Álem • 29 Qańtar, 2020

Jasandy ıntellekt Qytaıdaǵy koronavırýsty boljap aıtqan

1241 retkórsetildi

Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy bul koronavırýs týraly 9 qańtarda habarlasa, kanadalyq densaýlyq monıtorıngin jasaıtyn platforma byltyrǵy 31 jeltoqsanda aıtqan, AQSh-tyń aýrý túrlerin baqylaý jáne profılaktıka jasaıtyn ortalyqtary 6 qańtarda málimdegen. Olar qalaısha erterek boljaı aldy?

Aýrýlardyń qalaı taralýy týraly aqparatty BlueDot algorıtmi qalaı qadaǵalaıtynynyń kórinisi

Sonymen jasandy ıntellekt epıdemııany qalaı boljaı alady? Qandaı da bir ınfeksııanyń epıdemııa týdyrýy týraly ǵalymdar dabyl qaǵatynyn jıi aıtamyz. Klımat jylýyna baılanysty bezgek sııaqty aýrýlardyń jándikter arqyly sýyq aımaqtarǵa da taraý qaýpin týdyryp otyr. Odan qaldy muzdyqtarda 15 myń jyl buryn qatyp qalǵan vırýstar da oıanýy múmkin.

Joǵaryda aıtylǵan jaǵdaılarǵa baılanysty ǵalymdar jasandy ıntellekt basqaratyn BlueDot algorıtmin paıdalanady. Algorıtm barlyq jan-janýarlar men ósimdikter álemindegi aýrýlar týraly barlyq jańalyqtar, resmı málimdemeler men málimetterdi jınap, monıtorıng jasaı otyryp, sonyń negizinde eskertýler jasap otyrady. Mysaly, Ýhan qalasyna barmaý kerektigin, joǵaryda aıtqandaı amerıkandyqtar men kanadalyqtar aldyn ala erte habarlaǵan. Koronavırýs týraly sóz qozǵaǵanda 2003 jylǵy Qytaıdaǵy SARS taralýyn aıtpaı ketpeý múmkin emes. Sol kezde qytaılyq bılik aýrý týraly uzaq ýaqyt áreketsiz qaldy jáne ony jasyrýǵa tyrysty. Al, bul aýrýdyń jyldam tarap ketýine negiz boldy.

Wired basylymynyń jazýynsha BlueDot baǵdarlamasymen aınalysatyn kompanııa 2014 jyly 9,4 mln dollar kóleminde venchýrlik qarjylandyrý negizinde ashylǵan. Kompanııada jumys isteıtin 40 dáriger men IT salasynyń mamandary saraptamalyq baǵdarlamalar jasaı otyryp, 65 tildegi barlyq jańalyqtar men aqparattardy súzgiden ótkizedi. Bul barlyq epıdemııa týdyratyn aýrý túrlerin tolyqtaı zerttep, kerek deseńiz áýe kompanııalarynyń adamdar men janýarlar arasynda bolatyn aýrýlar týraly habarlamalaryn da elekten ótkizip, baza jasap otyrady. Kompanııa áleýmettik jelidegi aqparatty onyń kóbi ósek-aıań negizinde jazylatyny sebepti esepke almaǵan.

Avtomattandyrylǵan irikteýden keıin algorıtmniń nátıjelerin epıdemıolog mamandar mindetti túrde tekseredi jáne sonyń negizinde qorytyndy esep jasalady. Daıyn esep AQSh jáne Kanada sııaqty elderdiń densaýlyq saqtaý organdarynyń basshylaryna, áýe kompanııalaryna jáne aýrýhanalarǵa jiberiledi. BlueDot algorıtmi Ýhan qalasynan shyqqan vırýs aldymen Bangkokta, artynsha Seýl, Taıbeı men Tokıoda kórinis tabatynyn boljaı alǵan.

Sońǵy jańalyqtar

Eljan Birtanov Qytaı elshisimen kezdesti

Qazaqstan • Búgin, 19:17

Basty aqparat (21.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:56

Semeıde stýdentter jataqhanasy órtendi

Aımaqtar • Búgin, 17:40

Memleket basshysy birqatar kezdesý ótkizdi

Prezıdent • Búgin, 17:08

Qańǵybas ıtter de qorǵalatyn boldy

Aımaqtar • Búgin, 12:04

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Uqsas jańalyqtar