Rýhanııat • 30 Qańtar, 2020

Tarıhı jáne mádenı jádigerler sıfrlandyrylady

55 retkórsetildi

Búginde mýzeılerdegi qundylyqtardyń 3D modelin, ıaǵnı mýzeılik zattardyń sıfrlyq kóshirmesin jasaý ózekti. Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy N. Nazarbaev jarııalaǵan «Bolashaqqa baǵdar: Rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalada kórsetilgen osy bir tarmaq qoǵamdyq sanany jańǵyrtýdyń naqty baǵyttaryna aıqyndalǵan. Bul týraly Rrimeminister.kz saıtynda jarııalandy.

Elimizdegi mýzeı isin jańǵyrtý aıasynda otandyq mýzeıler qoryndaǵy eksponattardyń 3D úlgileriniń sıfrlyq katalogyn qurý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. 

2018-2019 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq memlekettik mýzeıiniń Qazaqstannyń arheologııalyq altyndary jáne etnografııalyq kolleksııasynan 1020 qundylyqtyń sıfrlyq kóshirmesi men 3D nusqasy jasaldy.

Á. Qasteev atyndaǵy memlekettik óner mýzeıinde sıfrlandyrý negizgi eki baǵytta júrgiziledi. Kólemdi jádigerlerdiń 3D kóshirmesiniń sıfrlyq muraǵatyn jasaý baǵytynda 3D zerthana jasaqtaldy, onda fotogrammetrııa ádisimen 3D skanerleý tehnologııasy qarastyrylǵan. Osy tehnologııa boıynsha 3D sıfrlyq muraǵaty jasalyp, oǵan 300 birlikten astam músin óneriniń qory engizildi. 2019 jyly 3D skanerleý úderisin ońtaılandyrýdyń arqasynda budan eki ese kóp jádigerler sıfrlandyryldy.

2D sıfrlyq sýretter muraǵatyn tolyqtyrý jumystary jalǵasýda. Qazir sıfrlandyrylǵan jádigerler sany - 16 100 birlik.

Budan basqa, Ulttyq mýzeı bazasynda «Mýzeı qorynyń memlekettik katalogy» jáne «Qasıetti Qazaqstan boıynsha vırtýaldy týrlar» jobalarynyń pılottyq nusqasy iske qosyldy. 

«Mýzeı qorynyń memlekettik katalogy» júıesi paıdalanýshyǵa QR mýzeı qoryndaǵy kez kelgen eksponattyń 3D úlgisine shapshań kirýge múmkindik beredi. 

«Qasıetti Qazaqstan boıynsha vırtýaldy týrlar» tizimine engen nysandar onlaın rejıminde tamashalaý úshin qoljetimdi. Pılottyq jobalardyń nátıjesi boıynsha qajetti ózgeristerdi engize otyryp, olardy respýblıka mýzeılerine de taratý josparlanýda. Sondaı-aq bıyl Qazaqstannyń 29 kıeli orny 3D formatqa túsirildi. Osy ispettes jobalar kitaphanalarda da iske asyrylýda. Bul jumys kitaphana qoryndaǵy áleýmettik-mańyzdy qujattardy sıfrlandyrýǵa,  óńirlerdiń sıfrlyq kolleksııalaryn quryp, mańyzdy qujattardyń elektrondyq kolleksııalaryn jasaýǵa múmkindik beredi.

«Qazaqstannyń ulttyq elektrondyq kitaphanasy» aqparattyq kitaphanalyq júıesinde sandyq júıege túsirilgen kitaphana resýrstary jınaqtalǵan. Joba operatory - QR Ulttyq akademııalyq kitaphanasy.

Sońǵy eki jylda «Qazaqstannyń ulttyq elektrondyq kitaphanasy» qoryndaǵy qujattardyń elektrondyq kóshirmeleriniń sany eki esege artyp, bıyl 58 myńnan astam danany (2015 jyly – 22 047 dana) qurady. 2019 jyly portal kontenti 11 021 qujatpen tolyqty. Jalpy, kóshirilgen qujattar sany 707 955 birlikti qurap otyr. Sondaı-aq elektrondy kitaphana qyzmetin paıdalanýshylar sany 200 myń adamdy qurady, onyń ishinde shet elden 99 seans tirkelgen. 

Kınematografııa salasynda «Er Tarǵyn» operasy, «Qosh bol, Medeý» fılminiń premerasy, «Sháken Aımanov» derekti fılmi jáne t.b. 3 000-nan astam kınoqujattardyń sıfrlyq kóshirmeleri HD formatyna kóshirildi. Sonymen qatar 500 danadan astam kınoqujattardyń 4D formatyndaǵy sıfrlyq kóshirmeleri jasaldy.

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar