Qoǵam • 16 Qańtar, 2020

Ultyna erterek ún qatqan

144 retkórsetildi

Memleket basshysy hakim Abaıdy búgingi kúnmen, qazirgi qazaqtarmen qabystyra ári árbir oıyn úlgi etipti. Áýeli ulttyq bol­mystyń úlgisi dep ulttyq muralarymyzdy búgingi oń úrdistermen úılestire damytýdy kózdeıtin qubylys dep qaraıdy. Bul rette biz Abaıdy aınalyp óte almaımyz. Sebebi uly oıshyl osydan bir ǵasyrdan astam ýaqyt buryn ultty jańǵyrýǵa, jańarýǵa, jańa ómirge beıim bolýǵa shaqyrǵan. «Ǵylym tappaı maqtanba» dep, bilimdi ıgermeıinshe, bıikterdiń baǵyna qoımaıtynyn aıtty. Ol «Biz ǵylymdy satyp mal izdemek emespiz» dep tujyrymdap, kerisinshe, el dáýletti bolýy úshin ǵylymdy ıgerý keregine nazar aýdardy. Uly Abaıdyń «Paıda oılama, ar oıla, Talap qyl artyq bilýge» degen ónegeli ósıetin de osy turǵydan uǵynýymyz qajet. Ol úshin til úırenýge tıispiz. Aqyn el-jurtyn túrli ónerdi ıgerýge úgittedi. Sonyń bári ýaqyttyń talaby ekenin ol anyq ańǵaryp, ultyna erterek ún qatty. Tipti qazir aıtyp júrgen ıntellektýaldy ult qalyptastyrý ıdeıasy Abaıdan bastaý aldy deýge bolady. Uly oıshyl ár sózimen ulttyń óresin ósirýdi kózdedi.

Ádilettilik birkelki emes jáne ádilettilik degen burynǵy bolshevızmge, sovet zamanyna qaıtý emes. Ádilettilik úsh baılyq – halyqqa ádiletti bolý, kóp balaly analarǵa kómek kórsetý, jaǵdaıy aýyr azamattarǵa memlekettik kómek kórsetý. Mine, osyny Abaı nasıhattaǵan.

Abaıdy biz qalaı dáriptesek te jarasady. Biz Abaıdyń aıtqan sózin iske asyrýymyz kerek, soǵan umtylýymyz kerek. Dál osy máselege Prezıdent nazar aýdarýǵa shaqyrady. Abaıdy álemge tanytý, nasıhattaý úshin aýdarma isine de mán berý kerek. Odan bólek Abaı ortalyqtaryn qurý, onyń arasynda Semeı qalasyn tarıhı ortalyq retinde belgilep, 1918 jyly Semeı qalasynda Muhtar Áýezov pen Júsipbek Aımaýytov negizin qalaǵan «Abaı jýrnalyn» qaıtadan jandandyrý máselesin qolǵa alý kerek.

 

Búrkitbaı AIаǴAN,

Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym komıteti Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor

Sońǵy jańalyqtar

Teatrdyń onlaın tartýy

Rýhanııat • Keshe

Úı janýarynan vırýs juǵa ma?

Koronavırýs • Keshe

Aqmolada taǵy bir naýqas anyqtaldy

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar