Qoǵam • 21 Qańtar, 2020

Qazaq tiliniń qoldanys aıasy keńeıip keledi

78 retkórsetildi

«Otandastar» qorynyń deregine súıensek, qazirgi tańda Reseı Federasııasynda 1 mln 310 myń qazaq turady. Soltústiktegi kórshimizdiń ońtústik shekarasyndaǵy óńirlerinde qazaqtar kóptep qonystanǵan. Ult ustazy Ahmet Baıtursynuly «Tili joǵalǵan ulttyń ózi de joǵalady» degen edi. Osy oraıda, tiliniń joǵalmaýyna janyn salyp júrgen qandastarymyzǵa Reseıde qoldaý kórsetilgeni kóńil qýantady. Sonyń bir aıǵaǵy bolar, jaqynda Túmen oblysynda taǵy bir qazaq synyby ashyldy.

Bul týraly Túmen obly­syn­daǵy qazaqtardyń ulttyq-máde­nı avtonomııasynyń tór­aǵasy Esenǵalı Ybyraev ózi­niń áleýmettik jelidegi paraq­shasynda bólisti.

О́tken aptada jarııalaǵan jazbasynda E.Ybyraev:

– Búgin Golyshmanovo aýy­lyndaǵy №4 mekteptiń bazasyn­da Túmen oblysynyń úshin­shi qazaq synyby ashyldy. Sy­nyp­tyń ashylý rásiminde dastar­qan jaıylyp, shashý shashylyp, merekelik konsert ótti. Qa­zaq­tardyń ulttyq-mádenı avto­nomııasynyń bul bastamasyn Golyshmanov qalalyq okrýginiń basshysy Aleksandr Ledakov qoldady. 

Alǵashqy qazaq tili ashyq sa­baǵyna 40 oqýshy men olardyń áke-shesheleri, ata-ájeleri keldi. Synypqa oqýshy qabyldaý áli jalǵasyp jatyr. Aýyldar men kentterde qazaq tilin úıren­gisi keletinder kóp. Dál osy jer­de birneshe jyl buryn Túmen oblysy qazaqtarynyń alǵash­qy quryltaıy ótken edi. Qa­zirgi tańda Dúısenbaı Bekujy­nov jetekshilik etetin avtono­mııamyzdyń jergilikti bólimshesi ulttyq-mádenı jobalardy belsendi júrgizip keledi, – dep jazdy.

Qazaqstannyń Reseıdegi el­shiligi byltyr qazan aıynda dál osy Túmen oblysynyń Ýporovo aýylynda qazaq synyby ashylǵanyn habarlaǵan edi. E.Ybyraevqa arnaıy habar­las­qanymyzda, Ýporovo aýylyn­daǵy qazaq synybynda 30, ob­lystaǵy alǵashqy bolyp ashyl­ǵan Túmen qalasyndaǵy synypta 27-30 oqýshy bilim alyp jatqanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, bul jumys aldaǵy ýaqytta da jalǵasyn tabady. Aqpan aıynda Túmendegi Ishım qalasynda qazaq synybyn ashý josparlanyp otyr. Sonymen qatar Túmen qalasynda suranystyń kóptigine qaraı taǵy bir qazaq synyby ashylmaq. Atalǵan jumystardy júzege asyrýǵa reseılik jergilikti atqa­rýshy organdarmen qatar sapaly oqýlyqtar, ádistemeler jaǵynan Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimdigi jáne «Otandastar» qory aıryqsha qoldaý kórsetip otyrǵan kórinedi.

Iá, ár adam óz ana tilinde bilim alýǵa quqyly. Sondaı-aq týǵan tilinde aqparat alýǵa da haqyly. Reseıdegi qandastarymyzda osyndaı mańyzdy múmkindikterdiń aıasy keńeıe túskendeı. Bir­ne­she kún buryn Máskeýdegi «Shere­metevo» áýejaıynda habar­landyrý qazaq tilinde de aıtylatyny týraly aqparat tarady. Osy jaıttyń jaı-japsaryn tolyǵyraq bilmekke bel býyp, atalǵan halyqaralyq áýejaımen baılanystyq. «Sheremetevo» áýejaıy baspasóz qyzmetiniń jetekshisi Roman Genıs bizge bergen málimetinde:

«Sheremetevo áýejaıynyń barlyq navıgasııasy úsh tilde, ıaǵnı orys, aǵylshyn, qytaı tilin­de usynylǵan. Dybystyq aqparattandyrý júıesi jeti tildi, sonyń ishinde qazaq tilin de paı­dalanady. Árbir naqty tilde habarlandyrýlar qajetti reısti tirkeý jáne ushyp shyǵý kezinde beriledi. Aıtalyq, reıs Qazaqstanǵa baǵyt alǵan kezde habarlandyrý qazaq tilinde beriledi», dedi.

Qazaqstanǵa ushatyn jolaý­shy­lardyń qazaq tilinde aqparat alý múmkindigi jóninde «Shere­metevo» Máskeý halyq­aralyq áýejaıynda «S-1» ter­mı­nalynyń resmı ashylýyn­da aıtylǵan. 2017 jyldan beri qurylysy júrgizilgen ter­mınaldyń ashylý rásiminde bıometrııalyq tólqujat ıelerin azamattyń qatysýynsyz ótkizetin avtomatty baqylaý beketi ornatylǵany jáne aqparattyq habarlandyrýdyń avtomatty júıesi engizilgeni baıandaldy. Áýejaıdyń C, D, E jáne F termınaldarynda reısterdiń ushý baǵytyna qaraı aqparat ártúrli tilde taratylady, onyń ishinde qazaq tili de bar. Sonymen qatar jolaýshylar barlyq dybystyq habarlandyrýlardyń jazbasha nusqasyn áýejaıda ornatylǵan monıtorıngtegi júgirtpe joldan da oqı alady.

Sońǵy jańalyqtar

Zańsyz qarý-jaraq satqandar sottaldy

Qoǵam • Búgin, 12:50

Igerilgen ınvestısııanyń ıgiligi

Aımaqtar • Búgin, 12:37

Taraz: Bilim oshaǵyndaǵy zańsyzdyqtar

Aımaqtar • Búgin, 11:20

Abaıdyń dombyrasy qandaı bolǵan?

Abaı • Búgin, 11:09

Halyqaralyq jıynǵa qatysty

Saıasat • Búgin, 08:15

Jańa kodeks jobasyn talqylady

Saıasat • Búgin, 08:12

Shetelge shyqpaýǵa keńes berdi

Qoǵam • Búgin, 08:04

Saýdakenttiń sharýalary saqadaı saı

Ekonomıka • Búgin, 08:02

«Qarjy pıramıdalary» qaıtyp keldi me?

Ekonomıka • Búgin, 08:01

Depýtattar on bir usynys ázirledi

Parlament • Búgin, 07:56

«Qutty qonaq» – Birjan elinde

Abaı • Búgin, 07:51

Aqyn muralary – Barnaýlda

Abaı • Búgin, 07:50

Danalyq kiltin ǵylymnan izdegen

Abaı • Búgin, 07:47

Ulttyq taǵamdar umyt qalmasa eken

Tanym • Búgin, 07:43

Altaı, Tarbaǵataı ánderi áýeledi

Rýhanııat • Búgin, 07:42

Túrki murasyn túgendegen eńbek

Tanym • Búgin, 07:41

Ormandy saqtaýǵa baǵyttaldy

Ekologııa • Búgin, 07:36

Qoryqshylarǵa qos kater tartý etildi

Aımaqtar • Búgin, 07:35

Kıiktiń kıesi jibermeıdi

Qoǵam • Búgin, 07:30

Amal – aýyzbirshilik merekesi

Rýhanııat • Búgin, 07:26

Álem kýbogyndaǵy alǵashqy altyn

Sport • Búgin, 07:21

Uqsas jańalyqtar