Máselen, ótken jyldyń sońynda Eńbekshiqazaq aýdanynyń polısııasy 16 jastaǵy oqýshy qyzdy tabandarynan taýsylyp izdep, 4 kún ábigerge túsken bolatyn. Izdeý jumysyna Almaty qalasynyń tártip saqshylary men eriktiler tartylyp, Gúljan esimdi qyz bala qala ortalyǵyndaǵy Arbat demalys aýmaǵynan tabylǵan edi. Oqýshy qyz úıden ketip qalý sebebin túsindire almaǵan. Jalpy, osy Eńbekshiqazaq aýdanynda adam joǵalý deregi jıi tirkelip otyr. Byltyr 30 adamǵa izdeý jarııalansa, onyń úsheýi – kámeletke tolmaǵan bala.
Al qańtar aıynyń on ekisinde Qaratal aýdanynyń tártip saqshylaryna eki balanyń iz-túzsiz joǵalǵany týraly dabyl túsken. Ortatóbe aýylynda turatyn Lýnınder otbasynyń 2004 jylǵy Elızaveta jáne 2006 jyly týǵan Vıtalıı esimdi ul-qyzy úıden shyǵyp ketkennen oralmapty. Polısııa kúni boıy aınalany sholyp, oqýshylar barýy múmkin baǵyttardyń bárin teksergen. Qýanyshqa qaraı, aǵaıyndylar basqa aýyldaǵy týysqandarynyń úıine bara jatqan jolda adasyp, keri qaıtqan eken. Polısııa olardy ata-anasynyń qolyna tapsyrdy.
Tipti, jaqynda Eskeldi aýdanyna qarasty Nurmolda Aldabergenov aýylyndaǵy orta mekteptiń 8 jáne 6-synybynda oqıtyn eki qyz joǵalyp, bir táýlikten keıin Almaty qalasyndaǵy «Saıran» avtobeketiniń mańyndaǵy páterden tabyldy. Eki jas qyz úıden ketip qalý áreketin «qala aralap qaıtpaq» bolǵandarymen túsindiripti. Olardyń qaltasynda 17 myń teńge aqsha bolǵan. Polısııa eresekterdiń qaraýynsyz júrgen jasóspirimderdiń Almatyǵa deıin qandaı kólikpen barǵandaryn jáne kámelettik jasqa tolmaǵandarǵa páterdi kimniń jalǵa bergenin anyqtap, jaýapqa tartpaq.
Jalpy, balanyń betimen ketýine birjaqty qaraýǵa bolmaıdy. Biraq bolǵan oqıǵadan keıin tártip saqshylary jaýapkershilikti kóp jaǵdaıda ata-anadan suraıdy eken. Mektep ákimshiligi de oqýshynyń ómiri men densaýlyǵynyń qaýipsizdigine qatysty óz mindetin tek ǵımarat aýmaǵynan shyqqanǵa deıin ǵana atqaryp otyr. Demek, kinániń bir ushy otbasynda jatqany anyq. Tájirıbeli ustaz, Taldyqorǵan qalasyndaǵy №16 mekteptiń qazaq tili men ádebıeti pániniń oqytýshysy Gaýhar Omarbekqyzy da osyndaı oı aıtady.
– Tárbıe máselesine ata-ana da, muǵalim de, tipti oqýshynyń ózi de jaýapty. Biraq bala tárbıesin qazir tolyq muǵalimniń moınyna artyp tastaǵan sııaqty. Ata-ana «tańnan keshke deıin jumystamyz» dep syltaýratady. Al muǵalimder kúnine 150-200 balaǵa sabaq beredi. Sol 150 balanyń árqaısysynyń minezimen aınalysýy kerek. Keıde bizdiń de qatty ketetin kezderimiz bolady. Biraq sol «táıt» degendi bala úıine aıtyp barady. «Ol seniń ustazyń. Muǵalimniń aıtqany – zań. Bálkim, seniń áreketiń durys bolmaǵannan keıin eskertý jasaǵan shyǵar» dep, sebep-saldaryna kózin jetkizip, tyıym aıtqannyń ornyna, balasynyń sózin sóıleıtin ata-ana kóp. Otbasynda, dastarqan basynda otyrǵanda balasymen sóılesip, jańaǵydaı sózderdi aıtyp otyrsa keleńsiz jaǵdaılar bolmas edi, – deıdi Gaýhar Omarbekqyzy.
Aıtpaqshy, aımaqta balalar arasyndaǵy quqyqbuzýshylyq ta kóbeıip tur. Munyń bir sebebin quzyrly organdar mektep ınspektorlarynyń jetispeýshiliginen izdeıdi. Qazir aımaqtaǵy 760 bilim berý mekemesinde bar bolǵany 182 polısııa ýákili jumys isteıdi eken. Al byltyr oblysta jasóspirimder arasyndaǵy qylmys 4,3 paıyzǵa ósipti. Iаǵnı quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý maqsatynda júrgizilgen jedel is-sharalarǵa qaramastan jaǵdaı kúrdeli kúıinde qalyp otyr. Polısııa ótken merzim ishinde 4 ret «Jasóspirim» sharasyn, 3 márte «Túngi qaladaǵy balalar» aksııasyn ótkizipti. Ol boıynsha kámeletke tolmaǵan balasyn qaraýsyz jibergen 4 myńǵa jýyq ata-anaǵa ákimshilik aıyppul salynyp, 66 oıyn-saýyq ortalyǵynyń ıesi jaýapkershilikke tartylǵan eken.
Almaty oblysy
