Ekonomıka • 21 Qańtar, 2020

Sapaly bilim alǵan stýdent – suranysqa saı maman

16 retkórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty halyqqa arnaǵan Joldaýynda bilim berý salasynyń bolashaǵyna qatysty ózekti másele kóterilgen bolatyn.

Jetisý ólkesindegi eń irgeli oqý orny retinde biz Prezıdent Jol­da­ý­yn­da aıtylǵan bilim berý sapasyn jaqsartý máselesine aıryq­sha mán berýdemiz. Joldaýdyń «Áleý­mettik jańǵyrýdyń jańa kezeńi» bóliminde bilim salasynyń búgingi jáne erteńgi áleýeti taldanǵan. Áleýmettik sala el damýyna yqpal etetin qoǵamnyń eń úlken bólshegi. Al bilim berý sol áleý­mettik salanyń kúretamyry ispet­ti. Prezıdenttiń joǵary oqý oryn­daryna qatysty aıtqan syn-eskertpesin oryndy dep sanaımyn. Bul rette Prezıdent: «О́z túlekterin jumyspen qamtý jaǵynan elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń jartysy ǵana 60 paıyzdyq deńgeıge qol jetkizip otyr», dedi. Túlekterdi ju­mys­pen qamtý sol oqý ornyndaǵy bilim sapasynyń kórsetkishi ekenin eskersek, Prezıdent kóterip otyrǵan másele óte mańyzdy ári elimizdiń damýyna tikeleı áser etedi. Bilim sapasyn arttyrý men túlekterdi jumyspen qamtý maqsatynda I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnı­ver­sıteti keshendi jumys atqaryp keledi. Almaty oblysy agrarlyq aımaq bolǵandyqtan, óńirge qajetti maman­dyqtardy zerdelep, aldaǵy 4 jylda qandaı mamandar daıarlaý qajet, qandaı bilim baǵdarlamalaryna basymdyq berý kerek ekenin anyqtap, sol boıynsha oqý baǵdarlamasyn jasaýdy qolǵa aldyq. Sonymen qa­tar, jyl boıy oblystaǵy barlyq mekemelermen tyǵyz baılanys jasap, bos oryndardy anyqtaımyz. Ol boıynsha túlekterge maǵlumat berip, mekeme basshylarymen kezdesý uıymdastyramyz. О́z bilimgerlerin turaqty jumyspen qamtý maqsatynda Jetisý ýnıversıteti jańa bastama­ny qolǵa aldy. Bul bastama boıyn­sha, eger stýdent óndiristik tájirıbeden ótýge barǵan mekemede óziniń bilimi men qabiletin dáleldep, jumysqa ornalasýǵa múmkindik týsa, bilimgerge sońǵy kýrsty qashyqtyqtan oqýǵa múmkindik beremiz. Bul ádis óz kezeginde, túlekti jumyspen qamtyp qana qoımaı, óz kásibi boıynsha tá­jirıbe jınaýyna jol ashady. Sony­men qatar ýnıversıtet «Bos or­yn­dar jármeńkesin» ótkizý, kásip­oryn­­nyń suranysy boıynsha maman daıar­laý, vakanttyq oryndar bazasyn qurý, «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasyna qatysý arqyly túlek­terdi jumyspen qamtyp keledi. Máselen, byltyr ýnıversıtetti bitirgen 781 túlektiń 78 paıyzy jumysqa ornalassa, bıylǵy kórsetkish odan da joǵary bolyp otyr.

Bilim salasyndaǵy taǵy bir ózekti másele – aýyldyq jerlerdegi bi­lik­ti pedagog kadrlardyń tapshy­ly­ǵy. Bizdiń ýnıversıtettiń negiz­gi baǵyty – Almaty oblysy mek­tep­terine muǵalimder daıarlaý. Oblys mektepterine qajetti pán muǵa­lim­de­ri­niń monıtorıngin júrgize otyryp, sol negizde pedagog kadrlardy ázirleý. Bıyl pedagogıkalyq mamandyqtar boıynsha 654 túlek bakalavr dárejesin aldy. Olardyń basym bóligi Jetisý óńiriniń mektepterine jumysqa ornalasty. Deı turǵanmen fızıka, matematıka, orys tili, aǵylshyn tili muǵalimderi áli de jetispeı jatyr. Joldaýda kórsetilgen «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasynyń aıasyn keńeıtý boıynsha da jumysty jańa deńgeıde uıymdastyrýdy kózdep otyrmyz. Sondaı-aq az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylardy qoldaý máselesine de erekshe kóńil aýdaramyz. Máselen, bıyl ýnıversıtetke barlyq grant túrin qosqanda 456 stý­dent oqýǵa tústi. Onyń ishinde res­pýb­lıka­lyq bıýdjet esebinen 165 grant, jer­gilikti bıýdjet qarajatynan 79 bilim berý granty kóp balaly jáne az qam­tylǵan otbasy balalaryna, jetim, jartylaı jetim, múgedek nemese ata-anasy múgedek jastarǵa berildi. Sondaı-aq jergilikti bıýdjet esebinen jal­py konkýrs negizinde 74 bilim berý gran­ty bólindi.

Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynda aıtylǵan «Men el taǵ­dy­ry­na jany ashıtyn árbir azamatqa zor senim artamyn» degen sózi elimizdiń ár salasynda tizgin ustaǵan azamattarǵa zor jaýapkershilik artady. Al bilim salasynyń damýyna negiz bolatyn –  sapaly maman. Sol sebepti elimizdiń damýyna ár qyzmetker sanaly túrde úles qosýy qajet.

 

Qýat BAIMYRZAEV,

I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetiniń rektory, geografııa ǵylymdarynyń doktory, professor

 

Sońǵy jańalyqtar

Kitaphana kóbeıgen elde qylmys azaıady

Ádebıet • Búgin, 15:14

Zańsyz qarý-jaraq satqandar sottaldy

Qoǵam • Búgin, 12:50

Igerilgen ınvestısııanyń ıgiligi

Aımaqtar • Búgin, 12:37

Taraz: Bilim oshaǵyndaǵy zańsyzdyqtar

Aımaqtar • Búgin, 11:20

Abaıdyń dombyrasy qandaı bolǵan?

Abaı • Búgin, 11:09

Halyqaralyq jıynǵa qatysty

Saıasat • Búgin, 08:15

Jańa kodeks jobasyn talqylady

Saıasat • Búgin, 08:12

Shetelge shyqpaýǵa keńes berdi

Qoǵam • Búgin, 08:04

Saýdakenttiń sharýalary saqadaı saı

Ekonomıka • Búgin, 08:02

«Qarjy pıramıdalary» qaıtyp keldi me?

Ekonomıka • Búgin, 08:01

Depýtattar on bir usynys ázirledi

Parlament • Búgin, 07:56

«Qutty qonaq» – Birjan elinde

Abaı • Búgin, 07:51

Uqsas jańalyqtar