas júldeniń ıesi atandy. Ilııastyń uly Saıat Jansúgirov tapsyrǵan júldeniń ıesin laıyqty tapqanyna zaldaǵy úlken-kishi tegis qýanysh bildirdi.

Jıynda belgili aqyn Ǵalym Jaılybaı, Amanhan Álim, M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Kenjehan Matyjanov, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Káken Qamzın, professor T.Kákishevtiń jary Kúlásh Ahmetova aqıyq aqyn týraly qyzyqty estelikter aıtty. K.Matyjanov Abaıdyń 175 jyldyǵy mereıtoıy ústinde Abaı men Ilııas shyǵarmalarynyń ózegindegi uqsastyqty zertteýdi usynsa, A.Álim Ilııas pen Alash taqyrybyn qaýzaı túsý jaıyna toqtaldy.  «Qulager» poemasyn jatqa aıtyp, erekshe maqammen dombyrasymen jyrlap júrgen Naǵashybaı Alpysov Qostanaı oblysynan arnaıy kelip, almatylyq qaýymnyń aldynda qońyr daýysymen dastannan úzindi shyrqap berdi. Ulttyń rýhanı qundylyqtarymen qabysqan aqyn jyrlaryn keleshekpen sabaqtastyrýdy maqsat tutqan báıgege el azamattarynyń biri qarjylaı kómek kórsetip, dáneker bolsa, ádebıet kóshindegi qaıratkerler Ilııas muralaryna jańasha qaraýdy usyndy. Mereıtoı márege jetkenimen, Ilııastanýdaǵy izdenister ilgerileı bermek. Jastardyń mereıin ósirgen jıynǵa qatysqan kópshilik Ilıstanýdyń jańa kezeńi bastalǵanyna senim bildirip, tarqasyp jatty.

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Taraz turǵyndary baspanaly boldy

Aımaqtar • Búgin, 11:20

Shymkent qalasynyń jańa ákimi taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 11:14

Qoǵam qaıratkeri Kamal Burhanov ómirden ozdy

Rýhanııat • Búgin, 10:55

Kásipkerlikti qoldaý jalǵastyrylady

Saıasat • Búgin, 08:05

«Aqylǵa sáýle qonbasa...»

Qoǵam • Búgin, 08:03

Balýandar Eýropadan tabysty oraldy

Kúres • Búgin, 07:56

Boksshylar álemdik reıtıngte joǵarylady

Kásipqoı boks • Búgin, 07:55

Qazaqy as: dástúr men dám

Rýhanııat • Búgin, 07:51

Terezeden qarama...

Rýhanııat • Búgin, 07:49

Qurylymyna saı ataýlary da ózgerse...

Aımaqtar • Búgin, 07:46

Zańsyz is-árekettiń jolyn kesti

Qoǵam • Búgin, 07:45

Qyzmet barysynda qaza tapty

Rýhanııat • Búgin, 07:44

Bozingendi ıdirgen kúı edi...

Rýhanııat • Búgin, 07:42

«Kohlear Nýkleýs» kómekke keldi

Aımaqtar • Búgin, 07:40

Jumys nátıjeleri qorytyndylandy

Úkimet • Búgin, 07:35

Jambyldyqtardy tolǵandyratyn máseleler

Ekonomıka • Búgin, 07:34

Aǵa men ini

Qoǵam • Búgin, 07:30

Ysqaq qajy áýlıe

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Qaban, Táńki jáne Bydyq

Rýhanııat • Búgin, 07:23

Qaıyq kútken kún

Rýhanııat • Búgin, 07:21

«Ultqa qyzmet etý – minezden»

Saıasat • Búgin, 07:16

Talantty jastarǵa berilgen múmkindik

Qoǵam • Búgin, 07:13

Sheteldik kólikter tirkelýi tıis

Qoǵam • Búgin, 07:05

Mal eksportyna nege tyıym salyndy?

Ekonomıka • Búgin, 07:00

Jastardyń jarqyn bastamasy

Aımaqtar • Búgin, 06:53

Almaty jasyl qalaǵa aınalady

Qoǵam • Búgin, 06:50

Bala aýyrsa, bárimiz jaýaptymyz

Medısına • Búgin, 06:48

Abaı mereıtoıy qalaı atalyp ótedi?

Rýhanııat • Búgin, 06:48

Hakimdi jańasha túsinýdiń álippesi

Rýhanııat • Búgin, 06:45

Abaı sózi – qazaqtyń boıtumary

Qazaqstan • Búgin, 06:36

Uqsas jańalyqtar